İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2026/701 K.2026/795

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Tarafına ait ... vergi numaralı ... sk. No:... ..../İstanbul adresindeki 13.07.2007 tarihinde kurul an...... Şirketi isimli ... ticaret sicil numaralı ve ... Mersis numaralı işletmesinin 24.01.2008 tarihinde maliye tarafından resen kapatıldı -ğını, 2008 tarihinde Antalya şehrine taşındığı esnanda karar defterinin kaybolduğunu, aradan 18 yıl geçmesi sebebiyle defteri bula -madığını, şirketin devir veya kapatma işlemlerini yapabilmek için karar defterinin gerektiğini bu nedenle tarafına zayi belgesi verilme -sini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 04/03/2026 tarih ve 2026/152 Esas-2026/199 Karar sayılı kararında; "...Davacı tarafça karar defterinin kaybe -dilmesine ilişkin olarak TTK m.82/7'de belirtilen şekilde bir sebep ileri sürülmediği, 2008 yılında taşınma esnasında defterlerin kaybolduğunu aradan 18 yıl geçmesine rağmen bulunamadığını beyan ettiğini ileri sürelen zayi nedeninin TTK m.82/7 gereğince olağan dışı ve önlenemez nedenlerden kaynaklanmadığı, davacının basiretli tacir gibi davranmamış olduğu ve defterlerin saklanma -sında gereken özeni göstermediği, şirkete ait karar defterinin zayii şartlarının oluşmadığı"gerekçesi ile, '' Davanın REDDİNE'' karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; Şirkete ait karar defterinin taşınma esnasında geçiçi olarak koyulduğu depoda 2018 yılında meydana gelen su baskını sonucunda defterin zayi olduğunu hasar gören malzemelerle birlikte yanlışlıkla atıldığını ilk dilekçesinde bunu eksik yazdığını, maliye tarafından zaten kapalı olan şirketin ...... tarafından da kapatılması için zayi defteri istediğini, şirketin ..... tarafından kapanması halinde SSK'dan emekli olabileceğini, saklama süresi içinde defterleri sakladığını aradan 18 yıl geçmesine rağmen defterleri saklamasının iyi niyetini gösterdiğini, mahkemenin dikkat ve özen yükümlülüğünün yerine getirilmediği gerekçesiy le kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ... açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir. Somut uyuş -mazlıkta davacı tarafından yetkilisi olduğu dava dışı... .... Şti.nin 24.01.2008 tarihinde maliye tarafından resen kapatıldığını, 2008 yılında Antalya'ya taşındığı sırada karar defterinin kaybolduğu ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

HMK 320 maddesi hükmüne göre hakim tarafından esasa girilmeden önce hak düşürücü süre hakkında karar verilmesi gerektiği, davacı tarafından dava dilekçesinde karar defterinin 2008 yılında kaybolduğunun iddia edilmesi karşısında zayi belgesi talep edilmesine ilişkin 30 günlük hak düşürücü sürenin dava tarihinden çok önce geçmiş olduğu anlaşılmakla Mahkemece bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken esasa girilmek suretiyle reddine karar verilmesi,

yine zayi belgesinin ancak tacirler tarafından talep edile -bileceği, davacının yetkilisi olan şirketi taraf göstererek dava açması gerekirken kendi adına dava açması sebebiyle aktif husumeti bulunmadığından Mahkemece bu hususun da gözetilmemesi yerinde olmamıştır.

Davacı tarafından dava dilekçesinde karar defteri nin 2008 yılında taşınma sırasında kaybolduğu ileri sürülmesine rağmen istinaf dilekçesinde 2018 yılında su baskınında zayi olduğu ve yanlışlıkla atıldığının ileri sürülmesi HMK'nın 357/1 maddesi hükmü karşısında yasal olarak mümkün olmadığı gibi sonuca da bir etkisi bulunmamaktadır.Sonuç olarak davacının istinaf başvurusunun usulen kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeni -den yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, Dairemizce esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına,

davanın hak düşürücü süre sebebiyle reddine karar verilmiştir.

İLK DERECE YÖNÜNDEN

3-Dairemiz karar tarihi itibariyle alınması gereken 732,00 TL harçtan davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde avansı yatıran tarafa iadesine,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

6-Davacı tarafından sarf edilen 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talep halinde yatıran tarafa iadesine, 8-İstinaf aşamasında sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Kullanılmayan gider avansı bulunması halinde avansı yatıran tarafa iadesine, 10-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 16/04/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.