İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1776 K.2024/1886

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu alacak nedeniyle davalının borcun tahsiline engel olmak için mallarını kaçırma ihtimali bulunduğundan İİK 257/2. Vd maddeleri gereğince müvekkillerin ekonomik ve sosyal durumu, takibe konu alacağın ilama dayanması da dikkate alınarak takdiren teminatsız olarak taşınır taşınmaz malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının 13.05.2022 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenen destekten yoksun kalma tazminatı miktarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/09/2024 tarih ve 2024/641 Esas sayılı ara kararında; " İhtiyati haczin, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması olup, hukuki niteliğinin gerek doktrin, gerekse uygulamada tartışma konusu olduğu, bu bağlamda Yargıtay içtihatlarında ihtiyati haczin geçici bir haciz, dava veya icra takiplerine takaddüm eden emniyet tedbiri olduğu icra takip işlemi olmadığının belirtildiği,

buna karşın doktrinde ise muhafaza ve emniyet tedbiri, ihtiyati tedbirin özel bir nevi, koruma tedbiri, teminat tedbiri olarak tanımlandığı, bu tanımlamalara göre ihtiyati haczin olağan haciz yolları dışında bir haciz yolu olduğu,

bu anlamda her vadesi gelen alacak ya da ilamla hükmedilmiş alacağın doğrudan ihtiyati haciz kararına konu olamayacağı, istekte bulunanın yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde alacağın varlığı ile borçlunun mal varlığına önceden el konulmasını gerektiren nedenlere ilişkin ikna edici nitelikte ihtiyati haciz sebeplerini bildirmesinin ve bu konudaki delil ve belgelerini istemine ekli olarak sunmasının İİK'nun 258 (1) maddesi ikinci cümlesi uyarınca zorunlu bulunduğu,

sunulan belgeler tetkik edildiğinde talebin yargılamayı gerektirdiği ve muhatap olan açısından ortaya çıkacak sonuçların ağır ve telafi edilmesi güç sonuçlara yol açtığı dikkate alınarak talebin reddine karar vermek gerekmiştir...."gerekçesi ile, '' İhtiyati haciz talebinin REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle. İİK madde 257 ; ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceğini, vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebileceğini, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa;'' Somut olayda davalı ... yukarıda açıkladığı vakıalar silsilesinde de görüleceği üzere İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada dava aşamasında, işbu davada dava dışı şirketin yetkilisi ve tasfiye memuru olarak bilirkişi raporu tebliğ edilmesinden sonra,

şirketi usulüne aykırı olarak tasfiye ettiğini ve şirketin malvarlıklarını kardeşlerine devrettiğini, TTK'ya göre davalının tasfiye memuru olarak söz konusu şirket borçlarından sorumlu olduğunun aşikar olduğunu, davalının daha evvel mal kaçırmaya yönelik eylemlerinin bulunduğu somut delillerle sabit olduğundan ve söz konusu somut deliller ihtiyati haciz talep dilekçesi ekinde sunulmuş olduğundan İİK'nın 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz şartları olgunlaştığını, dolayısıyla yerel mahkemenin ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılması gerektiğini,

Yerel mahkeme red kararının gerekçesi olarak ''sunulan belgeler tetkik edildiğinde talebin yargılamayı gerektirdiği'' şeklinde değerlendirmede bulunulduğunu, söz konusu red kararına dayanak yapılan gerekçe ihtiyati haczin amacına aykırı olduğunu, 2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olmasının yeterli olduğunu, mahkemenin alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi gerekmediğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/18235 E.,

2018/731 K. sayılı kararında; ''Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.'' Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2017/5365 E., 2018/497 K. sayılı kararında; ''İhtiyati haciz talep eden vekili, açmış olduğu alacak davası ile ihtiyati haciz talep etmiş, ihtiyati haciz talebi mahkemece reddedilmiştir.

Dosyaya sunulan sözleşme, fatura, teslim tutanağı gibi deliller borcun varlığı konusunda yaklaşık ispat için yeterlidir. İ.İ.K.'nun 257/I maddesi uyarınca alacağın muaccel olması halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

İhtiyati haciz talep eden vekilince keşide edilen ihtarname aleyhine ihtiyati haciz istenene tebliğ edildiğinden, mahkemece, yaklaşık ispat kuralı gözetilerek sunulan belgelere göre ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar vermesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.'' Anılan kararlarda da görüleceği üzere ihtiyati haciz talep edebilmek için alacağın kesin olarak ispat edilmesi veya elde ilam hükmünde bir belgenin bulunması gerekmediğini,

ihtiyati haciz için uyuşmazlığın yargılamayı gerektireceği şeklinde bir şart gerekli olmayıp yaklaşık ispat koşulu yeterlidir aksi halde ihtiyati haczin varlığı, anlamı ve amacı tartışma konusu olacağını, Somut olaylarda davalı ... , dava dışı ...

Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan İstanbul Anadolu 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019 /148 Esas sayılı dosyası derdest iken tek ortak olarak aldığı Yönetim Kurulu Kararı ile şirketin tasfiyesine karar verdiğini, kendisini tasfiye memuru olarak atadığını ve ilan ettirdiğini ancak mahkeme dosyasına bilgi vermeyip vekalet ilişkisi şirketin tasfiyesinin ilanı ile sona erdiği halde davayı vekilleri aracılığıyla takibe devam ettiğini ve mahkeme dosyasına tasfiyeyi bildirmediğini, tek başına bu husus dahi davalının sorumluluğunu gerektirmekte olduğunu, ..., ...,

... gibi Spor Klüplerinin şehiriçi ve şehirler arası transferlerini gerçekleştiren şirket adına kayıtlı tüm araçlar tasfiye aşamasında muvazalı olarak satılarak alacağın tahsilini imkansız hale getirdiğini, hal böyle iken ihtiyati haciz talebinin ekinde sunmuş bulundukları belgeler ile de yaklaşık ispat koşulların sağlandığını ve davalının kötüniyetli eylemlerle mal kaçırmaya yönelik eylemlerinin olduğunun da açıkça görüldüğünü, dolayısıyla yerel mahkemenin sunulan belgeler karşısında taleplerinin reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu,

İleri sürerek; izah edilen ve resen tespit edilecek hususlar ışığında, istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkemenin 13/09/2024 tarihli kararının müvekkilleri lehine KALDIRILMASINA ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne davalının taşınır taşınmaz malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının 2.167.130,26 TL miktarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, tasfiye memurunun sorumluluğuna dayalı olarak alacaklıların başlattığı ilamsız icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, ihtiyati haciz talebinin reddine, karar verilmiş ve verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacılar vekili dava dilekçesi ile.

Müvekkillerden ...'nın eşi diğer davacıların anneleri ...'nın 2018 yılında davalının tek ortağı olduğu şirkete ait aracın çarpması sonrası vefatı nedeniyle doğan destek yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talepleri ile ilgili 11/05/2019 tarihinde dava açıldığını, İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/148 Esas, 2024/284Karar sayılı 29/04/2024 tarihli ilamı ile davalı ...

Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine karar verildiğini, ilama konu alacak ve ferilerinin Beykoz İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş ise de takip açılışı üzerine borçlu şirketin 2022 yılında tasfiye edildiğinin anlaşıldığını, bunun üzerine 13/06/2024 tarihinde davalıya Beykoz ...

Noterliğinin ... yevmiye Nolu ihtarnamesi keşide edilerek usulsüz tasfiye nedeniyle şahsi sorumluluğu yönünden dava açılacağının davalıya ihtar edildiğini, davalıya karşı Beykoz İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas numaralı dosyası üzerinden Beykoz İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasının takip tarihindeki kapak hesabı esas alınarak icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine 29/07/2024 tarihinde vekili aracılığıyla itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek tahsilde tekerrür olmamak üzere açılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın şimdilik 5.000 TL.lik kısmına yapılan itirazın iptali ile takibin Beykoz İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takibindeki miktar ve faiz oranları ile devamına karar verilmesini talep etmiştir. İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür. Davacı tarafça ibraz edilen dava dışı Tasfiye Halinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin sicil kaydı incelendiğinde.

Dava dışı şirketin 15/09/2022 tarihli toplantı tutanağına göre, şirketin 18/05/2022 tarihinde tasfiyeye girdiği, tasfiye kararının 23/05/2022 tarihinde tescil edildiği, alacaklılara çağrı ilanlarının 26/05/2022-03/06/2022-13/06/2022 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetelerinde yayımlandığı belirtilerek tasfiyenin sonuçlandırılmasına, tasfiye bilançosunun kabulü ile tasfiye memurunun ibra edilmesine karar verildiği, şirketin tasfiye suretiyle 19/09/2022 tarihinde sicilden terkin edildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda; davalı ...'nin dava dışı Tasfiye Halinde ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ortağı-yetkilisi ve tasfiye memuru olduğu, İddianın ileri sürülüş biçimine göre davalı tarafça, dava dışı ...

Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin usulsüz olarak tasfiye edilip edilmediği ve davalı tasfiye memurunun asıl borçlu şirket borcundan davacılara karşı sorumlu olup olmayacağı hususu açılan eldeki davada iddia ve savunma doğrultusunda toplanacak deliller ışığında yapılacak yargılama sonucunda ortaya çıkacaktır. Dava dosyasına ibraz edilen belgeler yaklaşık olarak ispata yeterli değildir.

Karşı tarafın, mallarını kaçırmaya, gizlemeye veya kendisinin kaçmaya çalıştığını gösterir delil de sunulmamıştır.

Bu hali ile, İİK 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediği, değişen durum ve şartlara göre de her zaman yeniden talepte bulunulabilecek olup buna göre, yargılamayı yürütüp uyuşmazlığı esastan karara bağlayacak olan ilk derece mahkemesinin takdirine göre talebin reddine ilişkin verilen karar, usul ve yasaya uygun olduğundan talep eden davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.