İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/204 K.2025/289

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 16.09.2022 tarihinde müvekkili firmanın ve firma sahiplerinin pay sahibi oldukları tüm şirketlerin evrak kayıtlarının da bulunduğu ... Mah. No:... Silivri/İstanbul adresinde çıkan yangın sonucunda meydana gelen hasar ve çökme neticesinde evrakların zayi olduğunu, çıkan yangın neticesinde taşınmazın üretim tesisinin tamamen yandığını, davacı şirket ile ... San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... San ve Tic. Ltd.

Şti. sahipleri aynı aile olup yangın tarihinde ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin evrakları da yangın mahallinde bulunmaktayken olayın meydana geldiğini, müvekkillerinin ilgili belgeleri tanzim etmek istediğinden işbu dava tarihinde yapmaya başladıkları incelemede şirketin ...,...,...,...,..., ..., ...,..., ..., ..., ... yevmiye kebir ve envanter defterleri ile fatura ve personel özlük dosyalarının soğutma ve yangına müdahale sırasında zayi olduğunu öğrendiklerini beyanla ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ...,...,...,..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ... yevmiye kebir ve envanter defterleri ile fatura ve personel özlük dosyalarının zayi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 19/11/2024 tarih 2024/899 Esas- 2024/1060 Karar sayılı kararında. "Talep, davacı şirkete ait ...,...,...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yevmiye kebir ve envanter defterleri ile fatura ve personel özlük dosyaları hakkında TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. TTK'nın 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda;talep eden 16.09.2022 tarihinde ... Mah. No:...

Silivri/İstanbul adresinde çıkan yangın sonucunda şirketin ...,...,...,...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ... yevmiye kebir ve envanter defterleri ile fatura ve personel özlük dosyalarının soğutma ve yangına müdahale sırasında zayi olduğunu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK. 82/7.

Maddesinde "zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde" talepte bulunulması gerektiği belirtilmiş olup talep eden tarafından 30 günlük hak düşürücü süre içinde talepte bulunulmadığı, yaklaşık 26 ay sonra talepte bulunulduğu anlaşıldığından zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.( Emsal İstanbul BAM. 13.H.D.

2024/60 Esas 2024/171 Karar sayılı ilamı )..."gerekçesi ile ''Talebin REDDİNE'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. 6102 sayılı TTK m.82'de ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' denildiğini. 16.09.2022 tarihinde ... Mah. No:... Silivri/İstanbul adresinde çıkan yangın sonucunda meydana gelen hasar ve çökme neticesinde müvekkili ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin evraklarının yanarak zayi olduğunu, aynı olayla ilgili müvekkili şirketin kardeş firmaları için de dava açıldığını ve bu dava dosyalarının derdest olduklarını, bu nedenle eşitlik ilkesine aykırı şekilde hiç tahkikat yapmadan direkt ret kararı vermenin hukuka aykırı olduğunu beyanla Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/899 Esas ve ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince açılmış zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda; davacı şirketin ticari defterleri, faturaları ve personel özlük dosyalarının yanarak zayi olmasına sebep olduğu iddia edilen yangın olayının 05/09/2022 tarihinde meydana geldiği, davacının ticari faaliyetine devam eden bir tacir olarak ticari defter ve belgeleri ile personel özlük dosyalarının zayi olduğunu davanın açıldığı 15/10/2024 tarihinde öğrenmiş olmasının mümkün olmadığı, yangın olayı üzerinden iki seneden fazla zaman geçtiği ve zayi olduğu iddia edilen ticari defterlerin her sene kapanış tasdiklerinin yapılması gerektiği, yine personel özlük dosyalarının da da sürekli kayıt yapılan belgelerden olduğu,

davanın hak düşürücü sürede açılmadığı, aynı adreste ticari belgeleri bulunan başka şirketlerce zayi iddiası ile açılmış davaların bu davadan bağımsız oldukları, dolayısıyla Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından ve verilen kararda kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.