İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2020/521 K.2020/415

Taraflar arasında görülen ihtiyai haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haczin reddine dair karara karşı, alacaklı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili talep dilekçesinde özetle; Borçlu tarafından ... Bankası Zeytinburnu Şubesi'ne ait 20.11.2019 tarihli ... seri numaralı 70.000 TL bedelli çekin düzenlenerek müvekkil şirkete teslim edildiğini, çekin yasal süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği halde karşılığının ödenmediğini, alacağın bir rehinle teminat altına alınmadığını, borçlunun mallarını kaçırma tehlikesinin mevcut olduğunu belirterek, ... Bankası Zeytinburnu Şubesi'ne ait 20.11.2019 tarihli ... seri numaralı 70.000 TL bedelli çeki teminen borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, masraf ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 16/12/2019 tarihli kararında; "...İİK 258 maddesi uyarınca alacaklının alacak ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek deliller göstermesi gerekmekte olup ihtiyati haciz talep eden tarafından dilekçe ekinde ... Bankası Zeytinburnu Şubesine ait 20/11/2019 keşide tarihli 70.000,00-TL bedelli çek aslı sunulmadığından...", ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Alacaklı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... Bankası Zeytinburnu Şubesi'nin kısmi ödeme alındığından bahisle çek aslını vermekten kaçındığını, çek aslı yerine geçmek üzere ''aslı gibidir'' yapılan suretinin ...

Bankası Zeytinburnu Şubesi tarafından müvekkili şirkete teslim edildiğinden ilk derece mahkemesine zorunlu olarak bu suretin ibraz edilmiş olduğunu, 5941 Sayılı Çek Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair 6273 sayılı Kanun uyarınca, kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisinin ücretsiz olarak hamile verileceğinin ve çek hamilinin, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceğinin düzenlendiğini, dilekçeye bu fotokopiyi ekleyebileceğinin ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabileceğinin hükme bağlandığını, Eğer gerek görülüyorsa,

çek aslının ilgili bankadan istenmesi yönünde ilk derece mahkemesince bankaya herhangi bir müzekkere dahi yazılmadığını, Açıklanan bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, çek asılının sunulmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, bu karara karşı alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. İhtiyati haciz isteyen vekili, çeke istinaden ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur. Mahkemece, ihtiyati hacze konu çek aslının dosyada olmadığı, takip tarihinden itibaren geçen sürede de mahkemeye ibraz edilmediği belirtilerek ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz isteyen vekili ihtiyati, bankanın kısmi ödemede bulunması nedeniyle çek aslının banka tarafından alıkonularak, aslına uygunluğu bankaca tasdik edilen fotokopisinin, çek aslı yerine geçmek üzere, müvekkiline verildiğini, bu fotokopinin yasa gereği çek aslı gibi alacağı kanıtlamaya yeterli olduğunu, yasal düzenlemenin bu yönde olduğunu ileri sürmüştür.

Talep tarihi itibariyle yürürlükte olan 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 6. fıkrası uyarınca, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir.

Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, icra mahkemesine şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir.

Bu durumda, alacaklının sunduğu ve banka tarafından yukarıdaki yasal düzenleme uyarınca aslına uygunluğu tasdik edilen çek fotokopisi ihtiyati haciz talebinde bulunmaya yeterli olup, bankanın kısmi ödeme tutarı dışında kalan alacak miktarı yönünden talebin kabulü gerekirken, ihtiyati haciz talebinin tümünün reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Emsal nitelikteki Yargıtay 19.HD 2010/2897 E,2010/3722 K sayılı, 31.3.2010 tarihli kararı da bu yöndedir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3.maddeleri uyarınca karar kesindir.