İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/903 K.2024/1054

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili 28/02/2024 tarihli dilekçesi ile; bilirkişi tarafından davalı tarafın defterlerinin imzalanmış olduğu, lehine delil özelliği bulunan davalı defterleri ile müvekkili şirketin ticari defterleri itirazın iptali talep edilen faturalar yönünden birebir uyuştuğu, yine ilaç takibi sistemi üzerinden fatura konusu ilaçların davalı tarafa teslim edilmiş olduğunun tespit edildiğini, davalı tarafça bu güne kadar ödeme yapılmadığını, aynı zamanda davalı tarafça mal kaçırma girişimlerinde bulunulduğunu, başkaca icra takipleri nedeniyle borçlarının bulunduğunun müvekkili tarafça bilindiğini, borçlu tarafça,

ödeme yapılmadığı gibi müvekkili şirketin fatura ettiği ilaçların başkaca ecza depolarına kaydırıldığını, borçlu şirket tarafından müvekkili şirketin alacağının semeresiz kalması amacıyla hileli işlemler yapıldığından bahisle ihtiyati haciz taleplerinin bu aşamada bilirkişi tarafından mahkemenin takdirine bırakılan kısım dışındaki karşılıklı mutabakatın bulunduğu belirtilen 2.132.659,15 TL yönünden kabulü ile, davalı şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 07/03/2024 tarih ve 2023/569 Esas sayılı ara kararında; "Mahkememizden verilen 28/12/2023 tarihli ihtiyati haciz ara kararı ile ihtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle reddine karar verildiği, tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolunun açık olduğu anlaşılmakla; davacı vekilinin talebi daha önce değerlendirildiğinden 28/02/2024 tarihli dilekçe hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir." gerekçesi ile, "Davacı vekilinin 28/02/2024 tarihli dilekçesi ile yapmış olduğu taleple ilgili olarak karar verilmesine yer olmadığına," karar verilmiş ve verilen ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkil ile davalı şirket arasında ilaç alım satımından kaynaklanan ticari iş ilişkisi bulunduğunu, söz konusu ilaçların "ambar" vasıtasıyla yada doğrudan müvekkili tarafından "İrsaliye Yerine Geçer" ibareli faturalarla teslim edilmekte olduğunu, yine ilaçların teslim edildiğinin özellikle son yıllarda Sağlık Bakanlığı tarafından doğrudan gözetim ve kontrol altına alınmış olduğu üzere "İlaç Takip Sistemi" (İTS) üzerinden de görüldüğünü, müvekkilinin teslim ettiği malların elektronik faturalarını süresi içerisinde düzenlediğini ve GİB sistemi üzerinden davalı şirkete gönderdiğini,

Yerel mahkemeden hem yaklaşık ispatın ortaya konulabilmesi hem de dava dilekçesindeki haklılığın ispatlanabilmesi açısından İTS kayıtlarının celbi istenilmişse de gerekli evrakların dosya arasına alınmadığını.

Davalı borçlu tarafın uzun süredir fatura karşılığı yapmış olduğu ticari işlerde ödemeleri yapma konusunda imtina ettiğini, borçlu tarafla yapılan mali yazışmalarda görüleceği üzere borçlu şirket; borcun ödeneceği ve kapatılacağına ilişkin beyanlarda bulunmuşsa da süreç içerisinde müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını, her ne kadar borçlu şirketçe borç kabul edilmekte ise de alacağın sürüncemede kalması amacıyla dava konusu icra takibine itiraz edildiğini, davalı müvekkili şirkete faturalar nedeniyle borçlu olup,

söz konusu icra takibinden önce ve iptali talep edilen icra takibine itirazdan sonra ancak itirazın iptali davası açılmadan önce arabuluculuk sürecinde 20.06.2023 tarihinde 1.400.000,00 TL ödeme yaptığını, yapılan ödemenin dahi takip konusunun haklılığını, yapılmış olan icra takibine itirazın haksız ve tamamen kötü niyetle yapıldığını ortaya koyduğunu.

Taraflara ait olan BA-BS formları dosyaya celp edilmiş olup belgelerin incelenmesi neticesinde müvekkili şirket tarafından davalı şirkete mal satışının olduğu ve bu satılan mallara ait faturaların sisteme kaydının yapılmış olduğunun da görüldüğünü, davalı borçlunun söz konusu faturalar karşılığı bir ödemenin müvekkili şirkete yapılmadığını, 23.02.2024 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere;

"takipte talep edilen alacak tutarının (27 adet fatura) 3.783.003,15 TL olduğu (2 adet fatura) 250.344,00 TL tutarındaki vade farkı açıklamalı faturalarının geçerli olmadığı tespit edilmiş olup, kalan (25 adet) 3.532.659,15 TL tutarlı alacak için değerlendirme yapıldığı, Takibe konu faturalardan dolayı, takip tarihinde davacının davalıdan 3.532.659,15 TL alacaklı olduğu, takip tarihinden sonra davalının 1.400.000,00 TL ödeme yaptığı ve dava tarihi itibariyle takip konusu faturalardan dolayı davacının davalıdan 2.132.659,15 TL alacaklı olduğu,

takip öncesi dönemde davalıya usulünce gönderilmiş bir ihtarname tespit edilmediğinden takip öncesi faiz istenemeyeceği, ancak nihai kararın Sayın Mahkemede olduğu, davacı şirketin takip tarihinden önce talep ettiği işlemiş faizin 38.723,85 TL olduğu.." denilerek alacaklarının net bir şekilde tespit edildiğini.

Rapor doğrultusunda davalı tarafın defterlerinin imzalanmış olduğu, lehine delil özelliği bulunan davalı defterleri ile müvekkili şirketin ticari defterlerinin itirazın iptali talep edilen faturalar yönünden birebir uyuştuğunu, ilaç takip sistemi üzerinden fatura konusu ilaçların davalı tarafa teslim edilmiş olduğunun ortada olduğunu, borçlu şirket tarafından müvekkili şirketin alacağının semeresiz kalması amacıyla hileli işlemler yapıldığını, bahsi geçen bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi ve 16.11.2023 tarihli beyan dilekçesi ekinde müvekkili ile davalı arasında geçen Whatsapp görüşmelerinin sunulduğunu,

görüşmelerde bahsi geçen ilaçların takibe konu ürünleri kapsamakta olup ürünlerin davalıya teslim edildiğinin de açıkça ortaya konulduğunu, bu hususların da Yerel mahkemece değerlendirilmediğini. TTK md 21/2'nin.

"Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmünü içerdiğini, müvekkili şirket davalı şirkete e-fatura kesmiş olup GİB sistemi üzerinden gönderdiğini, söz konusu fatura elektronik ortamda iletilmiş olup TTK md. 21/2 uyarınca itiraz süresi içerisinde herhangi bir itiraz olmadığından davalının bedeli kabul etmiş sayıldığının açık olduğunu, davalının iddialarını kabul etmemekle birlikte müvekkilinin alacağına kavuşmasını sürüncemede bırakmak için icra dosyasına itiraz etmesinin kötüniyetli olduğunu ortaya koyduğunu,

davalı şirketin mal kaçırma girişimleri devam etmekte olup, davalı tarafça müvekkili şirketin fatura ettiği ilaçların başkaca ecza depolarına kaydırıldığını ve olup alacağın semeresiz kalması amacıyla hileli işlemlere devam edildiğini, İİK madde 257'ye göre, vadesi gelmiş alacaklar için ihtiyati haciz talep edilebilmesi için alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş bulunmasının yeterli olduğunu, dosya kapsamında sunulan belgeler ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda değerlendirme yapıldığında alacağın net bir şekilde ortaya koyulduğunun görüleceğini.

Dosya kapsamında 28.12.2023 tarihli ihtiyati haciz ara kararı ile ihtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle reddine karar verildiğini, 10.01.2024 tarihinde söz konusu ret kararının taraflarına tebliğ edildiğini ve karara karşı 18.01.2024 tarihli dilekçe ile istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, gerekli harçların 19.01.2024 tarihinde yatırıldığını, buna rağmen dilekçenin istinafa gönderilmediğini, hali hazırda ilaç takip sisteminde fatura konusu ilaçların davalıya teslim edilmiş olması, faturalar irsaliyeli olarak düzenlenmiş olup davalı tarafça süresinde fatura muhteviyatına ve içeriğine itiraz etmemiş olması,

müvekkilinin alacağını karşılıksız bırakma girişimlerinin davalı şirket tarafından gerçekleştiriliyor olması hususlarının dikkate alınması gerektiğini beyanla müvekkilinin alacağı yaklaşık ispat olduğundan emsal ve yerleşik Yargıtay kararları çerçevesince müvekkili şirketin faturalara bağlı alacağını güvence altına almak için 07.03.2024 tarihli ara kararın kaldırılarak öncelikle teminatsız, Dairemizin gerekli görmesi halinde alacağın %50'si oranında teminat karşılığında davalı borçlu şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, fatura ve irsaliyeye dayalı alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.

Mahkemece 28.12.2023 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafça 28.02.2024 tarihli dilekçe ile yeniden ihtiyati haciz talep edilmiş ve Mahkemece bu kez yukarıda açıklanan gerekçe ile talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nın 258. maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

Somut olayda; her ne kadar Mahkemece 28.12.2024 tarihli ara karar ile ihtiyati haciz talebi değerlendirilmiş olduğundan yinelenen talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de, ihtiyati haciz geçici hukuki koruma türlerinden olup talebin reddi veya kabulüne dair verilmiş kararlar kesin hüküm oluşturmayacağı ve daha önce talebin reddine karar verilmiş olsa da değişen şart ve koşullara göre Mahkemeden yeniden talep edilmesinde yasal bir engel bulunmadığından Mahkemece davacının talebi hakkında gerekçelendirmek suretiyle olumlu olumsuz bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz talep eden davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 297 ve 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın talebin yeniden değerlendirilmesi için mahkemesine iadesine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.