Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/1037 K.2024/1782

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 27/03/2024

ESAS-KARAR NUMARASI ....

Taraf vekillerince, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatif üyesi olduğunu ve üyelik yükümlülüklerini yerine getirdiğini ancak davalı kooperatifin uzun yıllar inşaat faaliyetine başlamadığını ve kötü niyetli olarak müvekkilinin ortaklıktan ihracına karar verdiğini, müvekkiline gönderilen birinci ve ikinci ihtarnamelerin usulüne uygun bir borç bildirimi içermediğini, ödenecek borcun belirsiz bırakıldığını, bu nedenle Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu, davalının üyeler arasında eşitlik ilkesine aykırı davrandığını ileri sürerek davalı kooperatif yönetim kurulunun 17.11.2022 tarih, 2022/13 sayılı, müvekkilinin ihracına ilişkin kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının genel kurullarda belirlenen aidatları ödemediğini, bu nedenle kendisine noter kanalıyla birinci ve ikinci ödeme ihtarnamelerinin gönderildiğini, davacının kısmi ödeme yaptığını, bakiye 217.000,00 TL borcunu ödememesi üzerine yönetim kurulunun 17.11.2022 tarihli kararı ile üyelikten ihraç edildiğini, ihraç kararının kendisine noter kanalıyla usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, kararın hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Dava, .... ... ... ortağı davacının, parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle Kanun'un 27. ve ana sözleşmenin 14. maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına yönelik alınan 17.11.2022 tarihli ihraç kararının iptaline ilişkindir.

Kooperatif ana sözleşmesinin 21. Maddesi gereği ortaklar, kooperatif amacının gerçekleşmesi için taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulda kararlaştırılacak miktardaki arsa, altyapı, inşaat ve gider taksitlerini ödemek zorundadırlar. K.K'.nun 42. Maddesine göre, ortakların aidat, ara ödeme ve ek ödeme gibi akçeli yükümlülüklerinin belirlenmesine ilişkin yetki, genel kurulun devredilemeyecek yetkilerinden olup, genel kurul bu konuda eşitlik ilkesine aykırı olmamak üzere kararlar alabilecektir.

Dosya incelendiğinde; yapılan çıkarma işleminin yasa ve ana sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı aşağıda değerlendirilmiştir.

Buna göre; "Etimesgut 3. Noterliği'nin 12.09.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamede 262.000-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün içinde ödenmesinin bildirildiği, ihtarnamenin 17.09.2022 tarihinde tebliğ edildiği; Etimesgut 3. Noterliği'nin30.09.2022 tarih ... yevmiye numaralı ikinci ihtarnamede 262.000-TL tutarındaki borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmesinin bildirildiği, ihtarnamenin 14.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği" Buna göre davacı üyeye Kooperatifler Kanunu ile Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak ilk ihtarnamede on gün, ikinci ihtarnamede ise otuz gün ödeme süresi verilerek, sürelerin sonunda ödeme yapılmaması durumunda kooperatif ortaklığından çıkarılacağı ihtaren bildirilmiştir.

Her iki ihtarnamede de davacıdan istenen tutar 262.000TL olarak talep edilmiştir.

Kooperatifin çıkarma kararı 30.09.2022 tarihli yönetim kurulu toplantısında verilmiş, karar 14.10.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. İhraç kararının ise otuz günlük ödeme süresinin beklenmesinde sonra 17.11.2022 tarihinde verildiği görülmüştür.

İhtarnamede yazılı borç rakamının doğruluğunun kontrolü amacıyla, genel kurulca alınan aidat kararları, davacının yaptığı ödemeler, cari hesap tabloları ve kasa defteri incelenmek suretiyle yapılan incelemede davacı tarafından 01.12.2016 tarihinde 45.000TL, 13.07.2021 tarihinde 50,000TL, 28.09.2021 tarihinde çek tahsili) 30.000TL, 01.11.2021 tarihinde 6.000-TL, 07.12.2021 tarihinde 8.000-TL, 12.05.2022 tarihinde de 6.000-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi tarafından cari hesap tablosu, genel kurulda alınan kararlar doğrultusunda yeniden hesaplanmış, buna göre; 30.08.2022 tarihi itibariyle davacının toplam borcunun 346,846,00TL, bunun 151.500,00TL'sinin anapara, 195.346,00TL'nin de gecikme cezası olduğu tespit edilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup bu tür davalarda mahkemece öncelikle, aidat borcunun davacıya ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödenmesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Dosya incelendiğinde mevcut kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesinin parasal yükümlülükler ile ilgili ihraç prosedürüne ilişkin 2. fıkrasında ihraç kararı verilmeden önce parasal yükümlülüklerini 30 gün geciktiren ortaklara 10 günlük ödeme süresi içeren ilk ihtarnamenin gönderilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Davalı kooperatif tarafından keşide edilen 12.09.2022 tarihli birinci ihtarnamede, 2022 yılı Ağustos ayı dahil olmak üzere belirlenen borç miktarının ödenmesi istenilmiş olup, ödeme günü üzerinden 30 gün geciktirilmiş borcun istenmesi koşuluna uyulmamıştır (Ankara BAM 23.HD.nin 2019/919 Esas,2023/610 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi).

Bu durumda ilk ihtarnamenin şekli bakımından incelenmesine başlanıp, ödemesi 30 gün geciktirilmemiş aidat borcunun yer aldığı bu ihtarnameye dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceğinden davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Müvekkili kooperatifin birinci ihtarda talep ettiği alacağın 31.07.2022 tarihli olduğunu, vade tarihinden itibaren (30) gün geçmediğini, Ağustos dönemine ilişkin bir alacağın talep edilmediğini, müvekkilinin tüm alacaklarını ayın son günü itibarıyle tahakkuk ettirdiğini, ana sözleşmeye ve kanuna aykırı bir uygulama bulunmadığını, kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davalı kooperatifin üyeler arasında eşitlik ilkesine aykırı hareket ettiğini, 22 ortağın davalı kooperatife borçlu olduğunu ancak ihraç işlemi yapılmadığını, ek bilirkişi raporunda bu durumun tespit edildiğini, mahkemece eşitlik ilkesinin değerlendirilmediğini, bu nedenle kararın gerekçe kısmını istinaf ettiklerini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; davalı kooperatif üyesi olan davacının üyelikten kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davalı tarafından keşide edilen birinci ve ikinci ödeme ihtarları ile davacının ihracına ilişkin davalı kooperatif yönetim kurulunun 17.11.2022 tarih, 2022/13 sayılı kararının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na ve ana sözleşmeye uygun olup olmadığı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, davalı kooperatif yönetim kurulunun davacının ihracına ilişkin 17.11.2022 tarih, 2022/13 sayılı kararının iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; taraf vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 26/12/2024

e-imza e-imza e-imza e-imza