İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1579 K.2024/1665

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin muhasebecisi olan ...'e Adana ... Noterliğinden vermiş olduğu 16.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletname ile yalnızca ve yalnızca ... bank şubelerindeki hesaplardan para çekmeye yetkisi olduğu halde müvekkilinin adına ...bank'ın Yeşiloba Şubesinden adı geçen vekaletname ile 400.000,00 TL para çekildiğini, müvekkili adına çekilen paranın 02/10/2020 tarih ve ... numaralı dekontunda "...

Firmasının vekaleten ..." yazılı olduğunu, bahsi geçen meblağın müvekkilinin bilgisi dışında çekildiğini ve ... vefat ettiğinden kendisine husumet yöneltilemediğini, müvekkiline ait olan 400.000,00-TL yi o konuda temsil yetkisi dahi bulunmayan ...'e veren ve basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal eden ...

Bankası A.Ş.'nin vekaletnamedeki yetkiyi kontrol etmediğinden sorumlu olduğunu, müvekkilinin çalışmaması sebebi ile yargılama harç ve giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını ve adli yardım taleplerinin olduğunu, davalı bankanın basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek ...'e yetkisiz olarak vermiş olduğu 400.000,00-TL'nin 02.10.2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının tüm yönleriyle hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve yersiz olduğu, HMK md. 6’da düzenlenen genel yetki kuralı gereğince genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, işbu davanın muhatabının banka Genel Müdürlüğü olduğu, davanın İstanbul Anadolu Adliyesi’nde açılması ve görülmesi gerektiği, bu nedenlerle, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Anadolu mahkemelerine gönderilmesini talep ettikleri, dava konusu işlemin vekaletnameye istinaden yapılan bir ödeme işlemi olmadığını, bilhassa dava dışı ...

SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. (Bundan sonra kısaca ...denilecektir.) firması hesabından şirketin yetkili temsilcisinin bankalarına verdiği "... firmasına vekaleten ... (TC...) 400.000,00 TL ödenmesini istiyorum" şeklindeki yazılı ödeme talimatına istinaden gerçekleştirilen ödeme işlemi olduğunu, banka çalışanlarının dava dışı firmanın usulüne uygun yazılı talimatı üzerine bankacılık uygulamaları uyarınca yerine getirttiğini, Adana ...

Noterliğinin, 23.10.2020 tarih, ... yevmiye sayılı ihtaratın bankalarına gelmesi üzerine Bankamız yetkilileri tarafından ... şirketi yetkilisi ...

04.11.2020 tarihinde banka sisteminde kayıtlı ... numaralı telefon üzerinden arandığını ve ilgili şirket yetkilisinin telefon görüşmesinde; "...Firmalarının faaliyet alanının narenciye toptan ticareti olduğunu, ... şahıs firmasına ahşap palet ve sebze kasası siparişi verdiklerini, sipariş bedelinin ödenmesi için ... tarafından verilen vekâletnameye istinaden ... lehine ödeme talimatı yazdıklarını, vekâletnameyi dikkatli olarak incelemediklerini ve talimatları doğrultusunda sipariş bedelinin ...’e ödendiğini, ancak ödeme sonrasında kendileri 1. sınıf ürün istemesine rağmen daha düşük kaliteli ürünler gönderilmiş olduğunu fark ettiklerini,

bu nedenle siparişe konu ürünleri iade ederek ödedikleri 400.000 TL’yi ...’den geri aldıklarını” sözlü olarak beyan ettiğini, oluştuğu iddia edilen zarar ve buna sebep olan iş ve işlemlerde müvekkil Bankanın kusurlu hiçbir işlemi olmadığını, bankaları nezdinde ... isimli bir hesabın olmadığını, ...adına bankalarından para çıkışı olmadığını, ilgili dönem banka kayıtlarının incelemesinde ...’e yapılan ödeme, dava dışı ... firmasının yazılı talimatına istinaden bu firmanın hesaplarından yapıldığını, davanın husumet nedeni ile reddine, mahkeme aksi kanaate ise davanın reddine, davanın ... (vefat etmiş ise mirasçılarına) ve ...

İth. İhr. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ihbarını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 20/02/2024 tarih ve 2023/87 Esas - 2024/136 Karar sayılı kararında; "...Somut olay değerlendirildiğinde; davacı vekiline 20/06/2023 tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile Hmk'nın 324. maddesi uyarınca bilirkişi ücretini yatırması için iki haftalık kesin süre verildiği, verilen kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, delil avansının hangi delil için istenildiğinin açıkça belirtildiği, davacının ispat yükü altında bulunduğu, uyuşmazlığının çözümü için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından delil ikame avansının yatırılmadığı,

bu itibarla dosya içerisindeki delil durumuna göre karar verilmesi gerektiği, davalı bankanın ... Şirket yetkilisinin talimatı ile davacının yetkilisine ödeme yaptığı yapılan işlemde bankanın sorumluluğunu gerektirir bir delil sunulmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. "gerekçesi ile, ''Davanın reddine, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Her ne kadar Sayın Mahkeme tarafından davanın "Somut olay değerlendirildiğinde; davacı vekiline 20/06/2023 tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile Hmk'nın 324. maddesi uyarınca bilirkişi ücretini yatırması için iki haftalık kesin süre verildiğini, verilen kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiğini, delil avansının hangi delil için istenildiğinin açıkça belirtildiğini, davacının ispat yükü altında bulunduğunu, uyuşmazlığının çözümü için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından delil ikame avansının yatırılmadığını,

bu itibarla dosya içerisindeki delil durumuna göre karar verilmesi gerektiğini, davalı bankanın ...

Şirket yetkilisinin talimatı ile davacının yetkilisine ödeme yaptığını, yapılan işlemde bankanın sorumluluğunu gerektirir bir delil sunulmadığı" gerekçesiyle reddedilmiş olsa da ilgili dava dosyası İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinden yetkisizlik kararı ile İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde ilgili dosya görülmekte iken adli yardım taleplerinin reddedildiğini, itirazları üzerine ekli olarak sunmuş oldukları üzere, müvekkili adına İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince kesin olarak adli yardım kararına hükmedildiğini,

HMK 20. maddenin lafzından ve manasından anlaşılacağı üzere, dosyanın bir bütün olarak İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesine geçmesi ve adli yardım kararının ilgili mahkemece uygulanması gerektiğini, Dolayısıyla İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının gerekçesinde belirtilen verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından delil ikame avansının yatırılmama hususunda Sayın Mahkemenin kararının hatalı olduğunu, HMK 335 uyarınca bilirkişiye ödenen ücret ve giderlerin adli yardım ödeneğinden karşılanması gerektiğini,

İşbu sebeple Sayın Mahkemenin ilgili kararının kaldırılarak ve adli yardım kararının itirazları doğrultusunda uygulanarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etme gereğinin hasıl olduğunu, İleri sürerek.

Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, -İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/87 Esas, 2024/136 Karar sayılı kararının kaldırılarak adli yardım kararının itirazları doğrultusunda uygulanarak davanın kabulüne, mahkeme masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini bilvekale talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davalı bankanın Yeşiloba Şubesinden yetkisiz temsilci tarafından para çekilmesi sonucu bankanın özen yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davanın ilk olarak 18/10/2021 tarihinde İstanbul 8 ATM.'de açıldığı, mahkemece verilen 2021/669 Esas - 2022/772 Karar Sayılı 28/11/2022 Tarihli yetkisizlik kararı üzerine dosyanın İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, bu mahkemece yapılan yargılama sonucunda istinafa konu karar verilmiştir.

Mahkemece verilen hüküm gerekçesinde; davacı vekiline 20/06/2023 tarihli celsenin (1) numaralı ara kararı ile HMK'nın 324. maddesi uyarınca bilirkişi ücretini yatırması için iki haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği halde verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından delil ikame avansının yatırılmadığı, davacının ispat yükü altında bulunduğu, uyuşmazlığının çözümü için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, bu itibarla dosya içerisindeki delil durumuna göre karar verildiği belirtilmiş ise de, davanın ilk açıldığı İstanbul 8 ATM.'de yapılan yargılama sırasında 19/04/2022 tarihli ara karar ile.

Davacının adli yardım isteminin, HMK'nın 334 ve 336. maddesindeki koşulları sağlamadığından reddine, itiraz yolu açık olmak üzere karar verildiği, verilen ara karara karşı davacı vekili tarafından itiraz edildiği, itirazın İstanbul 9 ATM. Tarafından incelendiği ve 2022/652 D.İş Esas - 2022/715 Karar sayılı 18/05/2022 Tarihli kararı ile.

Davacının adli yardım talebinin reddine ilişkin karara itirazın kabulüne, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/669 Esas sayılı dosyasında 19/04/2022 tarihli, adli yardım talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasına, davacının HMK.nın 335.

Maddesi gereğince yargılama gider ve harçlarından geçici olarak muaf tutulmasına, kesin olarak karar verildiği, verilen kararın kaldırılmadığı, adli yardım kararının devam ettiği, karar içeriğine göre davacının yargılama giderlerinden de muaf tutulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, davacı hakkında yargılama giderlerini de kapsayacak şekilde adli yardım kararı verildiği gözetilerek bilirkişi ücretinin ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere hazineden (suç üstü ödeneğinden karşılanmasına ) tahsiline karar verilip uyuşmazlık konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılıp rapor alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yukarıdaki gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Ayrıca Kabule göre inceleme yapıldığında ise.

Mahkemece, davacının bilirkişi ücretini yatırmadığı gerekçesiyle, bilirkişi incelemesinden vazgeçilmiş ise de, HMK 324/2 m. uyarınca taraflardan birisi delil avansı yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer taraf bu avansı yatırabileceğinden, mahkemece davalı tarafa bu husus hatırlatılarak ve ücretin yatırılması halinde davalı defter ve kayıtlarının inceletilmek suretiyle bilirkişi raporu alınıp gerektiğinde davacı tarafa yemin teklif etme hakkının da hatırlatılması suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yukarıdaki gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi yerinde değildir.

HMK.nın (Değişik:22/07/2020-7251/35md.)353/1-a6 maddesinde. "Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." hali, kararın kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesi sebepleri arasında gösterilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.