İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/1759 K.2020/1370

Taraflar arasında görülen ihtiyai haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, karada yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; boya üreticisi müvekkili şirketin, gemi donatanı olan 1 numaralı borçlu ile 17.07.2019 tarihinde gemi boyasına ilişkin satış sözleşmesi imzaladığını, davalılardan 1 numaralı borçlu şirketin malların verileceği ... adlı geminin sahibi olduğunu, davalılardan 2 numaralı olanın ise bahsi geçen geminin ticari/teknik işletmecisi olduğunu, satış sözleşmesine konu edilen malların, 26.07.2019 tarihinde geminin tamir ve bakım işlerinin yapıldığı Yalova'daki Özata Tersanesindeki gemiye, gemi kaşesi ve imzası altında teslim edilmiş olduğunu,

daha sonra müvekkilin 30.07.2019 tarihli ... numaralı e-faturayı keşide ettiğni, davalı borçluların kısmi ödemeleri sonrası, müvekkilin 6.179 USD alacağının kaldığını, söz konusu geminin 2 nolu davalının işletmesinde olduğunu, borçluların tüm alacaklılarını bu şekilde oyaladıklarını ve gemilerini satma girişimleri içerisinde olduklarını istihbar ettiklerini, dolayısı ile fatura alacağına yönelik ihtiyati haciz kararı verilmesini engelleyen yasal bir düzenleme bulunmadığını, sunmuş oldukları deliller ile alacaklarını yaklaşık olarak ispat ettiklerini belirterek,

6.179,00 USD alacakları için İİK'nın 257 ve müteakip maddeleri uyarınca davalı/borçluların taşınır, taşınmazlarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyatin haczine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, ihtiyati haciz tabelini değerlendirdiği 03.03.2020 tarihli kararında; ''... İhtiyati haciz talep eden, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, 'yaklaşık ispat' kuralına göre belirlenir.

Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimali de gözetilmelidir. Bu nedenle, ihtiyati hacize karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati haciz kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir.

Bununla birlikte, ihtiyati hacize karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati haczin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. Her somut olayda ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini incelemelidir. İhtiyati haczin şartları mevcut değilse, yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmelidir.

İİK.'nun 257. maddesinde hangi hallerde, ihtiyati haciz kararı verilebileceği açıklandığı,dosyaya sunulan belge ve bilgiler ve dosya kapsamına göre; ihtiyati haciz kararı tedbir niteliğinde karar olup ,ihtiyati hacze ilişkin alacağın muaccel olduğunun ispata yakın delilerle ispatı gerekmektedir.

Talep, yargılamayı gerektirdiğinden, sunulan protokol ile diğer belgeler yaklaşık ispat kuralı gereğince yeterli görülmediğinden, İİK.'nın 257. maddesi gereğince şartlar oluşmadığı,'' gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Önceki beyanlarını tekrarla, ihtiyati haciz talep dilekçesi ekinde taraflar arasındaki borç ilişkisini gösteren borçlu şirket tarafından kaşeli ve imzalı faturaların, satış sözleşmesinin, cari hesap ekstresinin, equasis kayıtlarının ve e-posta yazışmalarının sunulduğunu, bu belgelerin alacağın varlığını ve miktarını kanıtlamaya yeterli olduğunu, bu nedenle ilk derece mahkemesince ihtiyati haczin reddine dair verilen kararın usule ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağı temin etmek üzere, İİK'nın 257 vd. Maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı, alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK'nın 258. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümle hükmü uyarınca; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken husus, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi (yaklaşık ispat) yeterli kabul edilmektedir. Somut olayda, talep dilekçesinde bahsi geçen ticari ilişki çerçevesinde düzenlendiği anlaşılan fiyatlandırma çalışması hususuna ilişkin sözleşmenin altında talep dilekçesinde gemi maliki olarak adlandırılan ...'nın kaşe ve imzası bulunmaktadır.

Yine dosya içerisinde e-fatura sureti, cari hesap ektresi ve sevk irsaliyesi ibraz edilmekle, sevk irsaliyesinde kaşe ve imza bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosya içerisindeki bilgisayar çıktısı şeklindeki suret, sözkonusu geminin Borçlulardan ....'nin işletmesinde olduğunu göstermektedir. İleri sürülen iddia, tüm dosya kapsamı dikkate alındığında, alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık ispat olgusunun gerçekleşmiş olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebinin reddi yönündeki istinafa konu kararının İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b.2. maddeleri uyarınca kaldırılarak, ihtiyati haciz talebinin her iki borçlu yönünden kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.