İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1318 K.2024/1352

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ile karşı tarafın yürütülen işe istinaden müvekkili tarafından taraflar arasında kararlaştırılan tarihte şantiyeye teslim edilen ürünlere ilişkin 15.06.2024 tarihli, ... nolu 958.800,00 TL bedelli irsaliye yerine geçer ibareli fatura düzenlendiğini, karşı tarafça müvekkili şirkete her ne kadar 08/04/2024 tarihinde 50.000,00 TL tutarında ödeme yapılmışsa da iş bu ödeme tutarının fatura bedelinin çok altında kaldığını,

karşı tarafça yapılan işin gerektirdiği yükümlülüklere aykırı olarak fatura bedelinin zamanında ödenmediğini ve söz konusu alacağın hiçbir güvence altına alınmadığını beyanla karşı taraf borçlunun, borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 01/08/2024 tarih 2024/247 D.İş- 2024/245 Karar sayılı kararında. "İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları gösterilmiştir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca; alacağının vadesi gelmiş (alacak muaccel) ve alacak rehin ile güvence altına alınmamış ise, alacaklı mahkemeye başvurarak ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyebilir (İİK m. 257/1).

Bu halde alacaklı, mahkemede yalnız alacağın varlığını, vadesinin geldiğini ve alacak için bir rehin bulunmadığını ispat etmekle yetinecektir, alacaklının başka bir hususu ispat etmesine gerek yoktur. Alacağının vadesi henüz gelmemişse (alacak müeccel ise), alacaklı kural olarak borçlunun mallarına ihtiyati haciz konulmasını isteyemez.

Ancak alacaklı borçlunun belli bir ikametgahının bulunmadığını, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisinin kaçmaya hazırlandığını ya da kaçtığını ve yahut da alacaklanın haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğunu ispat ederse, ihtiyati haciz kararı verilebilir.Fatura tek taraflı bir belge olup, tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini göstermez.

Fatura ile birlikte faturaya konu mal veya hizmetin sunulduğunun da yaklaşık ispat kurallarına göre, ispatına ilişkin delil ve belgelerin sunulması gerekir. Somut olay bakımından yapılan incelemede, talep eden vekilinin talep dilekçesinin ekinde sunmuş olduğu fatura ve whatsapp konuşmaları doğrultusunda ihtiyati haciz talep ettiği anlaşılmaktadır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 258.maddesinde yer verilen yaklaşık ispat şartlarının gerçekleşmiş olması aranmaktadır.

Alacaklının talep ettiği alacağına ilişkin alacak istemi ve miktarı, talep konusu alacağın oluşup oluşmadığı, talep tarihi itibariyle sunulan belge ve delillerle birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz müessesesi bakımından alacağın yaklaşık olarak varlığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, fatura tek taraflı bir belge olduğundan tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini yaklaşık ispata elverişli olmadığı,

faturaya konu mal veya hizmetin sunulduğunu delil ve belgeler ile ispat edilmesi gerektiği, talep eden vekili tarafından dosyaya fatura örnekleri dışında faturaya konu mal veya hizmetin yerine getirildiğine ilişkin herhangi bir delilin dosyaya ibraz edilmediği, her ne kadar fatura üzerinde yer alan irsaliye yerine geçer ibaresi ile irsaliye yerine geçtiği belirtilmiş ise de sunulan fatura üzerinde herhangi bir imzanın yer almadığı, sunulan whatsapp görüşmelerinin borçlu şirket çalışanı veya yetkilisine ait olup olmadığının tespitinin işbu dosya kapsamında mümkün olmadığı,

bu nedenle muaccel bir alacağın varlığı hususunun yaklaşık olarak ispat edilemediği, sunulan whatsap görüşmelerin borçlu şirket çalışanına ait olup olmadığının tespiti mümkün olmadığından , ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir..."gerekçesi ile '' İhtiyati haciz talebinin REDDİNE, ''karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle. Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/08/2024 tarihli 2024/247 D.İş 2024/245 K. Sayılı İlamı ile " İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 258.maddesinde yer verilen yaklaşık ispat şartlarının gerçekleşmiş olması aranmaktadır.

Alacaklının talep ettiği alacağına ilişkin alacak istemi ve miktarı, talep konusu alacağın oluşup oluşmadığı, talep tarihi itibariyle sunulan belge ve delillerle birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz müessesesi bakımından alacağın yaklaşık olarak varlığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, fatura tek taraflı bir belge olduğundan tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini yaklaşık ispata elverişli olmadığı,.." gerekçeleri ile ihtiyati haciz talebinin reddine şeklinde hüküm kurukduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf kanun yoluna başvuru zorunluluğu hasıl olduğunu.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince muaccel alacağın varlığı yaklaşık olarak ispat edilmediği gerekçesiyle ret kararı verilmişse de, kendileri tarafından alacağın varlığına ilişkin birçok delil sunulmuş olup söz konusu kararın hatalı olduğunu, 2004 sayılı İİK’nın m. 258/1 hükmü gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin "alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olmasının" yeterli olduğunu, kanun metninde bu hususun; " Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur." şeklinde belirtildiğini;İhtiyati hacizde amacın davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak,

maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek olmadığını, Doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın, yaklaşık olarak ispat edilmesi yeterli olup alacaklıdan alacağını tam ve kesin olarak ispat etmesinin beklenemeyeceğini, alacağın varlığına ilişkin birçok delil dosyada mevcut olup ayrıca söz konusu borcun varlığını gösterir borçlu tarafından yapılan kısmi ve yetersiz bir ödeme dekontunun da İlk derece mahkemesine sunulduğunu,

ihtiyati hacizde yargılama yapılması istenmediğini ve uyuşmazlığı esastan sona erdirme gayesinin de bulunmadığını beyanla, İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, faturaya dayanan alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. İİK'nın 257/1. maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmü, 258/1.maddesinde ise. "Alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." hükmü yer almaktadır.

Somut talep yönünden yapılan değerlendirmede; alacak iddiasının faturaya dayandığı, alacağın varlığı ve miktarının ancak yapılacak yargılama içerisinde belirlenebileceği, mübrez delillerin yaklaşık ispat için yeterli olmadığı, dolayısıyla muaccel bir para alacağının varlığından söz edilemeyeceğinden ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla Mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüştür.Açıklanan nedenlerle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından,

talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.