İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1199 K.2023/1428

Hasımsız açılan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamili olduğu 17.12.2022 ödeme tarihli 34.500,00 TL bedelli, keşidecisi ... Ticaret Limited Şirketi olan çekin müvekkili emrine düzenlenerek kargoya verildiğini, çekin kargoda zayi olduğunu ileri sürerek, ödeme yasağı konulmasına ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptali talebine ilişkindir. Her ne kadar davacı mahkememizde açmış olduğu dava ile dava konusu çekin iptali talebinde bulunmuş ise de, mahkememizce çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda ... Bankası Rize Şubesi'ne müzekkere yazılmış, ...Bankası Rize Şubesine ait 22/12/2022 tarih, ... sayılı cevabi yazısında; talebe konu çekin ...

TC kimlik numaralı ... tarafından ibraz edilmiş olduğunu, mahkememizce davacı tarafa çeki ibraz eden ... TC kimlik numaralı ... karşı istirdat davası açmak üzere mahkememizin 27/03/2023 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı ile 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde dava açıldığına dair beyanda bulunulmadığı anlaşılmış olmakla..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. HMK'nın 292.maddesinde tefhim edilen kararla gerekçeli kararın farklı olamayacağının düzenlendiğini, buna rağmen kısa kararda bulunmayan teminatın iadesi kararının gerekçeli kararda yazılarak çelişki oluşturulduğunu, müvekkilimin yetkili hamili olduğu çekin kargoda kaybolduğunu, davanın ikamesinden uzun süre sonra çekin ibraz edilerek Rize İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, çekteki müvekkiline atfen atılan cironun sahte olduğunu, müvekkilince sahte işlemlere ilişkin suç duyurusunda bulunulduğunu, hak sahipliğinin ortaya çıkması ve dava açılabilmesi için ceza soruşturmasının sonuçlanması gerektiğini, soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılarak karar verilmesi gerektiğini, çekin irade dışında müvekkilinin elinden çıktığını ve sahte işlemlere konu edildiğini,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/1.s maddesi atfıyla aynı Kanun'un 757 ve devamı hükümleri uyarınca açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı, ... Rize şiubesine ait 17.12.2022 ödeme tarihli ... seri numaralı keşidecisi ... Tic. Ltd.Şti olan 34.500 TL bedelli çekin yetkili hamili olduğunu, çekin keşideci tarafından lehdara gönderildiği sırada kargoda zayi olduğunu ileri sürerek çekin iptalini istemiştir.

Mahkemece, yapılan araştırmada, çekin 21.12.2022 tarihinde ... tarafından ibraz edildiği belirlenmiş, anılan kişiye karşı istirdat davası açılması için davacıya süre verilmiştir. Davacının, belirtilen süre içinde çeki ibraz edene karşı istirdat davası açmadığı sabittir.

Çek iptali davasında, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, TTK'nın 818/s bendinin atfıyla 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddine dair hüküm kurulması gerekir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.02.2015 tarih, 2014/17245 Esas, 2015/2482 Karar, 31.10.2016 tarihli, 2015/11662Esas, 2016/8538 Karar, 23.05.2016 tarihli, 2015/10802Esas, 2016/5494 Karar sayılı ilamları).Somut olayda dava konusu çekin ibraz edildiği ve mahkemece verilen kesin süreye rağmen istirdat davası açılmadığı sabittir. İstinaf başvurusunda ileri sürülen gerçek hak sahibin tespitine ilişkin hususlar eldeki davada tartışılamaz.

Bu davada hasımsız olup, çeki ibraz eden kişinin bilinmesi ile artık hasımsız şekilde açılan bu davaya devam edilmesi söz konusu değildir. İstinaf başvurusunda ileri sürülen hususlar açılacak istirdat davasında tartışılacaktır. Mahkemece verilen hüküm HMK'nın 297.maddesine uygun olup, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunmamaktadır.

Gerekçeli kararda belirtilen teminatın iadesi HMK'nın 392/2.maddesinin tekrarından ibaret olup, teminatın iade şeklinin gerekçeli kararda yazılmış olması, çelişki olarak değerlendirilemeyecektir.

Bu fıkranın yazılmaması halinde dahi teminat belirtilen şekilde iade edileceğinden davacı vekilinin tüm istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir.Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararı isabetli olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddi gerektiğinden aşağıdaki karar verilmiştir.