Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ...9 plaka sayılı araç ile seyri sırasında, direksiyon hakimiyetini kaybederek, emniyet şeridinde duraklayan müvekkilinin sevk ve idaresindeki araca çarpması ile 07.08.2021 tarihinde meydana gelen kazada, araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin oğlu ...'ın vefat ettiğini, yapılan ceza yargılamasında davalı sürücünün kusurlu olduğu gerekçesi ile cezalandırılmasına karar verildiğini,
davalı ... tarafından düzenlenen kasko poliçesinde ihtiyari mali mesuliyet teminatının bulunduğunu belirterek müvekkilinin manevi zararına karşılık 1.500.000,00-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve başta kazaya karışan araç olmak üzere davalı ... dışındaki davalıların malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesince, 16.12.2024 tarihli ara karar ile; "...somut olaya gelindiğinde; ihtiyati haciz dava konusu olmayan şey üzerinde talep edilemeyeceğinden ve alacağın varlığı yargılamayı ve ispatı gerektirdiğinden İİK'nın 257.madde koşullarını taşımadığı..." gerekçesi ile "İhtiyati haciz talebinin REDDİNE" karar verilmiş, ara karara karşı, davacı vekilince; ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu gerekçesi ile istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dava, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.
İİK'nın 257.maddesinde "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarının ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" denmektedir.
İİK'nın 258/1.maddesinde ise “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur…” denmektedir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi gerekmez. Bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Başka bir anlatımla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir.
Dava konusu zarar haksız eylemden kaynaklandığından, tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. (6098 sayılı TBK. m.117). Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.Somut olayda, davacı vekili tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş olup; bu aşamada, kusur oranının ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyet ile bağdaşmaz.
Diğer yandan, ileri sürülen alacaklar rehin ile temin edilmemiş olduğundan; para alacağını temin amacına dönük olan ihtiyati haciz isteminin, delil dilekçesi ile sunulan rapor içeriklerine göre davacının oğlu ...ın kaza neticesinde vefat etmesi, trafik kazası tespit tutanağında ve ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporuna göre davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu yönünde tespitte bulunulmuş olması,
alacağın trafik kazasından kaynaklanması nedeniyle haksız fiil tarihinde, yani kaza tarihinde muaccel olması ve talep edilen alacak kalemlerinin rehin ile temin edilmemiş olması birlikte değerlendirilip, yaklaşık ispat koşulunun da gerçekleştiği göz önüne alındığında, ihtiyati hacze hükmedilmesine ilişkin koşulların gerçekleştiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.Bununla birlikte.
Dairemizin yerleşik hale gelen uygulamalarına göre, ihtiyati haciz uygulanmasının koşullarının gerçekleştiği durumlarda verilecek ihtiyati haciz kararının; a) amaca uygun b) ölçülü c) tarafların hak ve menfaati ile hakkaniyete uygun olması gerekmektedir.
Koşulların değişmesi ihtimali bulunduğu, alacak miktarına göre ihtiyati haciz kararı verilmesinin ölçülü olmayacağı durumlarda, geçici hukuki koruma kararı hakkaniyete uygun olmayacağı gibi daha az miktarda mal varlığı unsuruna ihtiyati haciz konulmasıyla amaca ulaşılacak durumlarda tüm mal varlığına haciz konulmasının amaca uygun olmayacağı muhakkaktır.
Bu durumda mahkemece, ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek, kazaya karışan ve halen davalılardan ... adına kayıtlı olduğu UYAP kayıtlarından anlaşılan ... plaka sayılı araç kayıtları üzerine harçlandırılmış dava değeriyle sınırlı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi hatalı olup, davacı vekilinin istinaf talebi bu nedenle yerindedir.Ne var ki, Dairemizce tespit edilen hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekilinin yerinde görülen istinaf başvurusunun kabulü ile,
ilk derece mahkemesinin 16.12.2024 tarihli ihtiyati haczin reddi yönündeki ara kararın kaldırılması, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca davacı vekilinin ihtiyati haciz isteminin 35.000,00-TL teminat karşılığında kısmen kabulü ile ... plaka sayılı araç üzerine (dava dilekçesinde 1.500.000,00-TL manevi tazminat isteminde bulunulmuş ise de yatırılan peşin karar harcının miktarına göre harçlandırılmış dava değerinin 375.000,00-TL olduğu görülmekle) harçlandırılmış dava değeri 375.000,00-TL ile sınırlı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekmiştir.