İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/1312 K.2024/1211

Taraflar arasındaki tevdi mahalli tayini davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle talebin reddine dair verilen karara karşı, tevdi mahalli tayini isteyen vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...

A.Ş.'den ticari kredi kredi kullandığını, borcun ödenmesi sırasında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/97923 Soruşturma numaralı dosyasında, müvekkilinin banka hesaplarına bloke konulması nedeniyle kredi taksitlerini ödeyemediğini, müvekkilinin bu sorunu çözmek için banka şubesi ile görüşmesine rağmen ödemenin alınamayacağının bildirildiğini, buna rağmen bankaca müvekkili aleyhine icra takibi başlatılacağı, borcun bir an önce ödenmemesi halinde dosyanın hukuk birimine sevk edileceğinin ifade edildiğini, buna rağmen taksit ödemelerinin kabul edilmediğini, bankanın taksitleri kabul etme edimini haklı neden olmaksızın reddettiğini,

müvekkilince yazılan yazılara cevap verilmeyerek ödemenin kabul edilmediğini ve haksız şekilde fazladan faiz talepli takipler başlatıldığını, bunar rağmen müvekkilinin ödeme talebinin bulunmadığının belirtilerek kötü niyetli davranıldığını, mahkemece hesaplardaki blokelerin kaldırılmasına rağmen, hukuka aykırı şekilde müvekkilinin hesaplarındaki blokelerin kaldırılmadığını, temerrüde düşen alacaklının alacağının ödenmesi için mahkemece tevdi mahalli belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek,

müvekkilinin temerrüde düşmemesi ve haksız icra takibi ile karşı karşıya kalmaması için gerçek borcu olan 85.222,89TL paranın ödenmesi amacıyla tevdi mahalli belirlenmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince tevdi mahalli tayini talebinin değerlendirildiği 21.03.2024 tarihli kararda; "...Talebin, ..'ın ...

Bankasına olan kredi ödemesinin bu krediyle bağlantılı olmayan başka bir soruşturma dosyasında hesabına konulan bloke konusunda haksız işlemler yaparak kredi taksit ödemelerine izin vermediği, blokenin kaldırılmasına ve mahkemece bankaya yazı yazılmasına rağmen gönderilen ihtarın sonuçsuz kaldığını belirterek, tevdi mahallinin tayinini talep ettiği, dosyanın yapılan incelemesinde talepte bulunanın belgelerini sunduğu, banka tarafından... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davacının bu icra takibine ilişkin itiraz kısmen itiraz itirazı kayıtla ödeme hakkı muhtariyetinin bulunduğu,

icra dosyasına yapılabilecek ödeme ile de iş bu davaya açmaktaki amacın hasıl olacağı davacının fazla kısım içinde menfi tespit dava hakkı muhtariyetinin olduğu, TBK 107 düzenlenen tevdi mahali tayini talebinin arabuluculuk dava şartı kapsamında olmadığı iş bu davada hukuki yarar olmadığı..." gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, tevdi mahalli tayini isteyen vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Tevdi mahalli talep eden vekili istinaf başvuru dilekçesinde;Müvekkilince daha önce sulh hukuk mahkemesinde talep edilen tevdi yeri tayini talibinin görevsiz mahkemede talep edildiği gerekçesiyle sonuçsuz kaldığını ve aynı gerekçelerle görevli mahkemeden talepte bulunulduğunu, Mahkemenin redde ilişkin gerekçeli kararında müvekkilinin delillerinin değerlendirilmediğini, tevdi mahalli tayini talebinin icra takibinden önce açıldığının dikkate alınmadığını, bankanın temerrüdü nedeniyle ödenecek kredi taksitlerinin, alacaklının temerrüdü nedeniyle ödenecek yerin belirlenmesi gerektiğini,

müvekkili ile bağlantılı olmayan bir konuda konulan bloke nedeniyle borcun ödenmesinin engellenmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, bankacılık ilkelerine aykırı davranılarak müvekkilinin borcunu ödenmesinin engellenerek, faiz talep edildiğini, taksitlerin banka şubesinden ödenmesine izin verilmediği gibi, başka bir hesapta bulundurulacak para ile de ödenmesine de izin verilmediğini, hiç bir kredi sisteminin, ödenecek bir taksitin alınmasına engel olmadığını, mahkemece kaldırılan blokenin dahi kaldırılmayarak müvekkilinin daha fazla faiz ödemesine sebep olunduğunu, alacaklının temerrüdü halinde borçludan faiz talep edilemeyeceğini,

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve tevdi mahalli belirlenmesine, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, TBK'nın 107. maddesi uyarınca tevdi mahalli tayini istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda talibin reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, talepte bulunan vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TBK'nın 107. maddesi "Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir".

TBK'nın 187. maddesi ise "Kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusu, ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hâkim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur. Borçlu, alacağın çekişmeli olduğunu bildiği hâlde ifada bulunursa, bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.

Dava konusu olan çekişme mahkemece henüz sonuca bağlanmamış ve borç da muaccel ise, taraflardan her biri borçluyu, edimi tevdi etmeye zorlayabilir." hükmünü haizdir.Talepte bulunan vekili, müvekkilinin davalı bankadan kullandığı kredilerin ödeme planına bağlandığını, ödemelerin düzgün yapıldığını, bir süre sonra müvekkili ile ilgisi bulunmayan Bursa 13.Ağır Ceza mahkemesinin 2022/574 Esas sayılı dosyasında konulan bloke nedeniyle kredi taksitlerinin alınmadığını, yapılan tüm başvurulara rağmen kredi taksitlerinin alınmayarak müvekkilinin usulsüz şekilde temerrüde düşürülerek haksız faiz talep edildiğini belirterek,

tevdi mahalli tayini istemiştir. Karşı taraf ise ödemelerin alındığını, temerrüt nedeniyle takip başlatıldığını, bu kapsamda alacaklı vekiline yapılan ödemelerin kabul edildiğini, ödemelerin takip dosyasına yapılabileceğini belirtmiştir. Talep eden takip talebinden önce tevdi mahalli belirlenmesini istediğini ileri sürmüştür.

Takip dilekçesindeki açıklamalar ve özellikle 5. sayfadaki açıklamalardan, borçlunun temerrüde düşmediği bu nedenle temerrüt faizinden sorumlu olmayacağı ileri sürülmektedir. Alacaklının temerrüdü halinde TBK'nın 107. maddesinde tevdi mahalli belirlenmesi gerekmektedir. Her türlü dava gibi bu tür bir davada veya talepte, talep edenin hukuki yaranının bulunması gerekir. Hukuki yarar, her türlü dava ve talep için HMK'nın 114 ve 115. maddeleri gereğince dava şartıdır.

Dava şartının yargılamanın sonuna kadar bulunması gerekir. Dosya kapsamındaki belgelerde kredi borcu için takip başlatıldığı belirtildiğinden bu aşamada tevdi mahalli belirlenmesinde talep edenin bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Tevdi mahalli talebinde borç miktarı 85.222,89 TL olarak belirtilmiş olup, bunu aşan kısım yönünden alacaklının temerrüdü nedeniyle borçlu olunmadığı ileri sürülmüştür.

Takip başlatıldığına göre takibin bu miktarı kabul edilerek banka borcunun takip dosyasına ödenmesi, kalan kısmına itiraz edilmek üzere takibin durdurulması ve açılacak itirazın iptali davası veya menfi tespit davasında temerrüt faizi veya temerrüdün oluşmadığına ilişkin savunma ve iddianın ileri sürülmesi mümkün olduğundan, ilk derece mahkemesinin karar ve gerekçesi yerindedir.

Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, tevdi mahalli talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.ç maddesi uyarınca uyarınca karar kesindir.