İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/493 K.2024/516

Taraflar arasında görülen tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında davacılar vekili tarafından talep edilen ihtiyati tedbirin, kararda yazılı nedenlerle reddine dair ara kararının davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati tedbir talep eden davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin uzun yıllardır ... cinsi köpeklerin satışını resmi şekilde ve Bakanlık izniyle yaptığını, müvekkilinin satış ve diğer hizmetlerini https://... adresinden yaptığını, ancak davalının oluşturduğu https://... sitesinden, müvekkilin işletmesinin adının amaç dışı kullanıldığını ve bu sitenin Google'da üst sıralarda yer almasının sağlanarak tüketicilerin karar verme özgürlüğünü etkilendiğini, bu şekilde müvekkili aleyhine, rakipler lehine ticari hayatın akışını değiştirildiğini,

müvekkilinin meslek ve ticari hayatına dair kötüleyici, doğrulanmamış ve tek taraflı beyanlarda bulunulduğunu, bu beyanların işletmenin faaliyetine saldırı niteliğinde olduğunu, davalının kullandığı yöntemin ölçülü bir hak arama olmadığını, eylemin haksız rekabet oluşturduğunu, web sitesinin Google meta kısmında "description" bölümünde "..." ibaresi kullanılarak işletme adının izinsiz kullanıldığını, müvekkilinin işletme adının tanınmışlığından faydalanarak ....com adlı internet sitesiinin Google'da üst sıralara çıkarıldığını, bu şekilde müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını ileri sürerek, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine,

müvekkilinin işletme adının izinsiz kullanılması ve adının tanınmışlığından yararlanılması nedeniyle siteye erişim engeli getirilmesini, aksi halde tedbiren işletme adının ( ...) Google açıklamalarından ve site içeriklerinden çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İlk derece mahkemesince ihtiyati tedbirin değerlendirildiği tarih itibariyle cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 02.02.2024 tarihli ara kararında; "...Talep HMK.nun 389. Maddesi gereği ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. HMK.

389 ( 1 ) Maddesinde; ihtiyati tedbirin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, tamamen imkansız hale geleceği, veya gecikme sebebi ile bir sakınca yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği düzenlenmiştir.

HMK 390. maddesi gereği, tedbir talebinin dava açılmasından önce görevli ve yetkili mahkemede, dava açıldıktan sonra ise asıl davanın görüldüğü mahkemeden istenebileceği, 390/3. maddesinde ise talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Davacının internet sitesine erişimin engellenmesine yönelik talebi ile ilgili olarak;site içeriğinde markasal bir kullanım olup olmadığının araştırılması gerektiği ve yine erişim engeli ve işletme adının google açıklamalarından ve site içeriklerinden çıkarılmasına yönelik taleplerin, internet adresinin kime ait olduğu hususuna yönelik teknik incelemenin yapılması gerektiği ve mevcut bu aşama da tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulunu sağlanamadığından..." gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine, karar vermiştir.Bu ara karara karşı, ihtiyati tedbir talep eden davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbir talep eden davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde;Ret kararı gerekçesinde, markasal bir kullanım olup olmadığının araştırılması ile internet adresinin kime ait olduğu hususunda araştırma yapılması gerektiğnin belirtildiğini, oysa davalının Tuzla Polis Merkezinde verdiği ifadede, siteyi kendisinin kurduğunu ve kuruluş amacının da müvekkilin işletmesini kötüleme olduğunu ikrar ettiğini, davalı tarafından oluşturulan web sitesinde (https://.../) müvekkilin işletmesinin adının amaç dışı kullanıldığını,

ilgili sitenin Google'da indekslenerek üst sıralarda yer alması ve bu sebeple tüketicilerin karar verme özgürlüğünü etkileyerek müvekkil aleyhine rakipler lehine ticari hayatın akışını değiştirdiğini, müvekkilinin işletme adının tanınmışlığından yararlanılarak, arama motorlarında üst sıralarda yer almak ve müvekkil firmayı kötülemenin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 54 ve devamı maddeleri gereğince açılmış haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davası içinde aynı Kanun'un 61.maddesi uyarınca ihtiyati tedbire ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava, TTK'nın 54 ve devamı maddeleri gereğince, davacıya ait ürün ve işletme adının kötülenmesi,

davacının işletme adının tanınmışlığından faydalanılarak oluşturulan internet sitesinin Google ortamında ön plana çıkarılarak oluşturulan haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi davası olup, davacı taraf, davalının haksız rekabet oluşturan sitesine erişimin dava sonucuna kadar tedbiren durdurulması, aksi halde müvekkiline ait ibarenin internet sitesindeki açıklamalardan çıkarılması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiştir.

TTK'nın ihtiyati tedbirler başlıklı 61/1.maddesinde, ''Dava açma hakkına haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56.maddenin birinci fıkrasının b ve c bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, hukuk usulu muhakemeleri kanunun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verilebilir '' düzenlemesi yer almaktadır.

Buna göre davacıların, TTK'nın 56 ve devamı maddelerine dayalı talebine ilişkin olarak ihtiyati tedbir talepleri TTK'nın 61. maddesine göre değerlendirilmelidir. Burada hüküm bulunmayan konularda, tamamlayıcı hüküm olarak HMK'nın 389 vd. maddelerinden yararlanılmalıdır.

HMK'nın 389/1. maddesi ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.'' hükmünü, 390/3. maddesi, " Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' hükmünü, 391/1.maddesi ise ''Mahkeme,

tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir" hükmünü içermektedir.

Haksız rekabetin koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği, iddiaya konu eylemlerin sabit olup olmadığı konularındaki nihai değerlendirme, elbette devam etmekte olan yargılama sonunda verilecek esas hükümle ortaya çıkacaktır. Buna göre bu tür davalarda ihtiyati tedbir talepleri TTK'nın 61. maddesine göre değerlendirilmelidir. Burada hüküm bulunmayan konularda, tamamlayıcı hüküm olarak HMK'nın 389 vd. maddelerinden yararlanılmalıdır.

İlk derece mahkemesince talep TTK'nın 61 ve HMK'nın 389 vd maddelerine göre değerlendirilerek, yaklaşık ispat koşulunun sağlanmaması nedeniyle talebin reddine karar verilmiştir.Somut olayda, dosyanın mevcut durumu itibariyle davacılar vekilinin TTK'nın 56. vd maddelerine göre talepleri yönünden haksız rekabet koşullarının mevcudiyetine dair ileri sürülen konular ispata muhtaç durumdadır.

Mahkemece ihtiyati tedbir talebi değerlendirilmiş olup, ihtiyati tedbirin gerekli olduğuna ve davacı iddialarının yerinde olduğuna ilişkin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıt bulunmamaktadır.

İkrar niteliğinde olduğu belirtilen kolluk ifadesinde davalının, davacı tarafından satılan köpeğin hasta olduğunu, davacı satıcının yapılan tüm bildirim ve uyarılara karşın duyarsız kalması nedeniyle tüketici hakem heyetine başvurduğunu ve açtığı web sitesi aracılığıyla yapılan haksızlıkları anlattığını belirtmiştir.

Bu açıklama ve tedbir talebinin değerlendirilmesinden sonra sunulan cevap dilekçesindeki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde ifade özgürlüğünün aşılıp aşılmadığı ve haksız rekabet oluşturan bir eylemin bulunup bulunmadığını bu aşamada ispata muhtaçtır.

Sitenin davalıya ait olması halinde dahi yapılan yayın içeriğinin ve ibarenin kullanım şeklinin davacının işletme adına tecavüz edip etmediği ve haksız rekabet oluşup oluşmadığının yaklaşık olarak ispat edilmediği anlaşılmıştır. Bu hususlar, yargılama içinde toplanıp incelenecek deliller ışığında yargılama sırasında ortaya çıkacaktır.

Ara karar tarihi itibariyle HMK'nın 390/3. maddesinde belirtilen yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediğinden, değişen durumlara göre ilk derece mahkemesinde yeniden tedbir talep edilmesi de mümkün olduğundan, ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ilk derece mahkemesi ara kararında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda; ihtiyati tedbir talep eden davacılar vekilinin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine yönelik istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.