İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/1405 K.2025/1743

Şirkete ayni sermaye olarak konacak mal varlığının değerinin tespiti talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık San ve Tic. A.Ş'nin tespit talep eden ... Belediyesinin iştiraki olduğunu, ...

Belediye Meclisinin 05.12.2022 tarih, 2022/121 numaralı ve 12.10.2022 tarih, 2022/102 numaralı kararları ile davacı idarenin yetki alanında kalan tüm park, yol, belediye hizmet alanı, hizmet binası, otopark gibi alanlarda kurulacak her türlü elektrikli taşıtın (elektrikli scooter, e-bisiklet, e-otomobil vb.) ve her türlü elektrikli taşıt şarjz istasyonunun işletme ve işlettirmesine ilişkin 5 yıllık kira gelirleri.

Caddebostan Kültür Merkezi içinde yer alan 1. ve 2. katlardaki 8 adet sinema salonunun işletmesine ait 5 yıllık kira geliri; dilekçe ekindeki listede liste halinde sayıları ve konum bilgileri yer alan reklam ünitelerinin işletilmesine ait 5 yıllık kira gelirleri. Caddebostan Kültür Merkezi içinde zemin katta bulunan kitap satış dükkânının işletmelerine ait 5 yıllık kira gelirinin, TTK'nın 342. maddesi gereğince, ... Belediyesinin şirketi olan ...

Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık San ve Tic.

A.Ş.'ne ayni sermaye olarak konulmak istendiğini, TTK'nın 127.maddesine göre şirkete ayni sermaye konabileceğini, ayni sermaye başlaklı TTK'nın 581.maddesine göre üzerinde sınırlama bulunmayan her türlü hakkın sermaye olarak konulabileceğini ileri sürerek, şirkete ayni sermaye olarak konması talep edilen faydalanma ve kullanma haklarının güncel değerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "......

Belediye Meclisi'nin 05.12.2022 tarihli, 2022/121 No.luîıe 12.10.2022 tarihli, 2022/102 No.lu kararları ile davacı idarenin yetki alanında kalan -tüm park, yol, belediye hizmet alanı, hizmet binası, otopark vb. alanlarda kurulacak her türlü elektrikli taşıtın (elektrikli scooter, e-bisiklet, e-otomobil vb.) ve her türlü elektrikli taşıt şarj istasyonunun işletme ve işlettirmesine ilişkin 5 yıllık kira gelirleri, Caddebostan Kültür Merkezi içinde yer alan 1. ve 2. katlardaki 8 adet sinema salonunun işletmesine ait 5 yıllık kira geliri, reklam ünitelerinin işletilmesine ait 5 yıllık kira gelirleri,

Caddebostan Kültür Merkezi içinde zemin katta bulunan kitap satış dükkânının işletmelerine ait 5 yıllık kira geliri, TTK Md.:342 düzenlemesi gereğince, ... Belediyesi'nin şirketi olan ... Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık San ve Tic.

A.Ş.'ne ayni sermaye olarak konulmak istenmekte olduğu anlaşılmış olup, şirkete getirilmek istenen ayni sermayenin söz konusu taşınmazların kullanma haklarından değil henüz doğmamış kira alacaklarından ibaret olduğu, taşınır/taşınmazların faydalanma ve kullanma haklarının, ayni sermaye olarak konulabileceği, ancak davacı belediyenin talebinin kira alacaklarının sermaye olarak getirilmesine yönelik olduğu,

henüz doğmamış olan kira alacaklarının bu kapsamda değerlendirilemeyeceği ve şirkete ayni sermaye olarak konulamayacağı, anlaşılmakla Türk Ticaret Kanunu 343.madde hükümlerinde belirtilen koşullar gerçekleşmediği..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Dava ile ... Belediye meclisinin 05.12.2022 tarihli ve 2022/121 sayılı, 12.20.2022 tarihli ve 2022/102 sayılı kararı ile davacı idarenin yetki alanında kalan, tüm park, yol, belediye hizmet alanı, hizmet binası, otopark vb. alanlarda kurulacak her türlü elektrikli taşıtın (elektrikli scooter, e-bisiklet, e-otomobil vb. ve her türlü elektrikli taşıt şarj istasyonunun işletme ve işlettirmesine ilişkin 5 yıllık kira gelirleri.

Caddebostan Kültür Merkezi içinde yer alan 1. ve 2. katlardaki 8 adet sinema salonunun işletmesine ait 5 yıllık kira gelirleri ile dilekçede sayı ve konumları belirtilen reklam alanlarının işletilmesine ait 5 yıllık kira gelirleri. Caddebostan Kültür Merkezi içinde zemin katta bulunan kitap satış dükkânının işletmelerine ait 5 yıllık kira gelirinin TTK'nın 342.maddesi gereğince, belediyenin şirketi olan ...

Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık San ve Tic.

A.Ş.'ne ayni sermaye olarak konulmak istendiğini, mahkemece hatalı şekilde henüz doğmamış kira bedellerinin TTK'nın 342 ve 343. maddeleri kapsamında değerlendirilemeyeceğin kabul edildiğini, oysa bu davada tespiti istenen hususun işletmelerin 2023, 2024, 2025,2026 ve 2027 yılı kira gelirlerinin ayrı ayrı belirlenmesi değil, her bir işletmenin ayrı ayrı 5 yıllık kira gelirinin inceleme tarihi itibariyle ne kadar olduğunun tespiti olduğunu, başka bir anlatımla, söz gelimi 5 yıllık kira sözleşmesi imzalanan ve 5 yıllık kirası alınacak işletmenin kira gelirinin inceleme tarihi itibari ile ne kadar olduğunun tespitinin istendiğini,

bu yönü ile kira alacaklarının henuz muaccel olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı idarenin çok sayıda işletmenin kira gelirlerini TTK'nın 342. maddesi gereğince ... şirketine ayni sermaye olarak konulması talebiyle açılan ve İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/503 E. 2024/875 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini ve bu kararın da müvekkilinin talebini desteklediğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibarıyla, hasımsız olarak açılan taşınmazın şirkete konulacak ayni sermaye değerinin tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 342/1 maddesinde.

"Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz." hükmü.

343/1 maddesinde ise "Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir.

Değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddeye uygunluğunun belirlendiği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerleri; ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığı, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır.

Bu rapora kurucular (…) ve menfaat sahipleri itiraz edebilir. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir." hükmü yer almaktadır.Somut olayda davacı idare, sahibi olduğu bir kısım taşınmaz ve alanlara ilişkin gelecekte elde edilecek kiraları şirkete ayni sermaye olarak koymak istemektedir. İstinaf başvurusunda, geçmiş kiraların tespitinin de istendiği belirtilmiştir.

Dava dilekçesinde beş yıllık kira gelirinin tespiti istendiğinden ve alınan belediye meclisi kararlarına göre gelecek bir kısım kiraların tespitinin istendiği açıktır. Bu durumda davacı esasında bir kısım gelecek kiralarını şirkete ayni sermaye olarak koymak istemektedir.

Bu davada da şirkete ayni sermaye olarak konulacak kira gelirlerinin inceleme tarihindeki muhtemel değerinin tespiti istenmektededir.Sermaye koyma, TTK'nın 127. ve 128. maddelerinde, ayni sermaye konulabilecek mal varlığı unsurları da aynı Kanun'un 342. maddesinde düzenlenmiştir.

TTK'nın 342/1. maddesinde "Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir.

Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz." hükmü düzenlenmiştir.TTK'nın 342. maddesinde, üzerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabileceği, hizmet edimlerinin kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacakların sermaye olamayacağı, aynı yasanın 343. maddesinde;

konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçileceği, değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğunun; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddeye uygunluğunun belirleneceği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerlerinin;

ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığının tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanacağı, bu rapora kurucuların ve menfaat sahiplerinin itiraz edebileceği, mahkemenin onayladığı bilirkişinin kararının kesin olacağı, düzenlemesi yer almaktadır.Somut olayda, yeni kurulacak şirkete ayni sermaye olarak konulmak istenen gelecek dönem kiraları henüz doğmadığından ve bunların vadesi gelmediğniden TTK'nın 342. maddesindeki koşullar oluşmamıştır.

Bu durumda mahkemece ayni sermaye olarak konulmak kiraların doğmadığı, bu nedenle TTK'nın 342. maddesindeki koşulların oluşmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden,

davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.