İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1036 K.2024/1919

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında düzenlenen taşıma sözleşmesi kapsamında müvekkilinin davalıya ait emtiayı İstanbul'dan Madrid'e taşıyarak alıcısına teslim ettiğini, yükleme sırasında emtianın adet bilgisi ile gümrük beyannamesinde yer alan adet bilgisinin uyuşmadığının fark edilerek davalıya bildirildiğini, davalı şirket yetkililerinin ise tırdaki kap adedinin tırın geri dönmesini gerektirecek nitelikte olmadığını ve beyannamedeki değişikliğin tır İspanya gümrüğüne vardığında yapılacağını belirttiğini, gönderenin talimatıyla taşımaya devam edildiğini,

kap adedinin beyannamede hatalı olarak yazılmasının gümrük işlemlerinde beklemeye yol açtığını, bekleme ücreti konusunda gönderenin taşımadan önce uyarıldığını, aracın 13.10.2021 tarihinde gümrüğe vardığını ve 6 gün bekletildiğini, davalının navlun ve demuraj bedellerini ödemediğini, davalının yansıtılan demuraj faturası için iade faturası düzenlediğini ve bu faturanın müvekkilince iade edildiğini, 6.050,00 Euro alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsili amacıyla Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesine talep ve dava etmiştir. Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda; dava konusu yapılan Küçükçekmece ... İcra Dairesi .. Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından başlatılan icra takibi sebebiyle düzenlenen takip talebi ve ödeme emrinde 6.050,00 Euro alacak talebinde bulunulmakla birlikte, yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.

İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 15.02.2023 tarih, 2022/1871 Esas, 2023/267 Karar sayılı ilamında. TBK’nın Ülke parası ile başlıklı 99. Maddesinde, 'Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.

Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.' hükmüne yer verilmiştir.

Bu hüküm uyarınca, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde, alacaklının bu alacağını aynen, vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebileceği kabul edilmiştir.

Ancak, İİK’nın 58/3. maddesi uyarınca, alacaklı tarafından yapılan icra takibinde alacağın yabancı para olması hâlinde, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve Türk Lirası karşılığı yada harca esas Türk Lirası karşılığı takip talebinde gösterilmesi gerekmektedir.

(Yargıtay 3. HD. 11/11/2021 tarih 2021/761 Esas 2021/11255 Karar, Yargıtay 12. HD. 30/10/2015 tarih 2015/19396 Esas 2015/29887 Karar, Yargıtay 19. HD. 06/10/2011 tarih 2011/1648 Esas 2011/12074 Karar sayılı ilamları da bu yöndedir.) Bu husus HGK’nun 12/05/1999 tarih 99/12-271 E, 99/301 K. sayılı kararında, 'İİK’nun 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, aynı zorunluluk İİK’nun 41. maddesi delaletiyle ilamlı takiplerde çıkartılacak olan icra emri için de geçerlidir.

Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. şeklinde ifade edilmiştir. Somut olayda, takip talebi ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve TL karşılığı gösterilmediği gibi yabancı para alacağının harca esas Türk Lirası karşılığı da yazılmamıştır.

Anılan yasa hükümlerinin emredici nitelikte olduğu, takip talebinde emredici yasa hükümlerine uyulmadığı, bu itibarla takibin usulüne uygun olmadığı gerekçeleriyle davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.' gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 2018/7513 Esas, 2019/8854 Karar sayı ve 22/05/2019 tarih, 2015/31737 Esas, 2016/8647 Karar sayı ve 23/03/2016 tarih, 2009/28325 Esas, 2010/9918 Karar sayı, 21/04/2010 tarih, Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2007/2184 Esas, 2008/1200 Karar sayı ve 25/06/2008 tarih, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.05.1999 tarih,

99/12-271 Esas, 99/301 Karar sayılı,Y.19.HD.nin 2013/7875 E.,2013/11547 K.sayı ve 20/6/2013 tarih,Y.19.HD.nin 2014/12593 E.,2015/9366 K.sayı ve 24/06/2015 tarihli kararı v.b içtihatları gibi Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulaması, Antalya BAM 3. HD 2019/1785 esas, 2020/630 karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2022/1871 esas 2023/267 karar sayılı ilamı uyarınca.

İİK’nun 58/3. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi zorunludur. Aynı zorunluluk, İİK’nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de geçerlidir. Bu zorunluluğun yerine getirilmemesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup, süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır.

Takip talepnamesinde veya ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının,yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Tüm dosya kapsamından; takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği anlaşılmakla usulüne uygun icra takibi yapılmadığından ve bu husus yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden davanın..." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Mahkemece eksik inceleme yapıldığını, takip talebinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterildiğini, Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas ( Eski Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ...

Esas) sayılı icra dosyasındaki 01.02.2022 tarihli takip talebinin e-imzalı ve karekodlu şekilde dilekçe ekinde sunulduğunu, burada yabancı para alacağının TL karşılığının yer aldığını, gerekçede emsal alınan kararların dosyaya uygun olmadığını, talepte yabancı para alacağının ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesinin talep edilerek,

takip tarihindeki TL karşılığının gösterildiğini, mahkemece atıf yapılan kararda ise takip talebinde TL karşılığının yer almadığını, Avukat UYAP portal sisteminin sürekli güncellenmesine rağmen takip tarihinde UYAP portalında yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının yazılabileceği bir sistem bulunmadığını, Türk Lirası karşılığının ayrıca hesaplanarak sisteme ilave edilebildiğini, karışıklığa mahal vermemek adına, İİK madde 58'e göre "Takip talebi icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılır." hükmü de göz önünde bulundurularak,

icra takibi açılırken, döviz alacağının hesaplanarak sisteme ilave edildiği takip talebi, takip açılırken takip dayanağı ile birlikte sisteme yüklendiğini, Ödeme emrinin icra dairesince düzenleneceğini, icra takibinin takip talebinde olması gereken tüm şartların bulunduğunu, talebin usulüne uygun olmasına rağmen icra dairesinin maddi hatası ile ödeme emri takip talebine uygun hazırlanmamasının takibin geçersiz olduğuna karine olamayacağını, itirazın iptali davasında şekli anlamda takibe ilişkin her türlü aykırılıkların düzeltilemeyeceğini, bu durumun icra hukuk mahkemesinin yetkisine müdahale anlamına geleceğini,

davalının da takibin veya ödeme emrinin iptalini talep etmediğini, bahsedilen kararların takip talebinin veya ödeme emrinin usulüne uygun olmadığı iddiasıyla yapılan şikayet uyuşmazlıklarına ilişkin olduğunu, mahkemece uyuşmazlığın esası incelendiğini ve talebin haklılığının anlaşıldığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklanan bekleme ücreti alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın özel dava şartına aykırılık nedeniyle usulden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taralar arasında taşıma sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve davalıya ait emtianın Türkiye'den İspanya'ya taşınarak alıcısına teslim edildiği sabittir. Uyuşmazlık taşıma sırasında, davalıdan kaynaklanan bir nedenle bekleme yaşanıp yaşanmadığı ile bulunması hâlinde davacının bekleme ücretinin miktarına ilişkindir.

TBK’nın 99. maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. İİK’nın 58/3. maddesi uyarınca, alacaklı tarafından yapılan icra takibinde alacağın yabancı para olması hâlinde, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve Türk lirası karşılığı yada harca esas Türk Lirası karşılığı takip talebinde gösterilmesi gerekmektedir.

İİK’nun 58. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi zorunlu olup, aynı zorunluluk İİK’nun 41. maddesi delaletiyle ilamlı takiplerde çıkartılacak olan icra emri için de geçerlidir. Anılan noksanlık kamu düzeni ile ilgili ve devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır.

Buna göre; alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını, takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu noksanlık kamu düzeni ile ilgili olup, takibin her safhasında re'sen göz önünde tutulmalıdır. Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı (Eski Küçükçekmece ...İcra Müdürlüğünün ...Esas) dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 6.050,00 Euro fatura ve cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu, itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

UYAP ortamında yapılan incelemede ve davacı tarafından fiziki olarak sunulan takip talebinde 6.050 Euro'nun Türk lirası karşılığı olan 90.854,00 TL'nin harca esas değer olarak gösterilerek, harcın ödendiği anlaşılmıştır. Dosyadaki belgelerden, davacı vekilince fiziki olarak sunulan takip talebinde kur karşılığı TL gösterildiğinden, takibin İİK'nın 58/3.maddesine uygun ve geçerli olduğu, dava şartının mevcut olduğu sonucuna varılmaktadır.

Ödeme emrine karşı davalının bir şikayeti de bulunmadığı gözetilerek, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.4. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.