İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/363 K.2018/313

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde, kendisinin keşide ettiği ... T.A.Ş. Mecidiyeköy Şubesi .... nolu hamili ..... olan 30/06/2017 tarih ve 9.000,00 TL bedelli çeki düzenleyerek ilgiliye posta yolu ile gönderilmesi için 12/01/2017 tarihinde .... Kargo Mecidiyeköy Şubesine teslim ettiğini, söz konusu gönderinin kargo şirketinin elindeyken kaybolduğunu, çekin ..... teslim edilemediğini, davacının çeki düzenlediğini ancak çekin ilgilisine teslim edilemeden kaybolduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararı verilmesini, çek için ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince "Davacı şirket çek karnesi sahibi ve iptali istenen çekin keşidecisidir. Bu suretle davacının çek iptali davası açması için aktif dava ehliyeti yoktur. TTK 818/1-s atfıyla 757 vd. maddeleri gereğince zayii nedeniyle çek iptali davasını ancak yasal hamil açabilir. Davacı hamil değil keşidecidir. Bu nedenle dava açma sıfatı yasal olarak yoktur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/06/2017 tarih, 2016/429 Esas-2017/3300 Karar numaralı emsal ilamında da bu hususlara yer verilmiştir. Açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartı gerçekleşmediğinden davanın HMK 115 mad gereğince usulen reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf kanun yolu dilekçesinde, hamil ile yıllardır ticari ilişkileri bulunduğunu, kendisinin keşide ettiği .... T.A.Ş. Mecidiyeköy Şubesi .... nolu hamili ..... olan 30/06/2017 tarih ve 9.000,00 TL bedelli çeki düzenleyerek ilgiliye posta yolu ile gönderilmesi için 12/01/2017 tarihinde ....

Kargo Mecidiyeköy Şubesine teslim ettiğini, söz konusu gönderinin kargo şirketinin elindeyken kaybolduğunu, yasada bu konuda açıklık bulunmadığını, Anayasanın 36 maddesi gereği hak arama özgürlüğünün sağlanabilmesi için hakimin bu boşluğu Türk Medeni Kanunun 1. maddesi uyarınca doldurması gerektiğini, usul ve yasaya aykırı İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05.07.2017 tarih, 2017/104 E. 2017/513 K. Sayı nolu ilamının istinaf nedenlerimizin dikkate alınarak kaldırılması ve talebimizle ilgili olarak yeniden esas hakkında karar verilmesi ile davamızın kabulüne karar verilmesini,

yargılamanın duruşmalı yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin olup hasımsızdır. Talepte bulunulan çeklerin keşidecisi davacı olup, bu husus ihtilafsızdır. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651.ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir.

İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. Bu kapsamda keşideci davacı, elinden çıkan çek yaprağı için iptal davası açamayacağından ilk derece mahekmesi kararı isabetlidir.

Bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.