İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/2128 K.2026/33

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, dava dışı bir diğer ... şirketi olan ...Şti.’ne (VKN: ...) ait ...isimli gemiyi işlettiğini, söz konusu gemiye 05.03.2025 tarihinde yakıt ikmali yapılmak üzere 60.000 LT ÖTV'siz dizel yakıt alımı ve barge hizmeti için davalı ile 04.03.2025 tarihinde anlaşma sağlanmış olup, davalı tarafından ...Şti.'ne 1 nolu delilleri olan 04.03.2025 tarih ve 2025/002 sayılı Invoice gönderildiğini ve aynı gün 770.000 TL avans ödemesi yapıldığını, söz konusu yakıt ikmalinin kararlaştırıldığı gibi 05.03.2025 tarihinde yapıldığını, ...Şti. tarafından sözkonusu yakıt ikmaline istinaden 500.000 TL'lik ikinci ödemenin de aynı gün yapıldığını,

müvekkili şirket tarafından yakıt alımı için davalı şirketle görüşme yapılmasına ve iki ödeme davalı şirkete yapılmış olmasına rağmen 06.03.2025 tarihinde dava dışı ... A.Ş.

(VKN: ...) unvanlı firma tarafından müvekkili şirket adına ..., ... ve ... numaralı toplamda 1.781.679,59 TL tutarında üç fatura düzenlendiğini, davalı şirket yetkilisi ve ...Şirketi ile görüşmeler yapıldığını, davalı şirket çalışanı tarafından müvekkili şirket çalışanına whats app'dan 24/03/2015 tarihli mutabakatın gönderildiğini ve onaylanarak gönderilmesinin istendiğini, belge .... adına düzenlendiğinden bu şirket tarafından kaşe ve imzalanarak geri gönderildiğini, bu mutabakattan .... tarafından davalıya yapılan ödemelerin dava dışı ...Şirketi tarafından müvekkili adına düzenlenen faturalara karşılık yapıldığının anlaşıldığını,

ardından davalı tarafından 28/03/2015 tarihli, 80.000 TL bedelli barge hizmeti faturasının müvekkiline iletildiğini, müvekkili şirket tarafından mutabakata güvenilerek kalan ödeme olan 591.679,59 TL'nin de davalıya ödendiğini, ancak ... Şirketi tarafından gönderilen mail ile ödemelerin yapılmadığının ve iddia edildiği şekilde bir mutabakatın imzalanmadığının belirtildiğini, bu sebeple davalıya yapılan ödemenin iadesi için icra takibi başlatıldığını, dava dışı ....

Şirketi tarafından da davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyanla davaya konu yasal takibe davalı yanca haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve hükmolunan alacağın %20’sinde az olmamak üzere davalı yan aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, taraflarca dosyaya sunulan fatura vs. deliller birlikte incelendiğinde ihtilafın deniz yoluyla yapılan taşımaya ilişkin itirazın iptali istemine dair olduğu, TTK m.5/2 hükmü gereğince deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bu hususta görevlendirilen mahkemelerce bakılacak olup, davaya bakmakla görevli mahkemenin ... ihtisas mahkemesi olduğu,

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararının 18. maddesi ile Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı Kararı ile İstanbul'da kurulup faaliyete geçirilen Deniz İhtisas Mahkemesinin yargı alanının İstanbul ili mülki hudutları olarak belirlendiği, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesi'nin kararıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin İstanbul mülki sınırları dahilinde deniz ticaret ve deniz sigortalarından kaynaklanan uyuşmazlıklarda görevlendirildiği, somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak ... ihtisas mahkemesi sıfatıyla İstanbul 17. Asliye Ticaret (...

İhtisas) Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından usulden reddine karar verilmiş ve karara karşı davalı şirket yetkilisi tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

DAVALI TARAFÇA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İlk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevinin çok daha teknik ve detaylı ... konularını kapsadığı, hizmet sözleşmesi vb. gibi bu durumlarda özel görevli olmaksızın genel ticaret mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, davacının işletmekte olduğu gemi için aldığı yakıt bedelini yanılma nedeniyle davalıya ödediğinden bahisle ödenen bedelin iadesi için başlattığı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.

Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davalı şirket yetkilisi istinaf başvurusunda bulunmuştur.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde; tacir olan her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava olarak tanımlandıktan sonra,

tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar belirlenmiş ve son olarak yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi koşulu ile havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların da ticari dava olduğu kabul edilmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir. TTK'nın 5. kitap kısmında "..." başlığı altında sıralanmış bulunan düzenlemelere ilişkin davalar ise ... İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık, davacının işlettiği gemi için aldığı yakıt bedelinin alacaklısının davalı olmadığı ancak ödemenin davalıya yapıldığı ve iadesinin gerektiği hususuna ilişkin olup, davacı tarafından yakıt alınan geminin ticari gemi olduğu, görevli mahkemenin belirlenmesinde temel ilişkiye bakılması gerektiği, temel ilişkinin TTK'nın 4. kitabında yer alan deniz hukukundan kaynaklandığı, dolayısıyla iş bu davanın Deniz İhtisas Mahkemesinin görevi kapsamına girdiği,

Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.Açıklanan nedenlerle, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.