İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/248 K.2025/291

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinde özetle; yetkilisi olduğu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine karar defterini kaybettiğini beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi'nin 04/07/2024 tarih 2024/386 Esas- 2024/510 Karar sayılı kararında;"Dava.

TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği" şeklindedir.Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması,

diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir.

Zayi olgusunun Kanun'un 82 maddesinde belirtilen yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir nedenden dolayı gerçekleştiğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi tek başına soyut olarak kayıp iddiasının TTK'nın 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesini gerektiren nedenler arasında kabul edilmesi mümkün değildir.Davacı şirketin İTO kaydı incelendiğinde şirket hakkında takdiyat bulunduğu görülmüştür.

Karar defterinin kaybolduğuna dair bir tutanak da dosya kapsamına sunulmamıştır. Yine hangi yıllara ait karar defterinin kaybedildiği de belirtilmemiştir. Somut olayda, davacı taraf soyut ve belgesiz olarak karar defterinin kaybolduğunu iddia ettiğinden tek başına kayıp olgusu TTK 82/7.

Maddesi kapsamında mücbir sebep teşkil etmediğinden davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine karar verilmiştir. (emsal ilamlar İstanbul BAM 12. HD. 23/10/2020 T. 2020/1237 E. 2020/1043 K., İstanbul BAM 12. HD. 30/05/2024 T.

2024/811 E. 2024/843 K. )..."gerekçesi ile, ''Davanın TTK 82/7 maddesi şartları oluşmadığından REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, işbu karara itiraz ettiğini, dava dilekçesinde de belirtmiş olduğu üzere, muhasebe evraklarının 2007 yılında su baskını sonucu kaybolduğunu ancak Yerel mahkemenin bu hususu dikkate almadığını beyanla elinde olmayan ve olağanüstü bir durum sayıldığını düşündüğü su baskını nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi gereğince açılmış zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.TTK'nın 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün (01/07/2022 Tarihli 7417 sayılı Kanun ile değişik) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler için zayi belgesi verilebilmesi, defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.

Somut olayda, davacı tarafından dava dilekçesinde şirket karar defterinin kaybolduğu iddia edilmiş, su baskını sonucu zayi olduğuna dair bir iddia ileri sürülmediği gibi bu hususta herhangi bir delil de sunulmamıştır.

Bu minvalde, Mahkemece verilen kararda bir isabetsizlik, usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.