İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/185 K.2024/134

Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Anonim Şirketi'nin 667 sayılı KHK ile Maliye Hazinesi'ne devredildiğini, ilgili şirketin sayım ve döküm çalışmaları sırasında davalıların, dava dışı ...

Turizm Sanayi Dış Ticaret Anonim Şirketi'ne 17.000,00 TL'lik borcunun bulunduğunun belirlendiğini, borcun ödenmesine için davalılara mektup gönderilmesine rağmen borcun ödenmediğini ileri sürerek, 17.000,00 TL çek alacağının yasal faiziyle birlike tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin ...

San.dış Tic.AŞ'de sigortalı olarak çalıştığını, şirket yetkililerinin talimatları doğrultusunda çekin tahsili için bankaya ibraz ettiğini ve aldığı çek bedellerini şirket kasasına işlediğini, bu nedenle çek bedelinin müvekkilinden istenmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalılar ... Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... usulüne uygun çağrıya rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...dava konusu çekin zamanaşımına uğramış olan 22/04/2014 tarihli çek nedeniyle davacının temel ilişki iddiası bulunmayıp, TTK 732.maddesine göre sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır.

TTK 732/son gereği ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene ait olup, davalılar davaya cevap vermeyerek inkar etmişler ise de, sebepsiz zenginleşmediklerine ilişkin ispat yükünü yerine getiremediklerinden davalılar ... Sanayi İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve ... yönünden kabulüne, davalı ...'ın çeki ...

A.Ş.'nin sigortalı çalışanı olarak muhasebe müdürü tarafından verilen vekalete istinaden tahsil etmek amacıyla ciroladığı anlaşıldığından" gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalılar ... San Tic Ltd Şti ve ...San İç Ve Dış İc Ltd Şti. yönünden davanın kabulü ile 17.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davalı ... yönünden verilen red kararının hatalı olduğunu, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince kapatılan ve Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo, televizyon, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının veya bunların sahibi olan kişilerin alacaklısı olduğu dosyalar takip edilmek üzere ve Hazine dava ve takiplerini yürütmek ile İstanbul Muhakemat Müdürlüğünün yetkilendirildiğini, ...

San.Dan.Dış Tic AŞ'nin 667 sayılı sayılı KHK ile FETÖ/PDY ile aidiyeti, iltisakı veya irtibatının tespit edilmesi sebebiyle kapatılarak mal varlığının Hazineye devredildiğini, şirket merkezinde yapılan sayımda 22.04.2014 tarihli 17.000,00 TL bedelli çekin ödenmediğini, ihtara rağmen ödenmeyen alacağın tahsili için takip başlatıldığını, çekteki ciro zincirinde bulunan ... yönünden verilen karar hukuka aykırı olması nedeniyle bu kişi yönünden de davanın kabulünün gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının davalı ... hakkında verilen bölümü yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve davanın her üç davalı yönünden kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Keşideci davalı ...

Dış ticaret Ltd.Şti olan ... AŞ İmes Şubesine ait 22.04.2014 keşide tarihli 17.000 TL bedelli çek davalı ... San. Tic. Ltd. Şti emrine düzenlenmiştir. Dava konusu çekin lehdarın cirosu ile ... tarafından iktisap edildiği, bu kişinin cirosu ile ...

Dış Ticaret AŞ tarafından iktisap edildiği, bu şirketin cirosu ile davalı ... tarafından iktisap edilen çekin 29.04.2014 tarihinde ibraz edildiği, çekin karşılıksız olduğu, o tarihteki garanti bedeli olan 1.120,00 TL'nin ödendiği, bakiye 15.880,00 TL'nin karşılıksız olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çekin ... San. Dan.Dış Tic.

AŞ'nin elinde olduğu ve bu şirketin 667 sayılı sayılı KHK ile FETÖ/PDY kapsamında olması nedeniyle kapatılarak mal varlığının Hazineye geçmesi nedeniyle 22.04.2014 keşide tarihli çekin bedelinin 30.11.2017 tarihli İstanbul Valiliği Muhakemat Müdürlüğü yazısıyla istenildiği, ödeme yapılmaması nedeniyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Dava, TTK'nın 732. maddesinden kaynaklanmış olup, mahkemece uyuşmazlık bu şekilde nitelendirilmiş ve bu nitelemeye yönelik herhangi bir istinaf nedeni ileri sürülmemiştir. İlk derece mahkemesince TTK'nın 732.maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre vasıflandırılan davada keşideci ve lehtar sorumlu tutulmuş, ancak davalı ...'ın .... San. Dan. Dış Tic.

AŞ'nin bordrolu çalışanı olarak muhasebe müdürü tarafından verilen vekalet ve yetkiye istinaden tahsil cirosu ile işlem yaptığı belirlenerek bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. İflas halinde müflis ... Bankası AŞ İflas İdaresinin 13.02.2019 tarihli yazısında keşidecisi ... Gıda San. İç ve Dış Tic. AŞ olan ... seri nolu çekin 02.05.2014 tarihinde müflis bankanın Fatih şubesine Hazineye devir edilen ... San. Dan.

Dış Tic AŞ tarafından ibraz edildiği, karşılıksız işlemi yapıldığı ve bankanın garanti tutarını 29.04.2015 tarihinde ...'a ödendiği belirtilerek çek sureti ve vekaletname gönderilmiştir. Belge ekinde gönderilen İstanbul ...Noterliğinin 27.11.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletinde ... San. Dan. Dış Tic.

AŞ'nin üçüncü kişilerden aldıkları çekleri bankalara ibraz etmek ve karşılıksız işlemleri yaparak ödemeleri teslim almak hususunda davalı ...'ın yetkilendirildiği anlaşılmıştır. Muhatap banka iflas idaresi de çekin Hazineye devir edilen ... San.Dan.Dış Tic AŞ tarafından ibraz edildiği, bu ibrazın vekil olarak davalı ... tarafından yapıldığı, bu nedenle bu kişinin cirosunun temlik cirosu değil tahsil cirosu niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu nedenle vekil sıfatıyla hareket eden davalı ...'ın çek borcundan sorumlu tutulmaması yerindedir. İstinaf başvurusunda bulunanın sıfatına göre çek garanti tutarının tahsil edilmiş olması ile TTK'nın 732. maddesindeki şartların oluşup oluşmadığının değerlendirilmesine gerek görülmemiş ve davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.