İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1167 K.2026/291

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından ... A.Ş.'ye ait galvanizli rulo sac emtiasının taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ...numaralı ...

Poliçesi ile teminat altına alındığını, 03.02.2019 tarihinde galvanizli rulo sac emtiasının yüklü olduğu konteynerlerın Türkiye'den Yunanistan'a taşınmak üzere "..." gemisine hasarsız bir şekilde yüklendiğini, emtiaların alıcı firmaya tahliyesi esnasında 3 adet galvanizli rulo sac emtiasının hasarlı olduğunun görülmüş olup;

..., ... ve ... numaralı bobinlerin iç çekirdek çapının ciddi şekilde deforme olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde, emtiaların gemiye hasarsız yüklendiğini, hasarın deniz koşullarının etkisiyle istiften düştüğünü veya üzerine diğer bobinlerin düşmesi sonucu ezilmesi sonucunda meydana geldiğinin belirtildiğini, davalı taşıyan firmanın 04/02/2019 tarihli ve ... numaralı navlun faturasını düzenlediğini ve navlun ücretini de bizzat kendisinin tahsil ettiğini, TTK md. 1138 ve Yargıtay İçtihatları gereğince “akdi taşıyan” sıfatını kazandığını,

bu nedenle hasarsız ve eksiksiz bir şekilde gemiye yüklenen emtiada meydana gelen zarardan davalı şirketin akdi taşıyan olarak sorumlu olduğunu, müvekkilinin hasar nedeniyle sigortalısının uğradığı zarar ve ziyanı tazmin etmiş olup, 6102 Sayılı TTK 1472.

Maddesine göre hukuken sigortalının haklarına halef olduğunu ve "kanuni halef" sıfatını kazandığını, İstanbul Anadolu 24. İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini ve takibin durduğunu beyanla; itirazın iptalin takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının yükün taşınma sırasında risklerin oluşmasına ilişkin olarak ... poliçesi düzenlettiğini, bu ... poliçesinden yararlanabilecek olan sigortalının ... ...

A.Ş firması olduğunu, yükün alıcısı ....nın Yunanistan sigortalı olmadığını, “..." te satılan malların yükleme limanında gemiye yüklendiği anda hasar ve yararın alıcıya geçtiğini, TBK 208 maddesinin de aynı şekilde hasarın intikali taşınır zilliyeti alıcıya geçtiğinde hasarın da alıcıya intikal ettiğini, bu durumda hasar talep hakkının konşimentoda alıcı olarak belirtilen ....,Yunanistan firmasına ait olduğunu, ...-Yunanistan firmasının kendisine ait hasar tazminatının ... ...

A.Ş. ödenmesini ... A.Ş. firmasından talep ettiğini ve bu hasara ilişkin tüm hak ve alakcaklarını da ... A.Ş. firmasına temlik ettiğini beyan ettiğini, ....firmasının davacı ... A.Ş. firmasının düzenlediği poliçe de sigortalı olmadığını, bu durumda bu poliçeye dayanarak ödeme yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, davacının Sigorta sözleşmesine dayanarak ödemekle yükümlü olduğu bir sigorta tazminatı ödemesi olmadığını, konşimento da yükleyici (satıcı) ... ...

A.Ş. firmasının ... satış hükümleri gereği, malların gemi küpeştesini aştığı andan itibaren yük hasar veya ziyandan sorumluluğu ve dolayısı ile sigortalanabilir bir menfaati olmadığını, satıcı sıfatıyla ... firmasının, satış sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklanan alıcıya karşı da bir sorumluluğunun bulunmadığını, alıcının, uğradığı zarardan satıcının sigortacısına başvuran ve alıcı hesabına yapılan poliçeye istinaden sigortacının bu ödemesinin geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemekle yükümlü olduğu bir sigorta tazminatı ödemesi olmadığını,

davacı firmanın poliçede sigorta olmayan ... firmasına hasar tazminatı ödemesi yapamaz ve ... firması adına ... firmasına yapılan ödeme de yanlış ve poliçe teminatına dahil bir hasar ödemesi olmadığından davacı şirketin kanuni halef hakkının da olmadığını, davacı tarafından teminat kapsamında olmayan ödeme yapıldığından,

buna ilişkin de rucüen tazminat talep hakkının olmadığını, müvekkili firmanın yükleyici ... firması ile yapılan taşıma anlaşması(recap) da sadece navlun alıcısı olarak yer aldığını, bu durumda .... firması ile müvekkil ... firması arasında konşimento ve taşıma anlaşmasına dayalı bir anlaşma mevcut olmadığını ve herhangi bir akdi ilişki de olmadığını, bu durumda ... firmasının kanuni halefi olarak davacı ...

A.Ş ile müvekkili arasında herhangi bir akdi ilişkisi olmadığından müvekkili firmaya karşı da talep hakkının doğmadığını, ... firmasının müvekkili firmaya karşı dava hakkı olmadığının açıkça ortada olduğundan davacı şirketin halefiyet hakkını da kullanamayacağından aktif dava ehliyetinin olmadığını, alıcının TTK 1185 gereği müvekkili şirkete gerekli hasar bildirimini 3 gün içinde yapmadığından yükün tam ve iyi şartlarda teslim edildiğini ve yükün hasarında doğan talep haklarının da sona erdiğini, alıcının hasar bildirimini sadece sadece gemi/donatana bildirdiğini,

yükün tahliyesinin 1 yıl geçtiğinden davacının talep hakkının TTK 1118 gereği düştüğünü, beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 28/06/2022 tarih ve 2021/6 Esas- 2022/430 Karar sayılı kararında;"....Davalı delilleri arasında dosyaya sunulan... belgesi incelendiğinde tahliye limanı acentesinin dava dışı .... Firması olduğu anlaşılmakla, dosyada bulunan 11/02/2019 tarihli protesto mektubu başlıklı belgenin bu acente tarafından imzalandığı görülmüştür.

Buna göre, tahliye aşamasında tespit edilen hasarlar hususunda taşıyana TTK 1185 maddesi gereğince ihbar edildiği ancak TTK 1184 maddesi gereğince bir inceleme yapılmadığı mahkemece kabul edilmiştir. Ancak dosyada bulunan ve davacı sigorta şirketi talebi üzerine düzenlenen ekspertiz raporunun tahliye aşaması akabinde yapılmadığı, boşaltma işlemleri tamamlandıktan yaklaşık 3 ay sonra fotoğraflar üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca ekspertiz raporunda hasarın tahliye sırasında hasarlandığına ilikin tespitler bulunmakla birlikte hasar nedeni, tahmini olarak fotoğraflar üzerinden yapılan inceleme neticesinde, bobinlerin ağılığına bağlı olarak deniz koşullarının etkisiyle istiften düşmesi veya üzerine diğer bobinlerin düşmesi olarak açıklanmıştır.

Her ne kadar dosyaya yükleme aşamasına ilişkin gözetim raporu sunulmuş ve davaya konu emtiaların taşındığı konşimentoda emtiaların hasarlı yüklendiğine ilişkin bir hasar kaydı bulunmamaktaysa da, dosyada bulunan konşimentoda bulunan C/P klozu gereğince tahliye işlemlerinin dava dışı alıcı sorumluluğunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Hem dosyada bulunan ekspertiz aporu hem de dosyada alınan bilirkişi raporu neticesinde hasarın nedeni tam olarak ortaya konulamamış olduğundan ve ekspertiz raporu ile dosyada bulunan protesto mektubundaki tahliye esnasında hasarlandığı beyanları karşısında hasarın davalı sorumluluğunda deniz taşıması esnasında oluştuğuna dair mahkemede kanaat oluşmamıştır.

Belirtildiği hali ile hasarın tahliye esnasında hasarlandığı tespitleri gereğince ve tahliye işlemlerinden dava dışı alıcının sorumlu bulunduğu kabulü karşısında davalının hasar nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir..."gerekçesi ile, ''1-Davanın REDDİNE, Şartlar oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava konusu taşımaya ilişkin düzenlenen konşimentoda "..." (gemiye hasarsız bir şekilde yüklenmiştir) kaydının olduğunu, bu kapsamda emtianın, gemiye hasarsız ve eksiksiz yüklendiğinin kabulü gerektiğini; akdi taşıyan olan davalının söz konusu emtiayı alıcıya hasarsız bir şekilde teslim etme yükümlülüğünün bulunduğunu, hasarın, Danıştay Kararı uyarınca hukuki belge niteliğini haiz ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, her iki eksper raporu ile de hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin tespit edildiğini, somut gerçeklerle bağdaşmayan iddiaların kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava; davacı nezdinde ... poliçesi ile sigortalı dava dışı şirkete ait emtianın davalı taşıyıcı sorumluluğunda uluslararası deniz taşıması sırasında hasar gördüğü iddiasıyla sigortalıya ödenen ve temlik alınan hasar bedelinin davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptaline ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen ve ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında dava dilekçesinde, beyan dilekçelerinde ve bilirkişi raporuna itiraz dilekçelerinde ileri sürülmüş, bilirkişi raporunda ve Mahkemece gerekçeli kararda ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta akdi taşıyan olan davalı nezdinde Türkiye'den Yunanistan'a deniz yoluyla taşınan emtialar hasarsız bir şekilde gemiye yüklenmiş ise de, emtianın tahliye limanında tahliye edilmesi ile davalının sorumluluğunun sona erdiği, tahliye limanında emtianın gemiden tahliyesinin alıcıya ait olduğu ve tahliye ile alıcının deposuna kara taşımasının alıcı tarafından yapıldığı, emtianın gemiden tahliyesi sırasında herhangi bir hasar tutanağının tutulmadığı, dolayısıyla hasarın davalı sorumluluğunda deniz taşıması sırasında meydana geldiğine ilişkin somut bir delil sunulmadığı,

bu sebeple emtianın gemiye hasarsız yüklenmesinin tek başına hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğini ispatlamayacağı gibi davacının görevlendirdiği eksper tarafından düzenlenen ekspertiz raporunun da tek başına bu hususu ispata yeterli olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.