İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/1180 K.2019/756

Taraflar arasında görülen alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine ilişkin verilen hükme karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Tic ve San. Ltd. Şti.'nin müvekkili bankanın Kayseri/Argıncık Şubesi müşterisi olduğunu, adı geçen şirkete çek karnesi verildiğini, 30.06.2011 keşide tarihli 5,000 TL bedelli .... numaralı çekin sahte olarak basılıp keşide tarihi 15.06.2011olan çek bedelinin 22.500,00 TL olarak değiştirilip olarak ... Bank Gemlik/Bursa Şubesine takasa verildiğini, bu şekilde ...

Bank tarafından tahsil edildiğini, ödenmiş olan sahte çekten dolayı keşideci tarafından Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/704 E. sayılı dosyası île TTK m.724 uyarınca banka aleyhine alacak davası açılmış olduğunu, yargılama neticesinde 22.500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte müvekkil bankadan alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmiş olduğunu, davanın çeki ödeyen ...

Bank'a ihbar edildiğini, söz konusu kararın Yargıtay tarafından onanmış olduğunu, hükmedilen bedelin müvekkili banka tarafından Kayseri ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına 10/08/2015 tarihinde tüm masrafları ile birlikte ödendiğini, dava konusu çekin müvekkili bankaya fiziken hiçbir şekilde ibraz edilmediğini, müvekkili bankadan provizyon dahi alınmadığını, çekin ibraz edildiği bankanın çeki ödemeden önce sahte olarak basılıp basılmadığını kontrol etmediğini, çek üzerindeki keşideci imzası için müvekkili bankadan teyit almaksızın çek bedelini ödemesi nedeni ile ...

Bank'ın kusurlu olduğunu, takas odasına üye bankalarca imzalanan Takas Odası Protokolü gereğince çekin sahte olup olmadığı yönündeki incelemeyi yapmayan ....

Bank Gemlik Şubesinin sorumluluğunun bulunduğunu belirterek, müvekkili bankaca keşideci şirkete ödenen 46.103,77 TL'yı Merkez Bankası Bankalararası Para Piyasasında oluşan faiz oranı ortalaması üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalı bankadan tahsiline vekalet ücreti ile yargılama giderinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili savunmasında özetle.

Kayseri Asliye Ticaret mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde asli sorumlunun ve hatalı işlem yapanın ... Bankası olduğunun belirlenmiş olduğunu ve kararın Yargıtayca da onanarak kesinleştiğini, davacı tarafın kopyalanan 3206482 numaralı çekin 5.000 TL olarak keşide edilerek dava dışı ... A.Ş.'ye vermiş olduğuna ilişkin beyanının olduğunu, bu beyana göre çek bedelinin elden ödenerek çek aslının geri alındığını, davacı ...

Bankasının provizyon işlemini gerçekleştirmesine rağmen söz konusu çek sahte olduğundan ödeme yapılmaması yönünde bir talebinin bulunmadığını, davaya konu sahte çek üzerindeki imza yönünden yaptırılan bilirkişi incelemesinde çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığı yönünde rapor düzenlendiğini, davacı ...

Bankası'nın 22.500,00 TL bedelli olarak takasa sunulan çek üzerindeki imzanın kendi müşterisinin imzası olup olmadığını kontrol etmesi gerektiğini, davacı bankanın çekin klonlanmak suretiyle sahtesinin üretilmesinin önüne geçebilecekken bu tedbiri almamış olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; bilirkişi ek ve kök raporlarının aynen tekrar edilerek, "...Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2013/11770 Esas 2014/1392 Karar sayılı 22/01/2014 tarihli ilamı, yine aynı dairenin 2015/15160 Esas 2015/4486 Karar sayılı 01/04/2015 tarihli ilamı,2015/2788 Esas 2015/5130 Karar sayılı 13/04/2015 tarihli ilamı ve 2015/9876 Esas 2015/11669 Karar sayılı 09/11/2015 tarihli ilamı,2015/152014 Esas 2016/4383 Karar sayılı 20/04/2016 tarihli ilamı ve bilirkişi raporları doğrultusunda... '' davanın reddine karar vermiştir.Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde;Yargılama esnasında somut uyuşmazlığa uygulanacak olan bankalar arası takas protokolünün göz ardı edilerek rapor düzenlendiğini,Gerçek bir çek yaprağındaki imzanın sahte olmasından çeki takasa alan banka değil, muhatap bankanın sorumlu olacağını, bizzatihi çek yaprağının sahte olması durumunda ise sorumluluğun bu sefer muhatap bankaya değil, çeki takasa alan bankaya ait olacağını,Somut olaydaki işleme konu çek yaprağının, gerçek bir çek yaprağının klonlanması neticesinde üretilmiş sahte bir çek yaprağı olduğunu, Bankalar Arası Takas Protokolünün 9. maddesi gereğince,

çek yaprağının sahteliğini kontrol etme yükümlülüğünün çeki takasa alan bankaya ait olduğunu, somut olayda çeki takasa alanın davalı banka olduğunu,Ödeme işlemine konu olan çek yaprağı gerçek bir çek yaprağından klonlanmış olması sebebiyle üzerindeki bilgilerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığını, davalı bankanın, provizyona rağmen Bankalar Arası Takas Protokolünün 9. maddesi gereğince çek yaprağı üzerinde fiziki kontrolleri yaparak çek yaprağının sahte olup olmadığını denetlemesi gerektiğini, Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/704 E sayılı dosyasından açılan alacak davası kapsamında düzenlenen 04.11.2013 tarihli kök raporda;

bankanın sorumlu olduğuna ilişkin değerlendirme yapıldığını, eldeki dava dosyasında alınan raporların ise hatalı olduğunu, Bu davanın çek keşidecisi ile muhatap banka arasındaki bir dava olmadığını, muhatap banka ile takas bankası arasında görülen tarafların ortaya çıkan zararlarındaki kusur durumlarını ortaya koyacak bir dava olduğunu, dolayısıyla ilk derece mahkemesinin gerekçesinde gösterdiği eski TTK m.724 hükmünün bu dava ile hiç bir ilgisi bulunmadığını, Sahte çekin ödenmesinden dolayı tüm sorumluluk aradaki sözleşmeye göre takas bankası olan ...

Bankasına ait olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu karanın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, tahrif edildiği iddia edilen çekin ödenmiş olmasından kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Anayasa'nın 141/3. maddesi, ''Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır'' hükmünü içermektedir.

HMK'nun 297/c maddesinde ise mahkeme kararlarında her iki tarafın iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması, ret ve üstün tutma nedenleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonucu ve hukuki sebeplerin açıkça gösterilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.Gerekçe, kararın denetiminin yapılabilmesi ve tarafların kararın doğruluğu veya yanlışlığı konusunda fikir sahibi olmasını sağlayarak kanun yollarına başvurma konusundaki tutumlarının belirlenebilmesi açısından önemli bir işlev görür.

İlk derece mahkemesi kararında sadece bilirkişi raporlarından söz edildiği, gerekçeli kararda savunma sebeplerinin nasıl aşıldığına dair hiç bir değerlendirme ve delil tartışması yapılmadığı görülmektedir. İstinaf incelemesine konu karar HMK'nın 297. maddesinde sayılan ve karar içeriğinde bulunması gereken zorunlu unsurları içermemektedir.

Karar, bu haliyle istinaf incelemesin elverişli olmayıp, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca da kararın kaldırılması gerekmektedir.Açıklanan bu gerekçelerle, esasa dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.