İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/2143 K.2025/2056

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sırasında 27.10.2025 tarihli ara kararlarda yazılı nedenlerle ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen ara kararlara karşı, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğunu, davalının davacıdan muhtelif tarihlerde mal aldığını, iş bu satışlar nedeni ile davacı tarafından davaya konu faturaların e-arşiv fatura olarak düzenlendiğini, davalı borçluya gönderildiğini, fakat vadesi gelmesine rağmen faturaların ödenmemiş olduğunu, bunun sonucunda düzenlenen ve ödenmeyen faturalar nedeniyle müvekkili tarafından İstanbul Anadolu 24. İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı ve İstanbul Anadolu 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyaları üzerinden ilamsız icra takipleri başlatıldığını, takip konusu alacaklara ilişkin başlatılan icra takiplerine davalının itirazının haksız olduğunu ileri sürerek,

itirazın iptaline ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, ayrıca, davalının ticari faaliyetlerini devretmeye ve malvarlığını azaltmaya çalıştığının öğrenildiğini, bu nedenle İİK uyarınca davalıya ait malvarlığı değerleri üzerine ihtiyati haciz konulması eğer bu talepleri kabul olmaz ise davacının zarara uğramasının engellenmesi için davalının taşınır ve taşınmaz varlıkları hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARLARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 27.10.2025 tarihli ara kararında; '' ...

Bu itibarla, ihtiyati haciz talep edenin sunduğu belgeler alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık ispata yeterli olmayıp, bilirkişi raporu alınmasını yani yargılamayı gerektirdiğinden, istemde İİK 257 ve devamı madde hükümlerinde öngörülen koşullar gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi, ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 27.10.2025 tarihli ara kararında; '' ... talep konusu hakkında, yapılan inceleme sonunda(Ay. m.141); sunulan deliller, ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; üzerine tedbir konulması talep edilen mal varlığı değerlerinin dava konusu olmadığı ve bu nedenle uyuşmazlık konusu olmayan mal varlığı değerleri hakkında tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığı sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak ihtiyati tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu ara kararlara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilince sunulan, ara kararlara yönelik 17.11.2025 tarihli iki ayrı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir talebinin reddedildiğini, ancak davalının ödeme güçlüğü içinde olduğunu, ticari faaliyetlerini devretmeye ve malvarlığını azaltmaya çalıştığının müvekkili tarafından öğrenildiğini, bu nedenle İİK uyarınca davalıya ait malvarlığı değerleri üzerine ihtiyati tedbir konulması gerektiğini, ihtiyati haciz kararı verilmesi taleplerinin reddinin de hatalı olduğunu, davaya konu faturaların borçluya tebliğ olunduğunu, itiraz edilmediğini, faturaların kesinleştiğini, borcun varlığının ispat edildiğini,

vadesi gelmesine rağmen faturaların ödenmediğini, davacının olası hak kaybının önüne geçebilmek adına, ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, satıma ilişkin fatura bedelinin tahsili için başlatılan ilamsız icra takiplerine vaki itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine; istinaf başvurusu ise ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi ara kararlarına ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında ihtiyati tedbir ve haciz taleplerinin reddine dair 27.10.2025 tarihli ara kararlar verilmiş; bu ara kararlara karşı, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talep eden davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.17.11.2025 tarihli ihtiyati haciz talebinin reddi ara kararına ilişkin istinaf incelemesinde;Davacı vekili; davalı ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğu,

davalının muhtelif tarihlerde mal alımı yaptığını, ancak düzenlenen fatura bedellerini, faturalar tebliğ edilmesine rağmen ödemediğini, davalının mal varlığını azaltmaya çalıştığını, ödeme güçlüğü içinde olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep etmiş, ayrıca ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiş, mahkemece yaklaşık ispatın sağlanamadığı, alacağın yargılamayı gerektiği belirtilerek talebin reddine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme İİK'nın 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK'nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir.

Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK'nın 258. maddesi ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden tarafça alacağın varlığına dair ve ihtiyati haciz kararı verilmesini sağlayacak kanaat verici delil sunulamadığı, mevcut delillerin yaklaşık ispata yeterli olmadığı, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Bu aşamada ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakta olup yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında bu aşamada dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgeler yaklaşık ispat için yeterli kabul edilecek nitelikte olmayıp ilk derece mahkemesince verilen ara kararda usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Buna göre davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Her ne kadar mahkemece, ''talebin yargılamayı gerektidiği '' şeklinde yasada yer almayan bir gerekçeyle talep reddedilmiş ise de karar sonucu itibariyle doğru olduğundan bu husus kaldırma sebebi yapılmamış, eleştirilmekle yetinilmiştir.

17.11.2025 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddi ara kararına ilişkin istinaf incelemesinde;Eldeki dava, davacı tarafından davalıya düzenlenen faturadan doğan alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

HMK'nın 389. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir gelişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Aynı Kanun'un 391. maddesine göre, mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir.Kanun hükmü, tedbirin sadece dava konusu olan şey hakkında verilebileceğini düzenlemiştir. Davanın konusu olmayan şeyler hakkında tedbir kararı verilemez.

İhtiyati tedbirde, hakkında tedbir kararı alınan şey, esasen asıl davanın konusudur. Konusu para alacağı olan bir davada, koşullarının bulunması halinde İİK'nın 257 vd. maddelerindeki koşullar varsa, talep halinde ihtiyati haciz kararı verilebilir. Para alacağının talep edildiği bir davada uyuşmazlık konusu olmayan davalı/borçlunun mal varlığı hakkında tedbir kararı verilemez.

Bu durumda ilk derece mahkemesince bu gerekçeyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmuştur.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 391/3, İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen 27.10.2025 tarihli ara kararlar usul ve yasaya uygun bulunduğundan, ihtiyati tedbir ve haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İ 391/3 ile İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca karar kesindir.