İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/792 K.2024/897

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkili lehine Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/788 esas 2023/412 karar sayılı ilamıyla toplam 86.832,00-TL alacağa hükmedildiğini, davalı tarafın mal kaçırdığı ve adres değiştirdiği ve alacaklarının ilama dayanıyor olması nedeniyle İİK 259/2 maddesi gereğince teminatsız ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 26/09/2023 tarihli kararı ile.

"İhtiyati haciz talep eden alacaklının borçludan alacağı bulunduğu kanaati hasıl olmakla yukarıda açık kimlik ve adres bilgileri yer alan borçluların taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine alacak tutar miktarı 86.832,00-TL'nin %15 karşılığı olan 13.024,80TL teminat yatırıldığı takdirde İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA," karar verilmiş ve verilen karara karşı borçlu vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.

Borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde; ihtiyati hacze konu edilen borcun varlığı henüz belli olmadığını, Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/788 E.sayılı kararının istinaf edildiğini, mahkeme kararında sadece davanın reddine kararı verildiğini, ihtiyati hacze konu edilen alacak ile ilgili hüküm olmadığını, istinaf edilen kararın kaldırılması halinde müvekkilin alacaklı konumda olduğunu, henüz varlığı bile kesin olmayan bir alacak için verilen ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olmadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 16/10/2023 tarih ve 2023/285 D.İş - 2023/284 Karar sayılı kararı ile: "İİK'nın 265. Maddesi gereğince yokluğunda ihtiyati haciz kararı verilen kişinin ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine, teminata karşı süresi içerisinde itiraz edebileceği düzenlenmiştir.

İtiraz eden vekilinin itiraz sebeplerinin İİK'nın 265. maddesinde sayılan sebeplerden olmadığı, yargılamayı gerektirdiği, mahkememizce talep konusu olan 86.832,00 TL yi karşılayacak şekilde borçlunun mallarına ihtiyati haciz kararı konulmasına karar verildiği anlaşıldığından ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile,İhtiyati hacze karşı yapılan itirazın İİK 265/1 maddesinde düzenlenen şartları taşımaması nedeniyle REDDİNE, karar verilmiş ve karara karşı borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Borçlu vekili istinaf dilekçesinde özetle, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/285 D.İş 2023/284 K.sayılı ek kararı ile "ihtiyati hacze karşı yapılan itirazın İİK 265/1 maddesinde düzenlenen şartları taşımaması nedeniyle reddine" şeklinde karar verildiğini; yerel mahkemenin kararının hukuka aykırı olduğunu, Yerel mahkeme gerekçesinde açıklık olmadığını; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere taraflarından itiraz edildiğini; ihtiyati hacze konu edilen borcun varlığının henüz belli olmadığını; taraflarınca Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/788 E.sayılı kararının istinaf edildiğini;

ilgili mahkeme kararında sadece davanın reddine karar verildiğini; ihtiyati hacze konu edilen alacak ile ilgili bir hüküm olmadığını; taraflarından istinaf edilen kararın kaldırılması halinde müvekkilinin alacaklı konumda olacağını; ayrıca taraflarınca esas takibe geçildiği zaman borca itiraz edileceğinin belirtildiğini ve karar sonrası ise icra takibine ve borca itiraz edildiğini, Henüz varlığı bile kesin olmayan bir alacak için verilen ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olmadığını; müvekkilinin mal kaçırma gibi bir durumu da söz konusu olmadığını; ihtiyati haciz kararı verilmesini gerektiren herhangi bir sebep olmadığını;

sadece faturanın varlığı alacağın için yeterli olmadığını; müvekkiline mal teslimi yapılmadığını buna ilişkin irsaliyenin mevcut olmadığını; alacağın varlığını ispat için yargılama gerektiğini; sadece karineden hareketle ihtiyati haciz kararı verilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu; ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli şartların mevcut olmadığını, Müvekkilinin tacir olduğunu; ticaret yapmakta olduğunu; işi için gerekli mallara haciz konulmasının müvekkilini mağdur ettiğini; üstelik henüz varlığı kesin olmayan bir alacak için haciz uygulandığını;

hukuka ve kanuni düzenlemeye aykırı ihtiyati haciz kararı verildiğini ve işbu karara yapmış oldukları itirazlarının reddedildiğini; yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, İleri sürerek, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/285 D.İş 2023/284 K.sayılı ek kararın kaldırılmasına ve neticede ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve tehiri icraya karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep; satış sözleşmesinden doğduğu iddia olunan alacağa ilişkin ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itiraz incelenmiş ve 16/10/2023 tarihli ek karar ile itirazın reddine karar verilmiş, ek karara karşı itiraz eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.

Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.İhtiyati haciz talep eden tarafından; aleyhine ihtiyati haciz talep edilen şirkete mal satılıp teslim edilmesine rağmen bakiye fatura bedelinin ödenmediği, aksine karşı tarafça Bakırköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde kendileri aleyhine malın teslim edilmediği ve faturanın ödenen kısmının iadesi gerektiği iddiası ile alacak davası açıldığı, mahkemece yapılan yargılamada tarafların ticari defterlerinin incelendiği, kendileri tarafından tanzim edilen faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu,

her iki tarafın defterlerine göre asıl aleyhine ihtiyati haciz istenen şirketin kendilerine 86.832,00 TL borçlu bulunduğu hususunun tespit edildiği ve davanın reddine karar verildiği ileri sürülerek, Bakırköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/788 Esas, 2023/412 Karar sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ve mahkeme kararı ile ortaya çıkan 86.832,00 TL muaccel ve rehinle temin edilmemiş alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, mahkemece %15 teminat mukabilinde talep kabul edilmiş,

aleyhine ihtiyati haciz talep edilen şirketin itirazları ise İİK'nun 265 maddesinde sayılı sebeplerden olmadıklarından reddedilmiştir.

Dosyaya mübrez Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/788 Esas , 2023/412 Karar sayılı ilamı incelendiğinde; aleyhine ihtiyati haciz talep edilen tarafından ödenen satış bedelinin iadesi talepli alacak davasında mahkemece; "davacı tarafından davalı ile yapılan sözlü alım satım sözleşmesi uyarınca davalıya ödenmesi gereken bedelin ödenmesine rağmen davalı tarafından mal teslimi yapılmadığı iddia edilerek ödenen bedelin iadesi istemli olarak huzurda görülen dava açılmıştır.

Davalı tarafından ise ödenen bedele karşılık mal tesliminin yapıldığı iddia edilmiştir.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporunda; her iki tarafın da ticari defterlerinin lehine delil niteliğini haiz olduğu; davalının davacı adına 26.04.2022 tarih ve 356.832,00 TL tutarlı bir adet fatura düzenlemiş olduğu, söz konusu faturanın davacı ticari defterlerine işlendiği,

davacının 18.05.2022 tarihinde 12.000,00 TL, 20.05.2022 tarihinde 133.000,00 TL ve 17.000,00 TL olmak üzere toplam 270.000,00 TL ödeme yaptığı, ödemelerin her iki tarafın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu; nihayetinde davacı ticari defterlerine göre davacının davalıya 86.832,00 TL borcunun bulunduğu, davalı ticari defterlerine göre de davalının davacıdan 86.832,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Alıcı tarafından faturanın ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda malın teslim edildiğine ilişkin satıcı lehine bir karine oluşacaktır. Dosya kapsamında davalı tarafından düzenlenen faturanın davacı tarafça defterlerine kaydedildiği anlaşıldığından faturaya konu malın karine olarak davacıya teslim edildiği kabul edilmelidir. Faturayı ticari defter ve kayıtlarına kaydeden davacının artık malın teslim edilmediğine yönelik iddiasını ispatlaması gerekir.

Ancak davacı tarafından söz konusu iddiasının ispatı bakımından dosyaya herhangi bir delil sunulamamıştır. Ayrıca davacı tarafından dava dilekçesi ve delil listesinde açıkça delilleri arasında yemin delili belirtilmediğinden malın teslim edilmediği iddiasının ispatı bakımından mahkememizce yemin delili de hatırlatılamamıştır. Açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçeleri ile davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

İtiraz eden vekili tarafından ileri sürülen itiraz ve istinaf sebepleri.

Bakırköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açtıkları davada mahkemenin yalnızca davanın reddine karar verdiği, bu kararın da istinaf edildiği, ihtiyati haciz talebine konu edilen alacağın varlığının henüz belli olmadığı, iddia oluna bu alacağa dayalı bir takip başlatılması halinde takibe itiraz edileceği, itiraz edenin mal kaçırma gibi bir durumunun da söz konusu olmadığı, sadece faturanın varlığının alacağın ispatı için yeterli olmadığı, itiraz edene mal teslimi yapılmadığı, buna ilişkin irsaliye mevcut olmadığı,

ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı yönünde olup, dosyaya mübrez deliller kapsamından ihtiyati haciz talep eden tarafından muaccel ve rehinle temin edilmemiş alacağın varlığının yaklaşık düzeyde ispat olunduğu, İİK'nun 257/1 ve 258 maddelerinde aranan şartların oluştuğu, sair itiraz sebeplerinin İİK'nun 265 maddesinde sayılan sebepler arasında yer almadıkları, mahkemece itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, kamu düzenine aykırılık da mevcut olmadığı, aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç itibariyle, itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK. 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.