İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/112 K.2025/118

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, müvekkilinin, karşı taraf (borçlu) dan fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere faiz ve masraflar hariç 120.000,00 TL alacaklı olduğunu.

EK’ te aslı ve onaylı örneği sunulan borçlu tarafından keşide edilen 09.09.2024 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli kambiyo senedi (Bono) ve 09.09.2024 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli kambiyo senedi (Bono) vadesi gelmesine karşın ödenmediğini ve protesto edilmiş olup 2.646,90 TL Protesto masrafı yapıldığını; edindikleri bilgilere göre, borçlu kaçma ve mallarını kaçırma hazırlığı içerisinde olduğunu; rehinle de temin edilmemiş alacaklarının salimen tahsili için, Mahkemece takdir edilecek teminatı da yatırmaya hazır olduklarını belirterek,

ihtiyati haciz talebi ile Mahkemeye müracaatın zaruri olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin 25/09/2024 tarihli kararı ile.

"Talebin kısmen kabulü ile 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz talep edenin ileride ihtiyati haciz de haksız çıkması halinde borçlu/borçlular ile üçüncü şahısların bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydı ile ihtiyati haciz isteyen alacaklının şimdilik talebe konu alacak olan 120.000,00 -TL'nin %15 (yüzde onbeş) oranınına isabet eden (18.000,00) -TL miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki bir başka bankaya ait teminat mektubu olmak kaydı ile) mahkememize

yatırdığında veya ibraz ettiğinde borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının İHTİYATEN HACZİNE, kararın infazı için İstanbul İcra Müdürlüğünün esas sayılı dosyasına tevdiine," karar verilmiş ve verilen karara karşı aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.

Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili vekili 16/10/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde.

Fethiye'de işitme engelliler derneğinde gönüllü olarak yönetim kurulu üyeliği yaptığını, ihtiyati hacze konu olan iki adet 20.000,00 TL ve 100.000,00 tutarlı senetler ile ilgili olarak şeklen incelenip ihtiyati haciz kararı verildiğini, fakat kendisinden alacaklı olan ...'in ticaret yaptığını ve vergi mükellefi olduğunu, bir ticarethane sahibinin bir kişiden alacaklı olması için o kişiye bir hizmet sunmuş olması veya bir mal satmış olması,

bunun karşılığında fatura keserek kişiden alacaklı duruma geçmesi ve bu alacağına karşı çek veya senet alması gerektiğini, alacaklı ne bir hizmet sunduğunu ne de mal sattığını ve hiç bir şekilde fatura kesmediğini, engelliler için yapmakta oldukları projenin bir kısmını yapmak için müracaat edildiğini ve projenin mimarlık ve mühendislik hizmetine karşılık mimar ve mühendise verilmek üzere 20.000,00-TL verildiğini, bunun mimar ve mühendise verildiğini ve tasdikli mimarı proje mekanik proje alındığını, buna dayalı olarak inşaat ruhsatı alındığını,

fakat projenin gerçekleşmesi için gerekli finansman gecikince ...'in "ben bu projeden çekiliyorum benim 20.000 -TL'yi verin ve o günden bu güne dolar olarak faizi 100.000,00 -TL verin ben çekileyim" dediğini, ödenmeyince dayatma ile kendisine iki adet senet imzalatıldığını, olayın bundan ibaret olduğunu, projeler ve ruhsatın mevcut olduğunu, mahkemenin istemesi durumunda bütün resmi belgelerin size ulaştırılacağını belirterek, ...'in ticari olarak kendisine veya projeye ait faturası varsa bu faturaların varsa istenerek yeniden karar verilmesini ve ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 12/11/2024 tarih ve 2024/442 D.İş - 2024/453 Karar sayılı kararı ile: "İİK. 265. maddesi uyarınca 12/11/2024 tarihinde duruşmalı olarak itirazın incelenmesine karar verilerek taraflara usulünce tebligat yapılmıştır.

Mahkememizin 12/11/2024 tarihli mürafaasına ihtiyati haciz talep eden vekili katılmış olup "karşı tarafın itirazları usulüne uygun değildir, ihtiyati haciz şekli bir müessesedir, esas takibe de geçildi takip kesinleşti, itirazların reddine karar verilsin..." şeklinde beyanda bulunmuştur.

İİK 257. maddesinde "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmemiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yerinde veya 3.şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" hükmü yer almaktadır.

İİK 265 maddesinde "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuru ile yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir." hükmü yer almakta olup, ihtiyati hacze itiraz sebepleri sayılmıştır. Somut olayda süresinde borca itiraz vardır.

Ancak ihtiyati hacze itiraz eden tarafça senetlerin düzenlenmesi ve imza noktasında bir itiraz bulunmamakla birlikte hizmetin verilmediği iddia edilmiştir.

Bilindiği üzere kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan; hizmetin ifa edilmemesi gibi hususlar esas yargılamanın konusu olmakla birlikte şekli olarak dayanak belgenin unsurları taşıdığı anlaşılmakla itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile, ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiş ve karara karşı itiraz eden tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden istinaf dilekçesinde özetle, ilk derece mahkemesinin hiç inceleme yapmadan savurmasını göz önüne almadan, rapor göndermesine rağmen murafayı ertelememesine rağmen kendisini dinlemeden, şeklen karar verdiğini, Hiç bir gerçeğe uymayan ticari bir olayın ticari belgelere dayanması gerektiğini, ticaret kanunlarına ve vergi usul kanuna göre bir ticari firmanın bir kişiden alacaklı olması için ticari bir işlem gerektiğini yani ya o kişiye bir mal satması veya bir hizmet vermesi bunun karşılığında bir fatura keserek alacaklı ol duruma geçmesi gerektiğini,

borçlunun da eğer bu mal ve hizmete karşılık nakit ödemeyecek ise çek veya senet vereceğini, burada böyle bir alışveriş olmadığını, yalnızca dünya engelliler köyü projesine ait bu projenin gerçekleşmesi için projenin mimarı projesi ve statik projesi için ...'in mimar ve mühendise verilmek üzere kendisine 20.000-TL verdiğini, bu paranın mimar ve mühendise verildiğini, karşılığında projelerin çizilip teslim edildiğini ve inşaat ruhsatı da alındığını; mahkemenin istediği anda bu belgeleri sunmaya hazır olduklarını;

...'nin bu projenin çelik konsturiksiyon işini yapmak istediğini, bu işi yaparak ticari olarak para kazanmak istediğini, onun için kendi isteği ile bu parayı mimar ve mühendise vermek üzere kendi hesabına gönderdiğini, şimdi ise kendisine "ben bu işten vazgeçtim, ben bu projede yokum, benim verdiğim 20.000-TL'yi geri verin o gün vermiş olduğum 20.000-TL şuanda 11.000 USD yapıyor, bana 11.000 USD ver" dediğini;

kendisinin engelli derneği olan bürosuna gelerek daha öncede telefonda tehdit ve şantajla küfürlerle kendisinden 3 adet toplam 20.000-TL, 100.00-TL ve 250.000-TL'lik aynı gün vadeli senet imzalatarak kendisinin böyle bir borcu olmamasına rağmen ticaretin adını faizcilik yaparak yürüten bu kişilerin aynı tarihe 3 adet senet aldıklarını, çünkü gerçek rakamın 20.000-TL olduğunu, bunu belgeleyebileceğini fakat diğer 100.000-TL ve 250.000-TL'nin tamamen faiz ve hiç bir dayanağı olmayan belgelendirilemeyecekleri rakamlar olduğunu;

bunları nakit olarak almak istediklerini, kendisinin 70 yaşına geldiğini, bu yaşa kadar bir evinin dahi olmadığını, kendisinin tamamen aracılık olarak aldığı ve mimar mühendise teslim ettiği 20.000-TL den başka hiçbir para almadığını, bu nedenlerden dolayı verilen bu ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep; kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı ileri sürülen itiraz ise reddedilmiştir. İtiraz eden tarafından ek karara karşı süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.

Talep dayanağı 08/08/2024 tanzim tarihli, 09/09/2024 vadeli, 100.000,00-TL bedelli ve aynı tanzim ve vade tarihlerini içeren 20.000,00-TL bedelli iki adet bonoda, keşidecinin aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ..., lehdarın ihtiyati haciz talep eden ... olduğu anlaşılmıştır.

İtiraz eden tarafından ileri sürülen, ihtiyati haciz talep eden lehdar ile aralarında bir ticari ilişki olmadığı, bonoların bedelsiz olduğu yönündeki itirazlar İİK'nun 265 maddesinde sınırlı şekilde sayılan itiraz sebeplerinden birini teşkil etmediklerinden ihtiyati hacze itiraz yargılamasında değerlendirilemezler.

İhtiyati haciz talep edenin; talep dayanağı bonolar ile muaccel ve rehinle temin edilmemiş alacağının varlığını yaklaşık düzeyde ispat etmiş olması karşısında, mahkemece itirazın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da saptanmamıştır. Bu nedenle itiraz edenin muterizin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.