İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/249 K.2025/255

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, kendisine ait ... Ltd. Şti ünvanlı, işletmenin taşınma esnasında karar defterinin kaybolduğunu belirterek zayii belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacı şirket yetkilisi tarafından mahkeme huzurunda dava konusu evrakların aramalar sonucu bulunamadığının beyan edildiği, tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerektiği, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemeyeceği, davacının talep dilekçesinde belirttiği hususların mücbir sebep teşkil etmediği; davacının ticari belgelerin saklanması hususunda gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı gerekçesiyle (aynı yönde kararlar için bknz. İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin E. 2023/1298, K. 2023/1444. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin E. 2024/297, K.2024/249) açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin tacir olarak defterlerin korunması için gereken tüm özeni gösterdiğini, evrakların taşınması sırasında şirkete ait 2013 yılı karar defterinin müvekkili iradesi dışında kaybolduğunu, müvekkilinin işletmeyi taşıdıktan sonra çok iş yapmadığını ve 30/06/2023 tarihinde ticareti terk ettiğini, muhasebe işlerinde yardımcı olan kişiye güvenen müvekkilinin emeklilik başvurusu yapana kadar şirketinin kapandığını zannettiğini, 29/02/2024 tarihinde defterlerin kayıp olduğu bilgisine haiz olan müvekkilinin hak düşürücü süre içerisinde davayı açtığını, müvekkili şirket yetkilisinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kararın kaldırılarak zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının saklamakla yükümlü olduğu karar defterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7.

Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da zıyaı uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı yasada sayılı sebeplere dayanmamış, taşınma nedeniyle defterin kaybolduğunu iddia ettiğine göre Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmesine, somut olayda tacirin taşınmada defterini kaybetmesi olayının mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceği, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği,

anlamına geldiği anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.