İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1816 K.2023/1630

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili tarafından davalı aleyhine 68.900,00 TL tutarındaki cari hesap alacağının tahsili için Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından itiraz edildiğini, müvekkil şirket ile davalı arasında süregelmekte olan ticari ilişki çerçevesinde müvekkil şirket tarafından davalıya bir takım ürünler satıldığı ve bu kapsamda faturalar düzenlendiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde ekte mübrez cari hesap ekstresi oluşmuş olup, borçlu davalının müvekkil şirkete takip tarihi itibariyle 68.900,00 TL tutarında borcu bulunduğunu, neticeten; davalı tarafça Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, takibin devamına, davalının haksız ve mesnetsiz itirazı sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile,

davacı tarafça, müvekkil şirkete teslim edildiği iddia edilen ürünlerin gönderilmediğini, müvekkil şirketin, davacı tarafa tek taraflı düzenlenen ve davaya dayanak oluşturan faturalardan kaynaklı herhangi bir borcu da olmadığını, dinlenecek tanık beyanları ve toplanacak delillerle sübut bulacağını, davacı yan, faturalara konu ürünlerin müvekkil şirkete teslim edildiğini ispat etmek zorunda olduğunu, taraflar fatura konusu ürünlerin teslimi konusunda mutabık olmadıklarını, davacı tarafın, davasına dayanak yaptığı faturaları ve müvekkil şirket yetkilileri tarafından imzalanmayan cari hesap ekstresini kabul etmediklerini, nitekim,

fatura davacının müvekkil şirketce kabul edilmiş veyahut tevit edilmiş bir belge olmadığını, faturada belirtilen ürünler müvekkil şirkete gönderilmediğini, sadece fatura ile hak sahipliği iddia edinilmeyeceğini, bu haliyle fatura konusu ürünlerin müvekkil şirkete teslim edildiği şartı gerçekleşmediğini; neticeten; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacının %20 de aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 16/06/2023 tarih 2022/768 Esas 2023/601 Karar sayılı kararında; ".... Dosyada ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının cari hesap alacağından kaynaklı davalı aleyhine başlattığı icra takibine davalının itirazı sonucunda işbu davayı açtığı görülmüştür.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup davacı ve davalının ticari defter ve belgeleri incelenerek düzenlenen bilirkişi raporunda; tarafların ticari defter ve kayıtlarının lehlerine delil niteliğinin bulunduğu; davacının ticari defter ve kayıtlarına göre icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 68.900,00 TL alacaklı olduğu; davalının ticari defter ve kayıtlarına göre de davalının davacıya 68.900,00 TL borcunun bulunduğu belirtilmiştir.

Davalı tarafından faturaya konu malların teslim edilmediği iddia edilmiştir. Tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbiri ile uyumlu olması ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen tüm faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmasından dolayı takibe dayanak yapılan faturalara konu malların davalıya teslim edildiği karine olarak kabul edilir.

Bu durumda ispat yükü yer değiştirerek artık davalı tarafça söz konusu faturaya konu malların teslim edilmediğinin ispat edilmesi gerekir. Davalı tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde delilleri arasında açıkça yemin delilinin belirtilmiş olması sebebiyle mahkememizce davalıya yemin delili hatırlatılmıştır.

Mahkememizce verilen usulüne uygun ihtaratlı kesin süreye rağmen davalı tarafından yemin deliline dayanılmadığından malların teslim edilmediği iddiasına mahkememizce itibar edilmemiştir.

Tekniğine uygun ve denetime elverişli olarak düzenlendiği kabul edilen bilirkişi raporu doğrultusunda açılan davanın kabulüne; alacağın likit olması nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile takdiren kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine; şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..."gerekçesi ile, 1-AÇILAN DAVANIN KABULÜ ile davalının Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 68.900,00 TL asıl alacak üzerinden İPTALİ ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2. maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle TAKİBİN DEVAMINA, 2- Alacağın likit olması nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile kabul edilen asıl alacak tutarının takdiren %20'si oranında hesaplanan 13.780,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile, müvekkili şirketten aldığı bilgiye göre; davalı tarafça, müvekkili şirkete teslim edildiği iddia edilen ürünlerin gönderilmediğini, müvekkilinin davacı tarafa tek taraflı düzenlenen ve davaya dayanak oluşturan faturalardan kaynaklı herhangi bir borcu olmadığını, iddialarının dinlenecek tanık beyanları ve toplanacak delillerle sübut bulacak iken;

yerel Mahkeme tarafından yapılan eksik inceleme sonucu hatalı karar verildiğini, davacı yan, faturalara konu ürünlerin müvekkili şirkete teslim edildiğini ispat etmek zorunda olduğunu, ilk derece mahkemesince yapılan yargılamada da işbu hususun kanıtlanamadığını, Davacı şirket tarafından kesilen ve davanın konusu olan faturaların müvekkilinin şirketçe kabulünün mümkün olmadığını, taraflar fatura konusu ürünlerin teslimi konusunda mutabık olmadıklarını, Davacı tarafın, davasına dayanak yaptığı faturaları ve müvekkili şirket yetkilileri tarafından imzalanmayan cari hesap ekstresini kabul etmediklerini,

fatura davacının tek başına düzenlediği bir evrak olup; müvekkili şirketçe kabul edilmiş veyahut teyit edilmiş bir belge olmadığını, izah edildiği üzere faturada belirtilen ürünlerin müvekkili şirkete gönderilmediğini, sadece fatura ile hak sahipliğinin iddia edilemeyeceğini, faturanın bir alacağın veya borcun varlığına delil teşkil edebilmesi için;

fatura konusu mal ve hizmetin alıcıya teslim edildiğinin kanıtlanması gerektiğini, işbu davada söz konusu şartın gerçekleşmediğini, davacı tarafça, sözleşme konusu ürünler gönderilmediğini, (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.04.1978 tarihli, 1978/1788 E. ve 1978/1687 K. sayılı ilamı) Müvekkilinin davacı tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve dava konusunu oluşturan faturalardan kaynaklı herhangi bir borcu olmadığını, davacı taraf, davaya konu faturaları müvekkili şirkete teslim ettiğini ispat edemediğini, taraflar dava konusu faturaların teslimi konusunda kesinlikle mutabık olmadıklarını,

faturada gönderildiği belirtilen ürünlerin müvekkili şirkete gönderilmediğini, Cari hesap ekstresi de müvekkili şirket yetkilileri tarafından imza edildiğini veya kabul edilmiş bir belge olmadığını, müvekkilİ şirketi borç altına sokacak belgelerin geçerli olabilmesi için şirketi temsil ve ilzama yetkili olan kişilerce işbu belgelerin imzalanması ve kabul edilmesi gerektiğini, dosyada mevcut, takip ve dava dayanağı belgelerin müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğinden, davacının alacak iddiasını ispat edemediğini, Alacaklı tarafça dosyaya sunulan belgeler kabul edilmediğinden,

alacağın varlığı ve muacceliyetinin kesin olmadığını, nitekim davacının alacağına dayanak ettiği belge olan fatura tek taraflı tanzim edilen bir belge olduğunu, tek taraflı tanzim edilen fatura ile fatura borçlusu ve borç miktarı istenildiği gibi düzenlenebileceğini, Davacının, müvekkili şirketten herhangi bir alacağı olduğunu kabul anlamına gelmemekle beraber, davacının alacak iddiaları yargılamayı gerektirdiğinden, bir diğer deyişle likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerektiğini, İleri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına,

davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı faturaya dayalı bakiye cari hesap alacağının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Mahkemece, taraf ticari defter ve kayıtları inceletilmek suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor alındığı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda istinafa konu kararın verildiği anlaşılmıştır. Faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olması halinde veya davalının bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğüne BA formları ile bildirilmiş olması halinde fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir.

(Yargıtay 19. HD' nin 2015/12329 E., 2016/6138 K. ve 2014/11846-15110 E.K. sayılı kararları da bu yöndedir.) Somut olaya döndüğümüzde; davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen rapor içeriğindeki tespitler de gözetildiğinde, davaya konu alacağın dayanağı olan faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve tarafların ticari defterlerindeki kayıtların birbiriyle örtüştüğü, 6100 Sayılı HMK.' nın 222 maddesi uyarınca kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterlerin münderecatı, sahibi ve halefleri aleyhine delil sayıldığı,

bu durumda fatura içeriği malların davalıya teslim edildiğinin kabulü gerekir. Davalı cari hesaba konu faturalara süresi içerisinde itiraz ettiğini, faturaları iade ettiğini iddia ve ispat edememiştir. Davalı icra müdürlüğüne verdiği itiraz dilekçesi ve cevap dilekçesi ile, borcunun olmadığı iddiasında bulunmuş ise de bu iddiasının dosya kapsamı itibariyle ispatlanamadığı ve davalının kendi ticari defterlerine göre de davacıya 68.900,00 TL. borçlu gözüktüğü tesbit edilmiştir.

Bu durumda ispat külfeti davalı tarafta olup tüm bu değerlendirmeler ışığında, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan borcun ödendiğini kanıtlaması gerekmektedir.

Davalı tarafından ödeme yapıldığına dair ödeme belgesinin sunulmadığı ve tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde, yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediği, İİK'nın 67. maddesinin 2.fıkrası hükmünce, icra - inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit ve belli olması gerekir.

Somut olayda, davaya konu icra dosyasındaki icra takibine dayanak alacak faturadan kaynaklı olup likit (bilinebilir, belirlenebilir) ve muayyen nitelikte olduğunun kabulü ile mahkemece davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi yerinde olduğundan, İlk Derece Mahkemesinin kabul ve gerekçesine göre davalı vekilinin aksi yöndeki tüm istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Sonuç itibariyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.