İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/289 K.2021/342

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılamasında talebin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili 29.12.2020 tarihli dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile borçlu .... LTD. arasında 27.01.2020 tarihinde Denizci İş Sözleşmesi akdedildiğini, Anılan sözleşme uyarınca Müvekkilinin ...

IMO Numaralı ...isimli gemide aylık 4500 USD ücretle, gemi kaptanı olarak çalıştığını, çalışma dönemine ait olarak bir kısım ödemeler yapılmış ise de hali hazırda karşı taraftan 32.898,60 USD alacaklı olduğunu, müvekkilinin 27.01.2020 tarihinde ... 'da hizmet vermeye başlamış olduğunu, 27/01/2020-27/11/2020 tarihleri arasındaki çalışmaların karşılığı olarak müvekkilinin hak edişi 44.776,60 USD maaş alacağı 2.280 USD de yol alacağı almak üzere toplam alacağının 47.056,60 USD'ye tekabül ettiğini belirterek, müvekkilinin borçlu şirketten 32.898,60 USD alacağının temini için Malta Bayraklı olduğu bilinen ...

IMO numaralı ... gemisinin ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 04/01/2021 tarihli kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı itibariyle, ihtiyati haciz talep eden vekili müvekkilinin, donatanı ... LTD olan 9575292 IMO Numaralı ... isimli gemide 27.01.2020 tarihli İş Sözleşmesi kapsamında aylık 4500 USD bedelle Kaptan olarak 27/01/2020-27/11/2020 tarihleri arasında çalıştığı döneme ilişkin 32.898,60 USD alacaklı olduğu iddiası ile ...

IMO Numaralı ... isimli gemi üzerinde ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiş ise de, Mahkememizin 21/12/2020 tarih 2020/118E. 2020/118 K. Sayılı ilamı ile talep edenin ...

IMO Numaralı ... isimli gemide, 27/01/2020-27/11/2020 tarihleri arasında çalıştığı döneme ilişkin 32.898,60 USD alacağının olduğu kanaatiyle talebinin kısmen kabulüne ve bu miktar itibariyle geminin haczine karar verildiği, karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığı, talep konusunda verilen kısmen kabul kararından sonra işbu dosyada talep edenin gemide çalıştığı aynı döneme ilişkin ve yeni bir delil sunulmadan yeniden talepte bulunulduğu..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili ile borçlu .... LTD. arasında 27.01.2020 tarihli Denizci İş Sözleşmesinin akdedildiğini, Anılan sözleşme uyarınca müvekkilinin ...

IMO Numaralı ... isimli gemide aylık 4.500 USD ücretle kaptan olarak çalıştığını, Müvekkilinin çalışma dönemine ait olarak bir kısım ödemeler yapılmış ise de hali hazırda karşı taraftan 32.898,60 USD alacaklı durumda olduğunu, Müvekkilinin 27.01.2020 tarihli hizmet sözleşmesi kapsamında ... gemisinde 27.01.2020 - 27.11.2020 tarihleri arasında hizmet verdiğini, her ne kadar müvekkilinin çalışma süresi sözleşmede 4(+/-2) Ay olarak belirtilmiş olsa da müvekkilinin 27.11.2020 tarihine kadar gemide hizmet vermeye devam etmiş olup, bu tarihe kadar ücret alacağına hak kazandığını,

27.01.2020 - 27.11.2020 tarihleri arasındaki çalışmaların karşılığı olarak sözleşmede belirtilen aylık 4500 USD üzerinden hesaplandığında müvekkilinin hak edişi 44.776,60 USD Maaş alacağı ve 2.280 USD ülkesine gitmek için yol masrafı alacağı olmak üzere toplamda 47.056,60 USD'ye tekabül ettiğini,

İlk olarak 2020/87 D.İş sayılı dosya tahtında müvekkilinin 27.01.2020 tarihi ila 23.09.2020 tarihleri arasındaki çalışmalarına karşılık olarak sözleşmede belirtildiği üzere aylık 4.500 USD maaş miktarı esas alınarak 35.084 USD maaş alacağı ve 2.280 USD tutarında yurda dönüş masraflarının temini zımnında toplamda 37.364 USD tutarındaki gemi alacağı için ihtiyati haciz talep edildiğini, mahkemece verilen 2020/87 D.

İş sayılı ihtiyati haciz kararı ile taleplerinin kısmen kabul edildiğini ve toplamda 14.158 USD ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz kararı verildiğini, Müvekkilinin toplam hak ediş miktarı olan 47.056,60 USD'den, 2020/87 D. İş sayılı karar ile kabul edilen ihtiyati hacze konu olan 14.158 USD mahsup edildiğinde müvekkilinin 32.898,60 USD tutarındaki alacağı için ihtiyati haciz kararı talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, zira müvekkilinin, mahkemenin 2020/87 D.

İş sayılı ihtiyati haciz kararının tesisinden sonra da 2 ay daha çalışmaya devam ettiğini, ancak 32.898,60 USD alacağın temini zımnında İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/124 D. İş sayılı dosyası tahtında ihtiyati haciz taleplerinin reddedildiğini, Mahkeme tarafından 2020/87 D.

İş sayılı karar verilirken 27.01.2020 tarihli sözleşmede belirtilen dört aylık süre için ücret takdir edildiğini ve aylık ücret olarak 2.168 USD esas alındığını, ancak müvekkilinin aylık hak edişi olarak 27.01.2020 tarihli sözleşmede "Konsolide Ücret" olarak belirtilen 4500 USD miktarının esas alınması gerektiğini, zira denizcilik teamülleri gereği gemi adamı maaşları temel aylık ücrete ek olarak aylık fazla mesai, aylık izin ücreti ve izinde aylık geçim ödeneği dahil olmak üzere hesaplandığını, bu hesaplamanın yanlış olduğunu,

müvekkilinin aylık hak ediş miktarı olarak dosyaya mübrez denizci iş sözleşmesinde "Konsolide Ücret" olarak belirtiklen 4500 USD'nin esas alınması gerektiğini, İİK'nın 257.maddesi uyarınca gemi adamının mahkemeye, işvereninden alacağı olduğuna dair kısmi bir delil göstermesi halinde lehine ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, Yargıtay11. Hukuk Dairesinin E. 2015/12944k. 2015/12348t.

23.11.2015 Sayılı kararının ekli olduğunu, Yartgıtay içtihatları ve kanundaki açık düzenleme nedeniyle gemi adamının ücret alacağının tahsili için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, deniz iş sözleşmesinden kaynaklı işçilik alacakları nedeniyle, TTK'nın 1352. maddesi uyarınca geminin ihtiyaten haczi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, yasal süresi içinde, alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 1352.maddesi uyarınca, bir geminin ihtiyati haczi, sadece Kanun'da sınırlı olarak sayılmış olan deniz alacakları için istenebilir. Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme marafları, deniz alacağıdır.

Bu nedenle, talebe konu alacak için geminin ihtiyati haczinin talep edilmesi mümkündür. Ancak, bunun için talep edenin, alacağının varlığını gösteren belgelerini sunması ve alacağını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. TTK'nın 1353/4. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talebe konu alacağın deniz alacağı olması yeterlidir. Ancak bu durum, alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

TTK'nın 1363/2 maddesi uyarınca, alacaklının ihtiyati haciz talep ederken teminat yatırması gerekmemektedir.Bu hukuki açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde;Alacaklı vekili müvekkilinin 27.01.2020-27.11.2020 tarihleri arasında borçlu donatan gemisinde kaptan olarak çalıştığını, ücretini alamadığını ileri sürerek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur. Alacaklı vekilinin daha önce aynı mahkemenin 2020/87 D İş.

Sayılı dosyasında da aynı sebebe dayalı olarak 27.01.2020-27.09.2020 tarihleri arası dönem için talepte bulunduğu, mahkemece talebin kısmen kabul edilip fazla isteminin reddedildiği ve bu karardaki reddedilen kısım yönünden istinaf başvurusu yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda ilk ihtiyati haciz kararının verildiği dosyadaki talep edilmeyen iş bu davada ilk olarak talep edilen Ekim- Kasım 2020 aylarına ilişkin temel ücret yönünden ihtiyati haciz talebi kabul edilmelidir.

Alacaklı, temel ücreti yaklaşık olarak ispat eden belgesini sunmuş, aşan ücret alacağı yönünden yaklaşık ispat sağlanmamıştır.Ayrıca davacının ülkesine dönme masrafı konusunda önceki ihtiyati haciz kararında değerlendirme yapılıp karar verildiği anlaşılmakla, bu konuda yeniden talepte bulunulması mümkün görülmemiştir.

Bu nedenlerle alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin 04.01.2021 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararının kaldırılarak, dairemizce iki aylık temel ücret toplamı olan 4.336 USD yönünden ve talep tarihi 29.12.2020 tarihli kur karşılığı olan 32.216,00 TL üzerinden teminatsız olarak ihtiyati haciz isteminin kabulü yönünde aşağıdaki karar verilmiştir.