İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2026/64 K.2026/134

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince kabulü sonrasında borçlu vekilinin ihtiyati hacze itirazının reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, dilekçesinde özetle;Borçlu şirket tarafından keşide edilen ...10.2025 tarihli 1.000.00,00 TL tutarındaki ve ...10.2025 tarihli 1.000.000,00 TL tutarındaki çekin müvekkiline teslim edildiğini ancak 2.000.000,00 TL borcun muaccel hale gelmiş olmasına rağmen borçlular tarafından ödenmediğini, çekin bankaya ibraz edildiğini ancak karşılıksız olması nedeniyle banka tarafından karşılıksızdır kaşesinin uygulandığını, söz konusu muaccel borca ve çeklere istinaden müvekkili şirketin borçlulara ulaşmaya çalışmasına rağmen hiçbir iletişim kurulamadığını, herhangi bir ödeme yapılmadığını,

borçluların müvekkili şirketi zarara uğratmak için mal kaçırmaya çalıştığının öğrenildiğini iddia ederek, İİK'nın 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği....10.2025 tarihli değişik iş kararıyla; ihtiyati haciz talebinin teminat karşılığı kabulüne karar verilmiştir.Bu karara karşı, borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle. Mahkemenin 2025/.... D.İş sayılı kararı ile müvekkili şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini, .... İcra Dairesi ... TLMT.

Sayılı dosyası ile müvekkili şirketin adresinde bulunan işyeri merkezine ihtiyati hacze gelindiğini, ihtiyati haciz kararı ve talimat doğrultusunda yapılan ihtiyati haciz işleminin usule, yasaya, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemede verildiğinden yetki itirazında bulunduklarını, müvekkili şirketin, takibe konu çekler başta olmak üzere karşı tarafa herhangi bir borcu mevcut olmadığını, borcu olmayan müvekkili şirket hakkında başlatılmış olan İstanbul ...

İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası ile devam eden takibe, borca, vadeye ve gerek takip tarihinden önce işlemiş gerekse de takipten sonra işleyecek faize ve ferilerine ve dolayısıyla işbu yetkisiz mahkeme tarafından verilmiş olan hukuka aykırı ihtiyati haciz kararına itiraz ettiklerini, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin takip alacaklısı karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince itirazın değerlendirildiği ......11.2025 tarihli ek kararla; "...İhtiyati hacze itiraz İİK’nun 265. maddesinde düzenlenmiş olup, borçlu ya da ihtiyati hacizden etkilenen 3. şahsın itiraz haklarının şekli ve tahdidi olarak sayıldığı, itiraz eden borçlunun ancak ihtiyati haczin sebebine, teminata ve yetkiye itiraz edebileceği, bunun dışında menfi tespit davası veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususların, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemeyecektir.

Muteriz vekili ihtiyati hacze dayanak yapılan çekler sebebiyle borçlu olunmadığından bahisle ihtiyati haciz kararına itiraz edilmiş ise de, ihtiyati haciz kararına yönelik itiraz sebepleri İİK 265/1 maddesinde sınırlı olarak sayılmış olup borcun esasına ilişkin hususların yasada sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı gözetilerek esasa ilişkin itirazın reddine karar verilmiştir.

Yetkiye yönelik itiraz bakımından ise; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Delil Sözleşmesi ve Yetki" başlıklı 20. maddesinde İstanbul mahkemeleri ile icra müdürlüklerinin yetkili olacağı konusunda yetki anlaşması yapıldığı dikkate alınarak yetki itirazının da HMK m.17 uyarınca reddine dair..." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine, karar verilmiştir.Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde;

Karşı tarafın talebi üzerine ihtiyati haciz kararı verildiğini ve bu karar doğrultusunda İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talepli icra takibi başlatıldığını, talimat ile ...

İcra Müdürlüğü dosyası ile müvekkili şirketin iş yerine ihtiyati hacze gelindiğini, kararın usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, yetki kuralları gereğince ihtiyati haciz başvurularında yetkili mahkemenin aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ikametgahının bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, müvekkili şirket adresinin .../Antalya olduğunu, yetkili mahkemenin Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, ihtiyati haciz yoluna başvurulabilmek için aranan şartlardan birinin talep edenin alacaklı konumunda olması gerektiğini,

somut olayda müvekkili şirketin takibe konu çekler başta olmak üzere karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, ticari defter ve kayıtlar incelendiğinde ortaya çıkacağını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin koşullarından biri borçlunun mal varlığını kaçırma tehlikesinin somut delillerle ortaya konulması olduğunu, müvekkili şirketin yıllardır aynı adreste ticari faaliyetini sürdürdüğünü, mal kaçırma tehlikesinden söz edilemeyeceğini iddia ederek, itirazın reddine dair ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, İİK'nın 265. madde gereğince ihtiyati hacze itirazın reddi kararının istinafına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek karar verilmiş; bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Talep eden tarafça; karşı tarafın ...

Bankası AŞ ... ...Şubesindeki çek hesabından talep eden şirket adına 1.000.000,00 TL tutarlı 20.10.2025 keşide tarihli çeki düzenlediği, çekin bankaya ibrazında karşılığının olmadığına dair şerh düşüldüğü, 15.10.2025 keşide tarihli çekinde 1.000.000,00 TL tutarlı olarak karşı taraf şirket tarafından talep eden şirket adına düzenlendiği ve çekin bankaya ibrazında karşılığının olmadığına dair şerh düşüldüğü, taraf şirketler arasında 01.03.2021 tarihinde Perakende ......

Dağıtım Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmede karşı tarafın perakende satıcı olarak yer aldığı, sözleşmenin 20.maddesinde; delil sözleşmesi ve yetki başlığı ile sözleşmenin uygulanmasından doğabilecek ihtilafların çözümünde İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğuna yer verilmiş olduğu, talep eden şirketin ticari merkezinin İstanbul ili ... ilçesinde karşı taraf borçlu şirketin ticari merkezinin Antalya ili ... ilçesinde olduğu anlaşılmaktadır.

İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması,

borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.İİK'nın 258. hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması yeterlidir.

Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmektedir.

İİK'nın 265/1.maddesi hükmü uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanun'un 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması hâlinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ancak, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesi uyarınca alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline gelir. Çeklerin gününde ibraz edilerek karşılıksız çıkması üzerine, çekten kaynaklanan alacak, çek borçlusu bakımından götürülecek borca dönüşmüştür.

Somut olayda, talep konusu çeklerin bankaya ibrazında karşılıklarının olmaması nedeniyle ödeme gerçekleştirilmemiştir. Alacaklı şirketin muamele merkezi İstanbul ili ... ilçesidir. ... ilçesi, İstanbul adli yargı çevresi içerisindedir. Bu nedenle itiraz eden vekilinin mahkemenin yetkisine yapmış olduğu itirazın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmede yer alan yetki düzenlemesi esas alınarak yetkiye yönelik itiraz reddedilmiş ise de sonuca etkili görülmemiştir. Somut olayda sözleşmeden kaynaklanan bir alacak talebi söz konusu olmayıp kıymetli evraktan kaynaklanan ihtiyati haciz talebi mevcuttur ve kıymetli evrak hukukuna ilişkin yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekecektir.

Diğer taraftan, çeklerden dolayı borcun olmadığına yönelik itirazlar ise İİK'nın 265. maddesinde sayılan itirazlar içerisinde yer almadığından ve ancak açılacak bir menfi tespit davası içerisinde tartışılabileceğinden, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KANUN YOLU

HMK'nın 362/1.f ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca karar kesindir.