İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/286 K.2026/328

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... adresinde bulunan ticari işletmede yer alan pay defterinin 2025 Mayıs ayı içerisinde yerinde olmadığı görüldüğünü, müvekkili şirketin temsilcisi ... bu durumu fark ettikten sonra kolluk kuvvetlerine zayi olan pay defterinin çalındığı durumda defterin taraflarına verilmesini ve çalan şahıs/şahıslardan şikayetçi olduğunu ifade ettiğini, söz konusu pay defterinin zayi olduğunu müvekkili yeni fark ettiğini, karakola bu hususta 24/07/2025 tarihinde ifade verdiğini, mahkemenin re’sen göz önünde bulunduracağı nedenlerle, müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 04/11/2025 tarih ve 2025/587 Esas - 2025/761 Karar sayılı kararında;"....Davacının hırsızlık yaşandığına dair beyanda bulunması sebebiyle kolluğa müzekkere yazılarak toplanan evraklar, alınan ifadelerin ve tüm evrakların bir suretinin mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. Celp edilen kolluk dosyası içeriği incelendiğinde davacı şirket yetkilisi tarafından 24/07/2025 tarihinde "Ben ...nin sahibi ve müdürüyüm.

2025 yılının Mayıs ayında ... sayılı adreste bulunan ...mizin pay defterinin olmadığını fark ettim. Bahse konu pay defterinin bulunması durumunda tarafımıza teslim edilmesini talep ediyorum. Yukarıda izahını yapmış olduğum pay defteri çalındıysa çalan şahıs ya da şahıslardan ... adına şikayetçiyim.

Konu ile alakalı söyleyeceklerim bunlardan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuş olduğu, açıkça hırsızlık olayının yaşandığına dair bir beyanın olmadığı, hırsızlık yaşanması ihtimaline dayalı olarak ifade verildiği, verilen ifadede de mayıs ayında defterin olmadığının fark edilmiş olmasına rağmen davanın hak düşürücü süreden sonra 31/07/2025 tarihinde açılmış olduğu görülmekle davacının davasının usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. " gerekçesi ile, ''1-Davacının davasının USULDEN REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davacının hırsızlık yaşandığına dair beyanda bulunması sebebiyle kolluğa müzekkere yazılarak toplanan evrakların, alınan ifadelerin ve tüm evrakların bir suretinin mahkemeye gönderilmesinin istenildiğini, Celp edilen kolluk dosyası içeriği incelendiğinde davacı şirket yetkilisi tarafından 24/07/2025 tarihinde "Ben ...nin sahibi ve müdürüyüm.

2025 yılının Mayıs ayında ... sayılı adreste bulunan ...mizin pay defterinin olmadığını fark ettim. Bahse konu pay defterinin bulunması durumunda tarafımıza teslim edilmesini talep ediyorum. Yukarıda izahını yapmış olduğum pay defteri çalındıysa çalan şahıs ya da şahıslardan ... adına şikayetçiyim.

Konu ile alakalı söyleyeceklerim bunlardan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuş olduğu, açıkça hırsızlık olayının yaşandığına dair bir beyanın olmadığı, hırsızlık yaşanması ihtimaline dayalı olarak ifade verildiği, verilen ifadede de mayıs ayında defterin olmadığının fark edilmiş olmasına rağmen davanın hak düşürücü süreden sonra 31/07/2025 tarihinde açılmış olduğu görülmekle davacının davasının usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." şeklinde usulden reddine karar verdiğini,

ancak söz konusu dosyanın esasına girilerek dosya kapsamında söz konusu pay defterinin ne zaman kaybolduğunun tespiti için ayrıca şirket sabinin veya imza yetkililerinin dinlenmesi gerektiğini, her ne kadar mayıs ayında şeklinde ifade vermişse de esasında temmuz ayında polise ifade verildiğinden pay defterinin temmuz ayı içerisinde zayi olduğunun da kuvvetle muhtemel olduğunu, dolayısıyla mahkemede açılan işbu davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, söz konusu kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, davacının saklamakla yükümlü şirket ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince açılmış Zayi Belgesi Verilmesi talebine ilişkindir.6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir.Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda, davacı şirket yetkilisi 24/07/2025 tarihinde Harbiye Polis Merkezi Amirliğinde verdiği ifadesinde;'' 2025 yılının Mayıs ayında ... sayılı adreste bulunan ...nin pay defterinin olmadığını fark ettiğini, '' beyan ettiği halde 2025 yılı Mayıs Ayından itibaren makul sürede ticari defter ve belgeler yönünden inceleme ve kontrolün yapılarak gerekli önlemlerin alınması gerekirken,

bu gereğin yerine getirilmeyerek 07/08/2025 tarihinde eldeki davanın açıldığı, davacı tarafça TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen 30 günlük hakdüşürücü süre içinde davanın açılmadığı anlaşılmakla beraber, davacı, yasada sayılı mücbir sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu pay defterinin zayii olduğunu iddia ve ispat da edememiştir. Şirketin pay defterinin ne şekilde kaybolduğu açıklanamamaktadır.

Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması,buna rağmen iradesi dışında kaybın gerçekleşmesi gerekmektedir. Somut olayda; zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmemiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.)Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.