İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1328 K.2024/1721

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin Antalya ili Kumluca ilçesi toptancı sebze ve meyve halinde sebze meyve komisyonculuğu yapmakta, ticaretle uğraşmakta olduğunu, ayrıca yaş sebze ve meyve ihracat ve ithalatı ile uğraştığını, bu sebeplerle dava açıldığı sırada Bursa ilinde bulunduğunu, müvekkilinin 04/07/2023 tarihinde ekte fotokopileri bulunan ... A.Ş ... Şubesi'ne ait 11/07/2023 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli, keşide yeri İstanbul, keşidecisi ....

Şti. olan ... seri numaralı ve yine fotokopisi olan ve teminat olarak verilen keşidecisi ... A.Ş. ... A.Ş. ...

Şubesi'nin ... seri numaralı çeklerini kaybettiğini, çekleri geçen zamanda defalarca aradığını fakat halen bulamadığını, bu hususta şüphelendiği şahıslarda bulunmakta olup çekin çalınması şüphesinin de mevcut olduğunu, Gürsu İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne başvurarak suç duyurusunda bulunduğunu, fakat aradan geçen zamanda çeklerin tüm aramalara ve emniyet soruşturmasına rağmen halen ortaya çıkmadığını, bu sebeplerle iş bu talepte bulunma ve zayi hususunda dava açma gereği hasıl olduğunu beyanla müvekkilinin yasal hamili olduğu çeklerin kaybolması(çalınması) sebebiyle iptaline,

çeklerin kötüniyetli kişilerin eline geçmesi ve müvekkilinin mağdur olması ihtimalinin çok yüksek olması sebebiyle ihtiyati tedbiren ödenmemesine kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih 2024/247 Esas- 2024/574 Karar sayılı kararında;"Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir....

Bankası'nın 24/08/2023 tarihli cevabi yazısı ile davanın konusu olan çekin ibraz edildiği bildirildiği bu hususta davacı vekiline çeki ibraz ettiği bildirilen kişiye karşı istirdat davası açması için iki haftalık kesin süre verildiği fakat davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde dava açılmadığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde uygulanması gereken 758. ve devamı maddeleri uyarınca; yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı,

açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünden hüküm kurulması gerekmekle, davacıya usulüne uygun süre verildiği halde mevcut çek hamiline karşı istirdat davası açılmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..."gerekçesi ile ''Davacıya tanınan yasal süre içerisinde istirdat davası açılmadığı anlaşıldığından davanın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2024/247 Esas numarası ile görülmüş olan dosyada, dava dilekçesinde de belirtilen birbirinden bağımsız 2 farklı çekin iptalinin talep edildiğini ve fakat ikisi aynı çekmişçesine karar verildiğini, Mahkemece bu iki ayrı çek için ... Bankasına ve .. Bankasına müzekkere yazıldığını ve bu çeklerin herhangi biri tarafından ibraz edilip edilmediğinin sorulduğunu.

İkinci çek olarak bahsi geçen çek olan ... A.Ş ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ... A.Ş. olan,... seri numaralı çek adına bankadan gelen yazı uyarınca işbu çekin kimse tarafından bankaya ibraz edilmediğini. Birinci çek adına ...

Bankasından gelen yazı uyarınca çekin ibraz edildiği ve ibraz eden kişinin ... adlı kişi olduğunun bildirildiğini, Mahkemenin buna nazaran davacı vekiline çeki ibraz ettiği bildirilen kişiye karşı istirdat davası açması için iki haftalık kesin süre verdiğini, o dönem dosya vekili tarafından ilgili süre içinde bu kişiye karşı istirdat davası açılmamış olduğundan Mahkemenin gerekçeli kararında buna dayanarak; "...

Bankası'nın 24/08/2023 tarihli cevabi yazısı ile davanın konusu olan çekin ibraz edildiği bildirildiği, bu hususta davacı vekiline çeki ibraz ettiği bildirilen kişiye karşı istirdat davası açması için iki haftalık kesin süre verildiği fakat davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde dava açılmadığı görülmüştür." demek suretiyle adeta iki çek de ibraz edilmiş ve ibraz eden kişi belliymiş ve fakat verilen sürede istirdat davası açılmamış şeklinde karar verdiğini.

İkinci çek olarak belirtilen çekin, ...

Bankasından gelen yazıda sabit olduğu üzere bankaya ibraz edilmediğini, dolayısıyla ibraz eden kişi de mevcut olmadığından ötürü herhangi bir kişiye istirdat davası açılmasının da söz konusu olamayacağını, Mahkemenin bu nedenle ikinci çek olarak belirtilen çek bakımından davanın devamına karar vererek çekin iptaline karar vermesi gerekmekteyken, maalesef ki birinci çeke istirdat davası açılmamış olmasını, adeta ikinci çeke de açılması gerektiği yerde açılmamış gibi değerlendirerek davayı reddettiğini beyanla keşidecisi ...

A.Ş. olan ... A.Ş. .. Şubesi'ne ait, ... seri numaralı çekin kaybolması sebebiyle davanının kabulüne karar verilerek ilgili çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1. maddesinin atfı ile 757 vd maddeleri gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir.

Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır. Somut olayda; davacı tarafından ... Bankası ... Şubesi'ne ait 11/07/2023 keşide tarihli, 150.000 TL bedelli, keşidecisi .... Şti. olan, ... seri numaralı çek ile ...Bankası ...Şubesi'ne ait ... seri numaralı ve keşidecisi ...

A.Ş. olan çekin zayi olduğu iddiası ile İlk Derece Mahkemesi'nin 2023/439 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı, Mahkemece yargılama sırasında ...

Bankası ...Şubesi'ne ait ... seri numaralı çek yönünden tefrik kararı verilerek incelenen esasa kaydının yapıldığı ve bu dosya üzerinden yalnızca anılan çek yönünden davanın reddine karar verildiği, diğer çek yönünden yargılamaya 2023/439 Esas sayılı dosya üzerinden devam edildiği, bu dosyada verilmiş bir karar olmadığı, davacının istinaf başvurusunun haksız olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.