İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/2049 K.2023/1721

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ek kararla ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verilen karara karşı, her iki tarafa vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; borçlu ... tarafından borcuna istinaden müvekkili ...'a verilen, keşidecisi ..., kefili ..., muhatabı ..., tutarı 1.650.000 TL düzenleme tarihi 30.07.2020, ödeme tarihi 30.07.2021 olan kambiyo senedi; borcun vade tarihi dolmasına rağmen halen borçlu tarafından ödenmediğini, alacağını alabilmesi için borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 25.05.2023 tarihli kararla; "...İncelenen tüm dosya kapsamına ve talebe dayanak belgeler içeriğine göre; alacağın bonoya dayalı olduğu, yukarıda yazılı alacak miktarının varlığı ve alacağın vadesinin geldiği, dosya kapsamına göre bu alacak için borçlu tarafından verilmiş bir rehin de bulunmadığı,

buna göre ihtiyati haciz isteyenin karşı taraf/borçlu hakkındaki talebinin İİK'nun 257. maddesindeki yasal koşulları taşıdığı..." gerekçesiyle, talebin kabulüne, İİK’nun 257/1 maddesi gereğince alacaklının, 1.650.000,00-TL alacağının alınabilmesini sağlamak için borçlunun borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, karar verilmiştir.

Bu karar karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu ve senedin emre yazılı olduğunu ve kanun gereği ciro ile devredilmesi gerektiğini, senette Lehtar'ın ...

Gayrimenkul olduğunu ve ciranta vasfında bir imzasının bulunmadığını, ciro silsilesinde önce lehtarın imza atmasının gerekiğini, bu nedenle ciro silsilesinin kopuk olduğunu, bu hali ile ihtiyati haciz talep edeninin talepte bulunamayacağını, senette yer alan tediye ve vade tarihlerinin aynı anlama geldiğini, vade ve tediye tarihlerinin farklı tarihler olarak yazıldığını, bu farklılığın çift vadeye neden olduğunu, kambiyo senedinin bu yönüyle geçersiz olduğunu, bu nedenle mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını ve ihtiyati haciz talep eden tarafça yatırılan teminatın,

olası zararlar karşısında ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince 14.06.2023 tarihli ek kararla; "...6100 sayılı HMK'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17.maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemenin sözleşme ile yetkili kılınabileceği, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemelerde açılabilir hükmü mevcuttur.

Buna göre hakkında ihtiyati haciz talep edilenin tacir olduğuna dair beyan ve itiraz olmadığı geçerli bir yetki anlaşması olmadığı ve hakkında ihtiyati haciz talep edinenin yerleşim adresi itibari ile yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına yetki itirazının yerinde olduğu..." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetki itirazının kabulü ile 25/05/2023 tarih, 2022/157 Değişik iş, 2023/156 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkemenin yetkisizliği nedeniyle kaldırılmasına, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, her iki taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İhtiyati haciz kararı verilen kambiyo senedinin kanuni zorunlu unsurlarının irdelenmesi gerektiğini, mahkemenin de malumu olduğu üzere işbu kambiyo senedi emre yazılı senet olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 647.maddesinde bir kıymetli evrakın nasıl devredilebileceği hususunun düzenlendiğini, bu kapsamda maddenin 2.fıkra hükmünün amir olduğunu, bu hükümden anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz kararının dayanağı olan senet ciro ile devredilmesi gerektiğini, yine Kanun'un 648.maddesinde ciro hakkında açıklama yaparak bu senetlerdeki cironun vasfını ve şeklini poliçenin cirosuyla eşdeğer tutarak kanunun 648.maddesine atıf yaptığını,

bu maddeye göre cironun usulünün tanımlandığını, görüleceği üzere cironun varlığı için cirantanın imzasının olmasını kanun koyucu şart koştuğunu, ihtiyati hacze konu senede dönecek olursak; bu senette "... Gayrimenkul" lehtar olarak görünmekte olup senedin arka kısmında ciranta vasfında bir imzası bulunmadığını, İhtiyati haciz talebinde bulunan karşı tarafın senedin arka yüzünde ismi ve imzasından önce lehtar olarak görünen "...

Gayrimenkul" imzası olmaması ciro silsilesinde kopukluk olduğunu gösterdiğini, Bu haliyle karşı taraf olan ...'ın iş bu senetle alacak hakkı iddiasında bulunması kanuna aykırılık teşkil ettiğini, bu itibarla alacak hakkı olamayan birisinin ihtiyati haciz talebinde bulunmasının da hukuka aykırılık teşkil edeceğinden bu yönüyle de kararın incelenmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

kararın kaldırılmasına ve tüm taleplerinin değerlendirilmesine karar verilmesini istemiştir.İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkemenin verdiği ek kararın hukuka ve usule aykırı olduğun, borçlunun borcunu ödemekten kaçınmak için mesnetsiz iddialar ile işbu itirazda bulunduğunu, Yetkisizlik kararını kabul anlamına gelmemekle beraber yetkisizliğine karar veren mahkemenin dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi yanında borçlu aleyhindeki ihtiyati haciz kararının da kaldırılmasına karar vermesinin de hukuka ve usule aykırı olduğunu,

Borçlunun mal kaçırma veya adres değiştirme ihtimalinin mevcut olduğunu, ihtiyati hacizlerin kaldırılması ile bu ihtimal kuvvetlendiğini, şimdi müvekkilinin senedi takip sürecinde olduğunu öğrenen davacının, mal kaçırması da muhtemel hale geldiğini, zaten ihtiyati haciz kararı öncesinde müvekkilinin tüm iyi niyetine rağmen borçlunun, borcunu ödeme niyetiyle hareket etmediğini, bu saatten sonra da borcunu ödeme niyetinde olması beklenmeyeceğini, Borçlu aleyhindeki aldıkları ihtiyati haciz kararı ile ilgili esasa bağlı bir sorun olmayıp borçlu aleyhinde yaptıklarını ihtiyati hacizlerin hukuka ve usule uygun olduğunu,

usul yönünden yapılan itirazın kabulü ile yetkisiz olduğuna karar veren mahkemenin esasen hukuka uygun olan ihtiyati haciz kararını kaldırmasının, müvekkilini telafisi imkansız maddi zararlara uğramasına neden olacağını ve belki de çoktan olduğunu, müvekkilinin alacağını tahsil imkanının ortadan kalkmış olmasının muhtemel olduğunu, İhtiyati haciz kararına konu borcun kime ait olduğuna, borçlunun müvekkiline borcu olup olmadığına, dava konusu senetteki imzanın kime ait olduğuna dair hüküm kurulmadan ihtiyati haciz kararının kaldırılması ciddi bir usulsüzlük olduğunu,

verilen bu yetkisizlik kararı ile müvekkilinin telafisi güç zararlarla karşılaşacağını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair ek kararının istinafına iilişkindir. İlk derece mahkemesince borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazının kabulüne dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Alacaklı vekili bonoya dayalı olarak ihtiyati haciz talep etmiş, ilk derce mahkemesince 25.05.2023 tarihli karar ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Borçlu vekilinin 05.06.2023 tarihli dilekçesiyle ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş, ilk derce mahkemesince murafaalı yapılan inceleme sonucu 14.06.2023 tarihli ek karar ile yetkiye ilişkin itiraz kapsamında borçlu vekilinin itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı itiraz eden borçlu vekili ile alacaklı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İİK'nın 265. maddesi hükmü uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Somut olayda da borçlu vekilince ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yapılan itiraz dikkate alınıp, yetkiye ilişkin itiraz kapsamında borçlu vekilinin itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Buna göre mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yöneltilen yetki itirazı kapsamında ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verildiği de gözetildiğinde, borçlu vekillerinin diğer itiraz nedenleri kapsamında mahkemece değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesinin yasal olmadığı yönündeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Alacaklı vekilince de verilen ek karar istinaf edilmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere ihtiyati haciz kararı bonoya dayalı olarak verilmiştir.

İİK'nın 258. maddesinde; ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Bu durumda, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

Somut olayda, borçlu vekilince ihtiyati hacze karşı itiraz edilirken yetki itirazında bulunulmuştur. Yetkili mahkemenin yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Bono da borçlu adresi itibariyle yetki itirazı yerinde görülerek ihtiyati haciz kararının İİK265/ son maddesi uyarınca kaldırılması isabetli olup, alacaklı vekilinin mahkemece dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerekirken, yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının doğru olmadığı yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ve alacaklı vekillerinin istinaf nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucu, ilk dererce mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, itiraz eden borçlu vekili ile alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.