İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/652 K.2024/761

Taraflar arasındaki itirazın iptali dava dosyasında, davacı tarafından talep edilen ihtiyati hacizin ilk derece mahkemesince reddine dair verilen ara karara karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bir adet 2022 model ... marka aracın yurt dışından getirilerek satılması hususunda anlaşmaya varıldığını, bu sözleşme kapsamında 30.05.2022 tarihinde 18.351 USD karşılığı 30.000 TL, 02.06.2022 tarihinde 8.000 USD, 31.08.2022 tarihinde 27.527 USD karşılığı 50.000 TL ödenmesine rağmen aracın teslim edilmediğini, alacağın tahsili amacıyla Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılılı dosyasında başlatılan takibe yenilik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve borçluya ait ... plakalı 2022 model... model aracının ihtiyatiyaten haczine kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebi 11.12.2023 tarihli ara karar ile değerlendirilerek reddedilmiştir.

Davacı vekili 05.01.2024 tarihli dilekçesinde özetle, dava dilekçesi ile talep edilen ihtiyati haczin muaccel bir alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, anılan karar hatalı olmakla birlikte, karar sonrasında edinilen bilgilere göre davalının mal kaçırma saikiyle hareket ettiğini, ihtiyaten haczi istenilen aracın takip öncesi davalı şirket yetkilisinin okuma yazma bilmeyen annesine, daha sonra da 06.12.2023 tarihinde ... isimli kişiye satıldığını, aracın yeni plakasının ... olarak belirlendiğini, şirketin mal varlıklarının bu şekilde hızla elden çıkartıldığını,

İİK'nın 257.maddesine göre borçlunun mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması halinde muaccel hale gelmemiş bir alacak için dahi ihtiyati haciz talep edilebileceğini, yapılan işlemlerin mal kaçırmaya işaret ettiğini, ileri sürerek, davalını taşınmazları, araçları, üçüncü şahıslardaki mal ve alacakları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, 08.01.2024 tarihli ara kararında; "...İhtiyati haciz talebinin yukarıda açıklanan iki hukukî sebepten, muaccel bir alacak için iborçlunun mal kaçırdığından bahisle htiyati haciz talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekilinin daha önceki ihtiyati haciz talebinin alacağın varlığı hakkında mahkemece kanaat oluşmadığından bahisle reddedilmiş bu kez davacı vekili İİK'nın 257/II.maddesinde yazan ihtiyati haciz sebebini belirterek ihtiyati haciz talebinde bulunmuş ise de;öncelikle muaccel bir alacak için ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu için artık İİK'nın 257/II.maddedeki şartların oluştuğundan bahisle ihtiyati haciz talebinde bulunulması usuli değildir.

Çünkü, bu maddeye göre ihtiyati haciz talebinde bulunulması için alacağın muaccel olmaması gerekir. Madde bu şekilde yorumlanmayıp muaccel bir alacak içinde mal kaçıran borçlu aleyhine ihtiyati haciz talebinde bulunulabileceği kabul edilse dahi borçlu olduğu iddia edilen davalının bir aracını satması başlı başına mal kaçırmak amacıyla davrandığını.." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine, karar vermiştir.

Bu ara karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın hatalı olduğunu, şirket adına kayıtlı tek araç olan ... plakalı aracın önce şirket yetkilisinin annesi adına, sonrasında ise üçüncü kişiye satılmasının malların kaçırıldığını gösterdiğini, İİK'nın 257.

Maddesindeki ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, yasa maddesinde borçlunun mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanması halinde muaccel hale gelmemiş bir alacak için dahi ihtiyati haciz talep edilebileceğinin öngörüldüğünü, bir çok Yargıtay kararında bu gibi durumlarda ihtiyati haciz kararı verileceğinin belirlendiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, derdest dava içinde ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara kararının İİK'nın 258/2. maddesi gereğince istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 1.022.164,80 TL asıl alacak ile 192.201,60 TL işlemiş faiz alacağının tahsili tahsili amacıyla ilamsız takip başlatmış, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmiş ve eldeki itirazın iptali davası açılmıştır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise, 2 bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, alacağın takip ve dava konusu edilmesi nedeniyle muaccel olduğu, bu nedenle muaccel alacaklara ilişkin ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. İİK'nın 257.maddesinde düzenlenen her iki durumda da ihtiyati haciz sebeplerinin ve alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması gerekmektedir. İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gerekenin, alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Öte yandan, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın yargılamayı gerektirmemesi şeklinde bir koşulda kanunda öngörülmemiştir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan " hukuk devleti " ilkesinin bir gereği olarak bireylere etkin hukuki himaye sağlamaktır.

İlk derece mahkemesi kararında da işaret edildiği üzere, alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması gerekir.

Dosyadaki delillere göre taraflar arasındaki hukuki ilişkide davacının alacaklı olduğunun yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmadığı ve İİK'nın 257/2. maddesindeki muaccel olmayan alacaklara ilişkin mahkeme gerekçesinin yerinde olduğu, alacağın varlığı ile ihtiyati haciz sebeplerinin bu aşamada yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanmadığı, yargılamanın ilerleyen aşamalarında yargılamanın seyrine göre talep edilmesi halinde geçici hukuki koruma tedbirlerine ilişkin talebin mahkemece her zaman değerlendirilebileceği, anlaşılmakla ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yerindedir.

Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 258/3. ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca karar kesindir.