İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/872 K.2025/818

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle, 50.000,00-TL bedelli düzenleme tarihi 21/06/2021, ödeme tarihi 26/09/2024, keşide yeri İstanbul, borçluları ....

A.Ş. ve ... olan bononun 39,734.51-TL'lik kısmının, borçlular tarafından müvekkiline vadesinde ödenmediğini, borçluların kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğunu, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan, borçluların borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3.Şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine karar verilmesini ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesinin 2024/1860 D.İş - 2024/1902 Karar 09/10/2024 tarihli kararı ile.

"1-Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (39.734,51-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nun 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (5.960,17-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine,

2-Borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zararlarına karşı alınacak olan ve yukarda belirtilen teminat vezneye yatırıldığında veya bu miktar banka teminat mektubu ibraz edildiğinde, süresinde infazı için İstanbul İcra Müdürlüğü'ne tevdiine," karar verilmiş ve verilen karara karşı aleyhine ihtiyati haciz talep edilenler vekili tarafından itiraz kanun yoluna başvurulmuştur.Aleyhine ihtiyati haciz talep edilenler vekili vekili ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde; dosyaya konu edilen kambiyo senedi hakkında mahkemeden ihtiyati haciz kararı verilmişse de ihtiyati hacze itiraz eden müvekkilinin adresinin “...

Kadıköy/İstanbul ” adresi olduğunu, davada İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu.

İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkisiz olduğundan yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesinin ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasın talep edildiğini,uyuşmazlıkta ihtiyati haciz kararının dayanağı olan kambiyo senedine verilen müteselsil kefaletin geçersiz olduğunu, hukuken geçersiz bir alacağa dayanarak ihiyati haciz kararı verildiğini, alacaklının kendisi aleyhinde ihtiyati haciz talep edildiğini ve icra takibine girişildiğini, ödeme emrinin tebliğ edildiği 21/11/2024 tarihinde öğrenildiğini, oysa alacaklı tarafa,

icra takibine girişmeden yalnızca 1 saat öncesinde 23.800,00-TL tutarında ödeme yapıldığını, ihtiyati haciz kararının 09/10/2024 tarihinde verilmiş olduğunu, ihtiyati haciz kararının infazı için icra takibi 10/10/2024 tarih ve saat 13:30 sıralarında başlatıldığını, icra takibi başlatılmadan önce 10/10/2024 tarih ve saat 12:10 sıralarında borçlu .... A.Ş. tarafından ödeme yapıldığını,haksız ve hukuka aykırı şekilde müvekkili ve ....

A.Ş. aleyhinde ihtiyati haciz kararı alındığını, yetkiye ilişkin olarak yapılan itirazların dikkate alınarak yetkisizlik kararı verilmesini,icra takibine girişilmeden hemen önce ödeme yapıldığından ödeme yapılan miktar yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 13/01/2025 (ek karar tarihi) tarih ve 2024/1860 D.iş - 2024/1902 karar sayılı ek kararı ile: "Talep, takibe konu çek aslına dayanarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraz istemine ilişkindir.İİK.

265/1. maddesine göre;“Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine, teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracatla itiraz edilebilir.” İİK'nın 265/1 maddesinde ihtiyati hacze itiraz düzenlenmiş olup, itiraz sebepleri mahkemenin yetkisine, teminata ve ihtiyati haczin sebebine ilişkin olarak sınırlandırılmıştır.Somut olayda, itiraz eden tarafından takip tarihinden önce talep eden Banka hesabına kısmi ödeme yapıldığı,

dekontunun itiraz dilekçesi ekinde Mahkememize sunulduğu anlaşılmakla; takip ve talep tarihinde kısmi ödeme bulunduğundan Mahkememizce 39.734,51TL üzerinden kabul edilen talebin 23.800,00TL'lik kısmı yönünden itiraz eden aleyhine fazla karar verildiği anlaşılmakla itirazın kısmen kabulüne karar verilmiş,

itiraz kısmen kabul edildiğinden vekalet ücreti kabul ve red oranına göre taraflar lehine hükmedilmiştir." gerekçesi ile,"1-İhtiyati hacze itirazın KISMEN KABULÜ ile 23.800,00TL alacak miktarı yönünden mahkememiz 2024/1860 değişik iş esas 2024/1902 değişik iş karar ve 09/10/2024 tarihli ihtiyati haczinin KALDIRILMASINA,2-Davacının ihtiyati haciz talebinin 15.934,51TL üzerinden kısmen kabulü ile alacaklının borçlulardan bu miktar alacağının tahsilinin ifasını temin bakımından İİK.'nın 257.md.

Gereği ihtiyati haciz kararımızın kısmen kabulü ile bu miktar üzerinden DEVAMINA,3-Alınan teminat yeterli olduğundan yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,"karar verilmiş ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili istinaf dilekçesinde özetle, ihtiyati hacze itirazın süresinde yapılmadığını, İİK'nın 265.maddesinin ilk iki fıkrasının"Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;

huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.(Ek ikinci fıkra: 17/7/2003-4949/63 md.) Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir." şeklinde olduğunu, ilgili ihtiyati haciz kararının mahkeme tarafından 09/10/2024 tarihinde verildiğini; akabinde taraflarınca 10/10/2024 tarihinde İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi ...

Sayılı dosya ile icra takibine geçildiğini; aynı gün de dosya üzerinden borçluların alacaklı olduğu dosyalara, tapu ve araçlara haciz tatbik edildiğini; mezkur itirazın ise 28/11/2024 tarihinde dilekçe ile mahkemeye yapıldığını; haciz tatbikinden yedi gün sonra yapılan itirazın usulden reddi gerektiğini; bu hususta öğrenme tarihi referans alınacağından ve mezkur süre hak düşürücü süre niteliğinde olup re'sen gözetilmekle bu hususun mahkeme tarafından hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, Mahkemenin vermiş olduğu ihtiyati haciz kararının, ilgili icra dosyası üzerinden takibe geçilmiş olup dosyanın kesinleştiğini;

bu halde konusuz kalan iş bu itrazın da dikkate alınmaması gerektiğini, mahkeme tarafından verilen ihtiyatı haciz kararının İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi ...

Sayılı dosya üzerinden takibe konulmuş olup, ödeme emirlerinin tebliği ile icra dosyasının, ilk derece mahkemesinin kararından önce kesinleştiğini, bu halde sayın mahkemenin vermiş olduğu ihtiyatı haciz kesin hacze dönüşmüş olduğundan buna yönelik itirazların da dikkate alınmaması gerektiğini,Borçlu tarafın bahsettiği ödeme, açıkladığı üzere icra takibinin başlatılmasından bir saat önceye dayanmakla ilgili ödeme hakkında taraflsrınca icra dosyasına tahsilat bildiriminde bulunulduğunu;

bu halde davacının iş bu itirazının da konusuz kaldığını, davacının itiraz dilekçesinde bahsettiği üzere icra takibinin taraflarınca 10/10/2024 saat 13:30 da başlatıldığını; davacının ise ödemeyi müvekkili şirkete aynı gün saat 12:10 saatlerinde yaptığını; müvekkili firmanın geniş bir ağ içerisinde çalıştığı ve ödemenin onay süreçleri zaman aldığı için haliyle taraflarının vekil olarak icra takibinden sonra bilgilendirilebildiğini; bu olağan durum sonucunda ise borçluların zarar görmemesi için iyi niyetli olarak taraflarınca dosyaya borçlunun ödediği tutar olan 23.800,00-TL üzerinden tahsilat bildirimi yapıldığını;

dolayısıyla bu aşamada borçlulardan müvekkil şirketçe borcundan daha fazla bir tutarın talep edilmesinin söz konusu olmadığını,İleri sürerek, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/1860 D.İş 2024/1902 Karar sayılı ilamının kaldırılmasını ve şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

Talep; kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı ileri sürülen itirazın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından ek karara karşı süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nun 258 maddesi uyarınca;ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.

Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının infazı amacıyla, aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerin banka hesapları, alacakları ve taşınmazı üzerine kaydi haciz konulduğu, fiili haciz uygulanmadığı, kaydi hacizlere ilişkin ise herhangi bir tebligat yapılmadığı,

ihtiyati haciz işlemi ile takip işleminin farklı oldukları, İİK'nun 265 maddesinde yedi günlük itiraz süresinin borçlular huzurunda yapılan hacizlerde haciz tarihinden, gıyapta haciz yapılmış ise haciz tutanağının tebliği tarihinden itibaren işlemeye başlayacağının açıkça düzenlendiği, dolayısıyla ihtiyati haciz talebinin dayanağı olan alacak için başlatılan takipte ödeme emrinin tebliğ tarihinin yedi günlük sürenin başlangıcı olarak esas alınamayacağı, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenlere kaydi haciz işlemlerine ilişkin tebliğ yapılmamış olması karşısında yedi günlük itiraz süresinin de henüz işlemeye başlamadığı,

ihtiyati haciz talep edenin itirazın süresinde olmadığına yönelik istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece itirazın süresinde yapılmış olup olmadığı re'sen değerlendirilmek gerekirken, bu hususta bir değerlendirme yapılmaması doğru görülmemiş ise de, sürenin itiraz tarihinde henüz işlemeye başlamamış olması nedeniyle sonuca etkili olmayan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir.Talep dayanağı bono incelendiğinde, keşidecisinin ... Şirketi, lehdarının ...

Anonim Şirketi olduğu, 150.000,00-TL bedelli bononun düzenleme tarihinin 21/06/2021, vadesinin 26/09/2024 olduğu, ...'in bono ön yüzünde "müteselsil kefil" sıfatıyla imzasının bulunduğu, bu kaydın TTK'nun 778/3 fıkrası atfı ile 701/3 fıkrası uyarınca aval şerhi mahiyetinde bulunduğu, bonoda ayrıca ihtilaf halinde İstanbul Mahkemeleri'nin yetkili olacağına dair yetki kaydı mevcut olduğu, keşidecinin tacir olması karşısında yetki kaydının HMK'un 17 maddesine göre geçerli olduğu,

İstanbul Mahkemeleri'nin ihtiyati haciz talebini değerlendirlmeye yetkili bulunduğu anlaşılmıştır.Talep ve ilk derece mahkemesinin 09/10/2024 karar tarihi itibariyle, ihtiyati haciz talep edenin bu bonodan dolayı 39,734.51-TL tutarında muaccel ve rehinle temin edilmemiş alacağının mevcut olduğu hususunda İİK'nun 257/1 maddesi koşullarının oluştuğu hususunda İİK'nun 258 maddesinde aranan yaklaşık ispatın sağlandığı görülmüştür.Mahkemece ihtiyati haciz kararının 09/10/2024 tarihinde verildiği, ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle aleyhine ihtiyati haciz talep edilenlerce yapılmış bir ödeme bulunmadığı,

kısmi ödemenin 10/10/2024 tarihinde , diğer ifade ile ile ihtiyati haciz karar tarihinden sonra yapıldığı, aynı gün ihtiyati haciz kararının infaz edildiği takip dosyası üzerinden kambiyo borçluları hakkında kambiyo takibine geçildiği, az yukarıda da açıklandığı üzere, ihtiyati haciz talebi ile kambiyo takibinin birbirinden farklı hukuki kurumlar oldukları, mahkemece ihtiyati hacze itiraz incelenirken İİK'nun 265 maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinin ihtiyati haciz talep tarihi itibariyle mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, karar tarihinden sonra,

ihtiyati haciz talebine dayanak alacak için kısmi ödeme yapılmış olduğu gerekçesi ile itirazın kısmen kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu, ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun haklı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç itibariyle; ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin 13/01/2025 tarihli ve 2024/1860 D.iş - 2024/1902 karar sayılı ek kararının, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce yeniden hüküm kurularak, mahkemenin yetkisine ve diğer ihtiyati haciz koşullarına yönelik itirazlarının reddine, karar vermek gerekmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN

2-İhtiyati haciz harcı olan 1.013,90-TL harçtan peşin alınan 704,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 309,40-TL harcın ihtiyati hacze itiraz edenden tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-İhtiyati haciz talep eden tarafından dava açılırken yatırılan 704,50-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere; toplam 1.132,10-TL harcın ihtiyati hacze itiraz edenden alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,4-İlk derece mahkemesinde ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yapılan 340,00-TL yargılama giderinin ihtiyati hacze itiraz edenden tahsili ile ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

5-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-İhtiyati haciz talep eden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemiz karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 2. kısım 1.bölüm 1/b maddesine göre takdir edilen 9.500,00 TL maktu vekalet ücretinin ihtiyati hacze itiraz edenden tahsili ile ihtiyati haciz talep edene verilmesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

7-Harçlar Kanunu gereğince istinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 8-İhtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ihtiyati haciz talep edene iadesine,9-İhtiyati haciz talep eden tarafından istinaf aşamasında sarf edilen 1.683,10-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının ihtiyati haciz kararına itiraz edenden tahsili ile ihtiyati haciz talep edene verilmesine,10-Bakiye gider avansı bulunması halinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,11-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 15/05/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.