İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/19 K.2023/85

Taraflar arasında görülen istirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında davacı vekili tarafından talep edilen ihtiyati tedbirin, kararda yazılı nedenlerle reddine dair ara kararının davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, keşidecisi ... A.Ş olan ... Bank AŞ Kıraç Şubesine ait ... seri nolu, 30.07.2022 keşide tarihli ve 133.812,33 TL bedelli çeki ödeme amaçlı ciro ederek,... Plastik Ltd.

Şti'ne kargo ile gönderdiğini, ancak çekin alıcısına teslim edilmeden çalındığını, çekin müvekkilinin iradesi dışında elinden çıktığı ve sonrasında kötüniyetli üçüncü kişilerce muhataba ibraz edildiğini, müvekkilince çekin iptali için açılan davada verilen ödemeden men kararı nedeniyle çekin ödenmediğini, buna rağmen çekin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini ileri sürerek, çekin istirdadına, icra takibinin tedbiren durdurulmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 14.09.2022 tarihli ara kararında; dosya kapsamındaki delillere göre davacının ihtiyati tedbir talebinde yaklaşık olarak haklılığını kanıtlamaması nedeniyle İİK'nın 72/3.maddesi gereğince tedbir talebinin reddine, karar verilmiştir. Bu ara karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

HMK'nın 389/1.maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini, bu talep için haklılığın yaklaşık olarak ispatının yeterli olduğunu, müvekkilinin ticari ilişkisi nedeniyle dava konusu çeki ciro ederek kargo aracılığıyla ...

Ltd.Şti.'ne gönderdiğini, ancak çekin kargoda çalınması nedeniyle alıcısına teslim edilemediğini, çalınarak zayi olan çeklerin iptali için İzmir 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/70 Esas sayılı dosyasında açılan iptal davasında ödemeden men kararı verildiğini, çeklerin çalındıktan sonra ciro edilerek ibraz edildiğini, ancak ödemeden men kararı nedeniyle ödenmediğini, çeklerin yasa dışı yollarla ele geçirildiğinin soruşturma dosyalarından anlaşılacağını ve istirdadın ceza soruşturması dosyası ile kanıtlanacağını, çekin takibe konu edildiği İstanbul ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında keşideci ...

Ltd.Şti'nin tüm tüm mal varlığının haczedildiğini, mahkemece Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/6969 Soruşturma sayılı dosyasının incelenmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, benzer dosyalarda teminatla tedbir kararı verildiğini, çalınan başka çeklerin de aynı avukat tarafından takibe konu edilmesinin sonraki cirantaların kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı davasında, dava konusu çeke ilişkin takibin tedbiren durdurulması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara karar verilmiş; bu ara karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının lehdarı olduğu ve dava dışı ... Yalıtım AŞ tarafından keşide edilen ... AŞ Kıraç Şubesine ait 30.07.2022 keşide tarihli ve 133.812.33 TL bedelli çekin istirdadı istenmiştir. Çekin davacı lehdarın cirosu ile ... İnş.Malz.Ltd.Şti'ne, onun cirosu ile ... Mad.Ltd.Şti'ne, sonrasında ise ...

Ltd.Şti'ne ciro edildiği, son ciranta tarafından ibraz edilen çekin ödemeden men kararı nedeniyle ödenmediği ve çekin son ciranta tarafından İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği anlaşılmıştır.

HMK'nın 389/1. maddesinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır Aynı Kanun'un 390/3. maddesinde ise "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' şeklinde düzenleme mevcuttur.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ileri sürüp kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda, özellikle her ne kadar dava dışı ciranta çekleri çaldığını ve davalıya verdiğini belirtmiş ise de dava dilekçesi tarihi itibariyle değerlendirilen ihtiyati tedbir için yaklaşık ispat ölçüsünde delil bulunmadığı anlaşılmıştır. Yargılamanın ilerleyen aşamasında yeni delil sunulması ve talep halinde mahkemece her zaman geçici hukuki koruma talebi değerlendirilebilecektir.

Davalının, dava konusu çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu bulunduğunun yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmaması nedeniyle mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle,HMK'nın 391/3 ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen ara karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve 391/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.