İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2019/249 K.2019/274

Taraflar arasında görelen rucuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda, ilk derece mahkemesince davanın reddine dair kararın davacı vekilince süresinde istinaf edilmesi üzerine, dairemizce dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunada;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete sigortalı bulunan ve dava dışı ...

Kiralama A.Ş.'ye ait olan ...marka ekskavatör tipi iş makinesinin 26/11/2015 tarihinde davalı şirketin kullamında iken, yine davalı şirketin elemanı olan operatör hatası sebebiyle hasara uğradığını, hasar sebebiyle sigortalıya 67.071,00 TL ödeme yapıldığını, kusurun davalı tarafta olması sebebiyle ve halefiyet kuralları çerçevesinde sigortalıya ödenen 67.071TL'nin 56.840TL'lik kısmına 25/12/2015 tarihinden, 10.231TL'lik kısmına ise 30/12/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili savunmasında özetle;

davanın reddi gerektiğini savunmuş, iş makinesinin bir kira sözleşmesi gereğince kullanıldığını ve halen davalı şirket kullanımında olduğunu, 26/11/2015 tarihinde meydana gelen arızada operatör hatası bulunmadığını, makinenin doğal çalışma fonksiyonları arasında bulunan sağ ve sol yönlere kule dönüşleri yapılırken hasar oluştuğunu, hasarlı kısımlarla ilgili ayrıntıların eksper raporunda mevcut olduğunu, operatörün yeterli tecrübeye sahip olduğunu, aracın tamir ve bakımını yapan şirket yetkililerinin de açıkladığı üzere hasarın operatör kontrolü dışında meydana geldiğini ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi 14/02/2017 tarihli, 2012/174 Esas - 2017/101 Karar sayılı kararında; "...Tüm dosya kapsamı ve makine mühendisi bilirkişi ...'in tanzim ettiği 13/03/2017 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler ışığında; dava konusu iş makinesinde bakım, yağ ve filtre değiştirme işlemlerinin zamanında yapıldığı, iş makinesinde meydana gelen hasarın operatör kullanma hatasından kaynaklanmadığı, iş makinesinde meydana gelen hasarın çalışmaya bağlı olarak hidrolik motor parçalarının aşınması sonucu meydana geldiği,

sigorta şirketince ödenen bedelin de piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu anlaşılmakla davacı sigorta şirketinin poliçe kapsamında sigortalısına yapmış olduğu hasar ödemesi nedeniyle TTK'nun 1472. maddesi uyarınca kusurlu olduğunu iddia ettiği davalı taraftan bu tutara ilişkin rücu'en tazminat talebinde bulunamayacağı sonucuna varıldığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:Bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, iş makinaları konusunda ihtisas sahibi uzman bir bilirkişiden gerekirse dava konusu iş makinesi de incelenerek alınacak rapor ile dava konusu olayın aydınlatılması yönüne gidilmesi gerekirken; iş makinaları konusunda uzman olmayan bir bilirkişiden alınan yetersiz rapor esas alınarak davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle istinaf kanun yoluna başvurma zorunluluğu doğduğunu, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/609 E, 2017/770 K sayılı, 05.07.2017 tarihli davanın reddine ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Davalı sigorta şirketi, all risk sigorta poliçesiyle sigortalandığı makinenin davalı kiracı nezdinde kullanım hatası nedeniyle hasarlandığını, sigortalıya ödeme yaptığını belirterek, halefiyet hükümlerine göre davalı kiracıdan rücuen tazminat talebinde bulunmuştur. Dava, asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmıştır. Olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelemeyi yapmak mahkemeye aittir.

Bu bağlamda, sigortalı makinenin kira sözleşmesi uyarınca davalının kullanımında olduğu her iki tarafın kabulündedir. Davacı, davalı kiracının, kiralanan makineyi hatalı kullanarak zarar verdiği iddiasına dayanmaktadır. TBK'nın 316. maddesi uyarınca kiracı, kiralananı, sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve 334. maddesi uyarınca da kiralananı kira süresinin bitiminde aldığı gibi teslim etmekle yükümlüdür. Davacının tazminat talebinin hukuki dayanağı budur.

Yani davalının sorumlu olup olmadığı, TBK'nın 316. maddesi uyarınca, kiracının özenle kullanma borcuna uygun davranıp davranmadığına göre belirlenecektir. Davacı sigorta şirketi, halefiyet hükümleri gereğince sigortalısının haklarına sahiptir. Sigortalı bu davayı hangi mahkemede açacak idiyse, sigorta şirketi de aynı mahkemede dava açmalıdır. HMK'nın 4.1.a.maddesi uyarınca, kira sözleşmesinden doğan her türlü davalara bakma görevi sulh hukuk mahkemelerine aittir.

Mahkemenin görevi kamu düzenine ilişkin dava şartı olup mahkemelerce resen gözetilir. Bu husus, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf mahkemelerince de resen gözetilir. Açıklanan gerekçelerle, davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğundan, ilk derece mahkemesince verilen karanın kaldırılarak, HMK'nın 353/1.a.3. maddesi uyarınca dava dosyasının görevli Bursa Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.a ve 362/1.c maddesi uyarınca karar kesindir.