İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2021/887 K.2024/663

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin satım faturalarından kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu, fatura konusu emtianın teslim edildiğinin borçlunun vergi dairesine bildirmesi gereken formlardan anlaşılacağını ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının ileri sürdüğü sebeplerin yerinde olmadığını ve müvekkilinin borcunun bulunmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde borca itiraz eden vekile tebligat yapılmadığından dava şartının yerine getirilmediğini, fatura ve sözleşme yerine geçerliliği bulunmayan cari hesap ekstresine dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, taraflar arasında satım sözleşmesi veya bundan kaynaklanan fatura ilişkisinin bulunmadığını, emtianın teslim edildiğinin yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini savunarak, davanın reddi ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı yan icra takibinde ödenmediğini iddia ettiği 14 adet fatura olup bu faturuların eki sevk irsaliyelerinde ... imzası gözükmektedir. SGK başkanlığına yazılan yazıya göre ... adlı davalı çalışanı olmadığını bildirmiştir. Davalı yan ise dava konusu faturaları kabul etmemektedir.

Kendisi lehine bir olaydan hak çıkaran taraf ispat külfeti altındadır.Davacı yanın tek taraflı olarak tanzim ettiği faturalar davalı yanca kabul edilmemiştir.

Faturaya konu edilen malların davalıya teslim edildiği de yazılı belgeler ile ispat edilememiştir.Bunun üzerine davacı vekili delil listesinde açıkça yemin deliline dayandığından davacı vekiline yemin delili hatırlatılmış, davacı eldeki dosyada yemin deliline dayanmayacakları..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Dosyada bulunan sevk irsaliyesinden anlaşılacağı üzere emtianın davalının çalışanı ...'e teslim edildiğini, bu kişinin davalı şirketin sigortasız çalışanı olduğunun yapılacak zabıta araştırması ile anlaşılabileceğini, ancak mahkemece buna ilişkin bir araştırma yapılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi incelemesinde müvekkilinin defterlerinde alacağın kayıtlı olduğu,

ancak davalının defterlerinde kayıtlı olmadığının belirlendiğini, ayrıca davalıya ait 2019/9-10. aylara ait BA-BS belgelerinin mevcut olmaması nedeniyle incelenemediğini, davalının kötü niyetli şekilde müvekkilinin alacağını engellemek için bu aylara ilişkin formları ortadan kaldırdığını ve dürüstlük ukralına aykırı bu eylemlerin korunamayacağını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 22.044,47 TL cari hezap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatmış, süresinde ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasını açmıştır. Satım sözlemesinde, emtianın usulüne uygun delillerle alıcıya teslim edildiğini kanıtlama yükümlülüğü davacıya aittir.

Satıcı, kural olarak sevk irsaliyesi veya eş değer bir belge ile sözleşme konusu emtiayı alıcısına teslim ettiğini kanıtlamakla yükümlüdür. Dosyadaki bilirkişi incelemesine göre, davacı tarafından en yükseği 2.0405,57 TL bedelli olan ve 19.09.2019 ile 02.10.2019 tarihleri arasında düzenlenen 14 adet toptan satış faturasının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, aynı faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda ayrıca, davalının kayıtlarında, taraflar arasında bir hesap hareketinin bulunmadığı ve davacı tarafından sunulan sevk irsaliyelerindeki imzaların ...'e ait olduğu belirlenmiştir. Mahkemece yazılan yazıya SGK tarafından verilen cevapta, ...'in davalı şirketin çalışanı olmadığı bildirilmiştir.

Mahkemece 24.02.2021 tarihli oturumda, faturaların miktarı itibariyle 5.000 TL'nin altında olması nedeniyle BA/BS formu düzenlemesi zorunlu olmadığı belirlenerek, buna ilişkin araştırma talebi reddedilerek, davacıya yemin delili hatırlatılmıştır. Davacı başlangıçta yemin deliline dayanmış, ancak son oturumda yemin deliline başvurulmayacağı ve davalı şirketin sigortasız işçi çalıştırması nedeniyle sigorta kaydının bulunmadığı ileri sürülmüştür.

HMK'nın 190. maddesinde, ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Fatura tek başına taraflar arasında bir sözleme ilişkisinin bulunduğuna veya bir emitanın teslim edildiğini göstermez.

Sevk irsaliyesinde imzası bulunan ve emtiayı teslim aldığı anlaşılan ...'in davalı şirketin sigortalı çalışanı olmadığı açıktır.

Ancak Yargıtay 19.HD'nin 09.04.2019 tarih ve 2018/330 Esas, 2019/2357 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, davalı adına emtiayı teslim aldığı belirtilen ...'in davalının çalışanı olup olmadığını SGK kayıtlarının yanı sıra, sevk irsaliyelerinin tarihleri itibariyle davalının çalışanı olup olmadığını, zabıta araştırması yoluyla da incelenmesi gerekir.

Mahkemece belirtilen şekilde bir inceleme yapılmadan, ...'in sevk irsaliyesi tarihinde davalının çalışanı olup olmadığına yönelik zabıta araştırması yapılmadığından, gerekli araştırmanın yapılması için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, esasa etkili deliller celb edilmeksizin karar verildiği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.