İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/248 K.2025/272

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.12.2024 tarih 2024/1001 E. 2024/795 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkil bankanın Salihli Şubesine gönderilen 10 adet çek yaprağını içerir bir adet ÇEK DEFTERİ'nin kaybolduğunu ileri sürerek TTK. 82.maddesi gereğince bu çek defterinin kaybolması nedenine dayalı zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu çek yapraklarının TTK'nın 82.maddesi kapsamında tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler niteliğinde olmadığı, ayrıca boş çek yapraklarının çek vasfında ve kambiyo senedi vasfında da bulunmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın redidne karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, müvekkilinin bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu, banka yetkilileri tarafından 28.11.2024 tarihli kayıp tutanağı düzenlendiğini, müvekkilinin eldeki davada hukuki menfaaati bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın HMK 114/2 delaletiyle 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıya uğrarsa, tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Eldeki dava TTK 82 maddesine dayanarak açılmıştır. Davacı tarafça açıkça zayi belgesi istenen belgelerin boş çek yaprakları olduğu ifade edilmiştir. TTK hükümlerince boş çek yaprakları henüz doldurulmadığından kambiyo vasfı niteliği taşımamaktadır. Bu durumda eldeki davanın konusunu oluşturan çek defteri konuyu düzenleyen TTK 82. maddesinde saklanmakla yükümlü olunan belge niteliği taşımadığından davanın reddedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Dosya üzerinde yapılan incelemede istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.