İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/2075 K.2020/182

Hasımsız olarak görülen davada ilk derece mahkemesince ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili, müvekkilin işyerinde hırsızlık meydana geldiğinin şirketin başka bir yere taşınması sebebiyle farkına varılmış olup, akabinde kolluğa müracaat edildiğini, hırsızlık olayında, genel kurul defteri çalındığından genel kurul defterinin zayi olduğuna karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince, davacının ticaret sicil kayıtlarına göre şirketin yetkililerinden olan ...'ın Atışalanı Polis Merkezi Amirliğine yaptığı şikayette.

“28/06/2018 günü Merter'e şirketimi taşıdığım esnada kalabalık hamal grubu vardı, eski iş yerindeki gerekli evrakların bulunduğu çantamı almaya gittiğimde çantamın yerinde olmadığını fark ettim, iş yerimi taşıdığım gün çalındığını anladım,” şeklinde ifade verdiği, şirket yetkilisinin şirketin merkezini Merter'e taşıdığını beyan etmesine rağmen şirket merkezinin halen Esenler olduğu, genel kurul karar defterinin bu hırsızlık sonucu zayi olduğuna dair yeterli delil bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; genel kurul defterinin çalınması sebebiyle resmi işlemlerin gerçekleştirilemediğinden müvekkili şirketin adresini taşıyamadığını, bu nedenle şirket adresinin Esenler'de gözüktüğünü, yeterli inceleme yapılmadan karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. Davacı, şirkete ait işyerinin taşınması sırasında, çalınan çantasında, şirkete ait resmi deftelerinden genel kurul defterinin bulunduğunu iddia etmiştir. İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır. Somut uyuşmazlıktaki talebin, TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

Somut olayda; davacı tacir ziya durumunun nedenini açıklamış olup, bununla ilgili kolluk tarafından ifade tutanağını da dosyaya sunmuştur.

HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca eldeki uyuşmazlığın resen araştırma ilkesine tabi olduğu da dikkate alınarak, gerekli araştırma yapılmadan ve deliller toplanmadan karar verilmiş olduğundan, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, esasa dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, istinafa konu kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işi olması nedeniyle karar kesindir.