İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/246 K.2025/272

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati haciz talebinin reddine dair verilen karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle.

Borçlunun, müvekkili şirketten 20.05.2024, 24.05.2024 ve 27.06.2024 tarihlerinde suni deri satın almış olduğunu, satışı yapılan malların belirtilen günlerde borçluya teslim edilmiş olduğunu, bu satışlara ilişkin düzenlenen 21.05.2024, 27.05.2024 ve 10.07.2024 tarihli faturaların düzenlenmiş olduğunu, borçlu tarafından fatura içeriğine ilişkin herhangi bir itiraz da bulunulmadığını, borçlunun fatura bedellerini ödememesi ve geciktirmesi üzerine müvekkili şirket tarafından borçlu şirkete vade farkı ve fiyat farkının fatura edilmiş olduğunu, borçlunun 26.08.2024 tarihinde 50.000,00 TL,

06.09.2024 tarihinde 70.000,00 TL ve 06.12.2024 tarihinde 100.000 TL ödeme yapmış olduğunu, ancak kalan 684.067,92 TL borcun müvekkili şirketin taleplerine ve vadesi geçmesine rağmen ödenmemiş olduğunu, alacağın başka bir teminatla temin edilmemiş durumda olduğunu, mahkemeden ihtiyati haciz talep etme zorunluluğu doğmuş olduğunu, borçlunun ihtiyati haciz talebinden haberdar olması durumunda mal kaçırması ihtimali bulunduğunu iddia ederek,

müvekkili şirketin borçludan alacağı olan 684.067,92 TL alacağı ve giderleri karşılayacak borçlunun taşınır, taşınmaz, malları banka hesapları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 25.12.2024 tarihli Değişik İş kararında; "...2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K). Yaklaşık ispat konusunda, ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.

Yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda, bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hâkim o iddianın ağırlıklı/kuvvetli ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı etmez. Somut olayda, fatura tek başına alacağın varlığı göstermediği gibi tek taraflı düzenlenebilmesi nedeniyle yaklaşık ispat şartı da oluşmamıştır.

Bu haliyle ihtiyati haciz şartları oluşmadığından talebin yargılamaya konu edilmesi gerektiği..." gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine, karar vermiştir.Bu değişik iş kararına karşı, ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati haciz talep eden vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararında faturanın tek başına ispat şartını karşılamak için yeterli olmadığı, tek taraflı düzenlenebileceği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini ancak dosya içeresinde haciz talebi ekinde faturalar haricinde imzalı sevk irsaliyeleri ve borçlu şirket tarafından yapılan kısmi ödemelere ilişkin dekontların sunulduğunu, ihtiyati haciz için gerekli yaklaşık ispat şartının gerçekleştiğini, karşı tarafın yaptığı kısmi ödeme niteliğindeki ödemeleri belgeleyen banka dekontlarının borç ilişkisini kanıtlar nitelikte olduğunu, ihtiyati haciz talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia ederek,

kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca, ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Talep eden vekili delil olarak, karşı taraf şirket adına düzenlenen 10.07.2024 tarihli 117.666,00 TL bedelli, 30.10.2024 tarihli 185.000,00 TL bedelli, 21.05.2024 tarihli 44.648,00 TL bedelli, 07.10.2024 tarihli 31.617,00 TL bedelli, 27.05.2024 tarihli 525.136,92 TL bedelli e-fatura örneklerini, 21.06.2024 tarihli sevk irsaliye örneğini, 20.03.2024 tarihli ve 24.05.2024 tarihli sevk irsaliye örneklerini ayrıca karşı taraf hesabından alacaklı şirket hesabına gerçekleştirilen ödemeye ilişkin 06.09.2024 tarihli banka dekont örneği, 06.12.2024 tarihli para transferine ilişkin 100.000,00 TL tutarlı banka dekont örneğini ibraz etmiştir.

İbraz edilen 24.05.2024 tarihli sevk irsaliye örneğinde yalnızca ... adı ile paraf, 20.05.2024 tarihli sevk irsaliye örneğinde ise ... ve parafın yer aldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.

Somut olayda, dosyaya ibraz edilen e-fatura tarihleri ile sevk irsaliyeleri incelenmiştir. Sevk irsaliyesindeki teslim edildiği iddia edilen ürünlerin miktarı ve kim tarafından teslim alındığına dair dosya içerisinde yaklaşık bir ispatın gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda, talep eden tarafın dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgelerden karşı taraf şirket ile ticari ilişkisinin varlığı kabul edilse dahi talep konusu faturalardan dolayı alacaklı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmiş olduğu dosya içerisindeki delillerle kabul edilemeyeceğinden mahkeme kararının bu anlamda yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Mahkeme gerekçesinde her ne kadar talebin yargılamayı konu edilmesi gerektiği ifadeleri iş bu geçici hukuki korumaya dair ihtiyati haciz talebine uygun düşmemiş ise de bu gerekçenin yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini ifade etmek üzere kullanıldığı anlaşılmaktadır.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 353/1.b.1 ve 258/3. maddeleri uyarınca karar kesindir.