İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2018/794 K.2018/1514

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili bankanın hamili olduğu çekin zamanaşımına uğradığını, çekten kaynaklı alacağını tahsil edemediğini, davalının çekten dolayı sorumlu olduğunu ileri sürerek 27.500,00 TL’nin, çekin keşide tarihinden itibaren en yüksek reeskont avans faizi ile birlikte, davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, zamanaşımına uğrayan çekte müvekkilinin ciranta olup, davacı banka ile arasında temel ilişki bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince toplanan deliller doğrultusunda, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan hakların yitirildiği, bu durumda hamilin arada temel ilişki bulunan cirantaya ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideciye karşı talepte bulunabileceği, somut olayda davacı hamilin davalı diğer cirantaya başvurabilmesinin ancak aralarında temel ilişki bulunması koşuluna bağlı olduğu, ancak davaya konu çek incelendiğinde hamil ile davalı arasında iptal edilmiş, bu nedenle yukarıdaki açıklamalar gereğince yazılmamış sayılan bir ciro ile bu cirodan sonra gelen dava dışı ...'a ilişkin ciro bulunduğu,

taraflar arasında temel ilişkin bulunduğunun davacı tarafça da ispatlanamadığı, davalının keşideci olmaması nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye dayalı hükümlerden de yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı banka vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının dava konusu çekte cirosunun olduğunu, bu nedenle çekten dolayı sorumlu olduğunu, müvekkili bankanın da çekte ciro yoluyla yetkili hamil alacaklı olduğuna göre, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı vekilinin istinafa cevap dilekçesinde özetle; çekin zamanaşımına uğradığını, çekte ciranta olan müvekkilinin davacı banka ile aralarında temel ilişki bulunmadığını belirterek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, zamanaşımına uğramış çeke dayalı alacak istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu 30.01.2009 tarihli 27.500 TL bedelli çekin keşidecisi dava dışı ... tarafından hamiline düzenlenmiş olduğu, çekin arkasında sırasıyla ..., ..., ... ve davacı bankanın cirolarının yer aldığı, süresi içinde bankaya ibrazında çekin karşılığının bulunmadığına dair şerhin bulunduğu görülmüştür. Bu durumda, çekteki açıklanan bu sıfatlara göre, davacı ile davalı arasında temel ilişkinin bulunmadığı ihtilafsızdır.

Somut olayda, dava konusu çekin zamanaşımına uğramış olduğu ihtilafsızdır. Bu durumda, kural olarak, süresi içerisinde bankaya ibraz edilmeyen veya 6 aylık zamanaşımı süresi içerisinde de takibe koyulmayan çekten dolayı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilirse de taraflar arasında temel ilişki bulunması durumunda böyle bir çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve alacaklı alacağını tanık dahil her türlü delille kanıtlayabilir.

Hal böyle olunca, taraflar arasında temel ilişki bulunmadığı gibi davalının çekin keşidecisi olmadığından sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı sorumluluğunun da bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararı ve gerekçesi yerindedir.

Açıklanan bu nedenlerle, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava değerine göre karar kesindir.