İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1117 K.2024/1625

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin... A.Ş. ne bağlı İstanbul PTT Bölge Başmüdürlüğü bünyesinde yer alan "... Mah. ... Cad. No: ...

Sancaktepe / İstanbul" adresinde yer alan Sancaktepe Posta Dağıtım Müdürlüğüne ait hizmet binasında 29.09.2023-02.10.2023 tarihlerinde yağan yağmurdan kaynaklı meydana gelen su baskını sonrası 2020 yılı ve öncesi muhasebe, 2019 yılı ve öncesi olan 2018-2017-2016 yılına ait saklama süresi henüz dolmayan ekte adetleri ve detayları belirtilen arşiv evraklar ve ofis malzemeleri zarar görmüş ve kullanılamayacak duruma geldiğini, konu hakkında Sultanbeyli İtfaiye Grup Amirliğinin 02.10.2023 tarihli İtfaiye Olay Raporunda " bodrum kattaki arşiv odası duvar diplerinde yaklaşık 40 cm seviyede su izi olduğu,

arşiv bölümünde miktarı belirlenemeyen muhtelif evraklar ve ofis malzemelerinin ıslanmaktan zarar gördüğünün" belirtildiğini, Sultanbeyli İtfaiye Grup Amirliğinin 03.10.2023 tarihli İtfaiye Olay Raporunda "bodrum kat arşiv ve depolama bölümü ile zemin kat büro bölümünü yağmur suyunun bastığı ve muhtelif evraklar ile büro malzemelerinin ıslanmış vaziyette olduğu, 7 adet masaüstü bilgisayar, 4 adet yazıcı, 6 adet barkod okuma cihazı, 6 adet numaratör, miktarı belirlenemeyen muhtelif evraklar, muhtelif kargolar ile elektrik tesisatının ıslanmaktan zarar gördüğü" belirtildiği,

açıklanan nedenlerle zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 30/04/2024 tarih ve 2023/724 Esas - 2024/396 Karar sayılı kararında. "Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi belgesi istemine ilişkindir. İBB İtfaiye Daire Başkanlığı Sultanbeyli İtfaiye Grup Amirliğinden 29.09.2023-01.10.2023 tarihli dava konusu olaya ilişkin 03.10.2032 tarihli raporunun istenildiği dosya arasına alındığı görülmüştür. TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Eldeki davada, davacı vekili dava dilekçesinde, ekteki tutanakta belirtilen evraklarla ilgili zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, ekteki evrakların incelenmesinde ise, zayi belgesi verilmesi istenen evrakların ayrı ayrı belirtilmediği torba içinde olarak belirtildiği görülmüş olup bunların TTK anlamında bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler kapsamında olup olmadığı tespit edilememiş, hangi belgelerin zayi olduğu da açıkça anlaşılamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..."gerekçesi ile,

''1-Davanın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...A.Ş.'ye bağlı İstanbul PTT Bölge Başmüdürlüğü bünyesindeki Sancaktepe Posta Dağıtım Müdürlüğü hizmet binasında 29.09.2023-02.10.2023 tarihlerinde meydana gelen su baskını sonucu 2020 yılı ve öncesine ait muhasebe kayıtları ile 2018-2017-2016 yıllarına ait, saklama süresi henüz dolmayan arşiv evraklarının ve ofis malzemelerinin zarar gördüğünü, kullanılamaz hale geldiğini, zarar gören evraklar ve malzemelerle ilgili tutanaklar ve listelerin dosyada mevcut olduğunu, Sultanbeyli İtfaiye Grup Amirliği'nin 02.10.2023 ve 03.10.2023 tarihli itfaiye olay raporlarında,

bodrum katta bulunan arşiv odasında yaklaşık 40 cm seviyesinde su izleri bulunduğunu, birçok evrakın ve ofis malzemesinin ıslanarak zarar gördüğünün tespit edildiğini, ayrıca, 7 masaüstü bilgisayar, 4 yazıcı, 6 barkod okuma cihazı, 6 numaratör, muhtelif evraklar, kargolar ve elektrik tesisatının da zarar gördüğünün raporlarda belirtildiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun 6102 sayılı 82/7 maddesine dayanarak,

müvekkilinin ticari defter ve belgelerini su baskını nedeniyle kaybettiğini ve bu kayıpların tespiti için mahkemeye başvurduğunu, ancak, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30.04.2024 tarihli kararında, zayi belgesi verilmesi talebinin, evrakların ayrı ayrı belirtilmediğini ve TTK uyarınca saklanması zorunlu defter ve belgeler kapsamında olup olmadığının tespit edilemediği gerekçesiyle reddedildiğini, oysa ki zayi olan evrakların listesi ve tutanaklarının dosyada mevcut olduğunu, belgelerin hangi yıllara ait olduğunun ve nelerden ibaret olduğunun açıkça belirtildiğini, ayrıca,

Sancaktepe Posta Dağıtım Müdürlüğü’nden alınan 09.11.2023 tarih ve 2102 sayılı yazıya göre, söz konusu evrakların "Standart Dosya Saklama Planı" doğrultusunda saklandığını ve su baskını nedeniyle ayrıntılı incelemenin yapılamadığının da dosyada mevcut belgeler arasında olduğunu beyanla, mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 30.04.2024 tarihli kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava. TTK'nun 82/7 fıkrası kapsamında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

6102 Sayılı TTK'nun, 01/07/2022 tarih ve 7417 Sayılı Kanunun 55 inci maddesi ile değişik 82/7 fıkrası uyarınca; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Bu davanın hasımsız açılır ve mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını emredebilir. Somut davada; davacı vekili, davacıya ait dava dilekçesi ekindeki listede belirtilen evrakların ve elektronik eşyanın 29/09/2023-02/10/2023 tarihleri arasında yağan yağmurdan kaynaklı olarak su baskını sonrası zarar gördüğünü ve bu sebeple zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Zayi olduğu iddia edilen evraklara ilişkin dava dilekçesi ekinde sunulan listede genel çerçeve olarak belirtilen evrakların torba adedi şeklinde belirtildiği, torba içerisinde neler olduğunun ayrıntılı bir şekilde belirtilmediği, evrakların detaylandırılması için davacı vekiline süre verildiği, ancak davacı vekilinin beyanında ve ekli davacı şirket tarafından yazılan cevabı yazıda evrakların detaylandırılmasının mümkün olmadığının belirtildiği görülmüştür.

Zayi belgesi talep edilen evrakların detayları ve tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler arasında olup olmadığı belirlenmeden evrakların genel bir şekilde belirtilmek suretiyle zayi belgesi verilmesi yasal olarak mümkün ve sağlıklı değildir. Davacı vekili tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilen evrakların zayi olduğu, tacirin saklamakla yükümlü olduğu evraklar arasında olduğu ve zayi belgesi verilmesi koşullarının oluştuğu hususları ispat edilememiştir.

Bu hususlar dikkate alınarak Mahkemece davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacıının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.