İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2026/65 K.2026/132

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... Tünel Projesi kapsamında alt yüklenicilik sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Talep eden alt yüklenici, karşı taraf ise yüklenicidir.Mahkemece istinafa konu kararla sözleşme kapsamında verilen teminat mektubunun paraya çevrilmesinin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Talep eden ... Mimarlık vekili istinaf talebinde özetle, müvekkili şirketin karşı taraf şirketten alacağının bulunduğunu, müvekkili şirketin şantiye sahasında bulunan ekipman ve malzemeler üzerine karşı tarafça hapis hakkı uygulandığını belirterek teminat oranının arttırılmasının usul ve yasaya uygun olmadığını beyan etmiştir.

Karşı taraf ... şirket vekili ise istinaf talebinde özetle, yükseltilmiş ispat koşulunun gerçekleşmediğini, işin eksik ve ayıplı yapıldığını ve bunların müvekkili şirket tarafından 3. kişilere tamamlatıldığını, geçici kabul işlemlerinin yapılmadığını, eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin müvekkili tarafından sonlandırıldığını, avans iadelerinin yapılmadığını, talep eden ... şirketi tarafından tedarikçilere borcunun ödenmediğini,

sözleşme ve tadil sözleşmeleri uyarınca teminat mektubunun paraya çevrilmesi koşullarının bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.Uyuşmazlığın yabancılık unsuru içermesi nedeniyle mahkemece Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre değerlendirilme yapılmıştır.Tedbire konu teminat mektubu, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında tedbir talep eden alt yüklenici tarafından, karşı taraf iş sahibine (yükleniciyi) işin garantisi olarak verilen banka teminat mektubu olup;

iş bu teminat mektubu, biri süre bir diğeri de miktar bakımından olmak üzere iki defa tadil edilmiştir.Eser sözleşmesinde iş sahibi sözleşmeye konu eserin sözleşme ve varsa eklerine, fen sanat ve teknik özelliklerine, mevzuata, ondan beklediği amaca uygun olarak yapılmasını teminen ve oluşacak muhtemel zararlara karşı yükleniciden işin güvencesi kapsamında teminat mektubu alabilir.

Taraflar sözleşmelerinde teminat mektubunun veriliş amacını, salınma koşullarını açıkça düzenleyebilirler. Sözleşmede bu konuda bir hüküm yoksa bu durumda tamamlayıcı hükümlere göre değerlendirme yapılması gerekir.

Sözleşmeden dönülmesi veya feshi halinde her iki duruma göre yapılacak tasfiye ve sonuçları farklı olacağından teminat mektubunun akıbetiyle ilgili yapılacak değerlendirmede bu sonuca göre hareket edilmesi gerekir.Somut olayda, talep eden alt yükleneci şirket vekili teminat mektubunun iadesi koşullarının oluştuğunu ileri sürerek paraya çevrilmesinin önlenmesini istemiş, karşı taraf yüklenici şirket vekili ise, işin gereği gibi ifa edilmeyini, alt yükleniciden alacaklı olduklarını,

eksik ifa nedeniyle zarara uğradıklarını belirterek sözleşmeyi feshettiklerini ileri sürmüştür.Dayanak sözleşmenin bedel karşılığı düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olduğu ve iş sahibi tarafından tek yanlı olarak sona erdirildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve sözü edilen ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde, tedbire konu teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve/veya iadesi (salınması) koşullarının bulunup bulunmadığı; teminat mektubunun veriliş amacı ve niteliği, sözleşme ayakta ise sözleşme hükümleri, sözleşme feshedilmiş ise fesihte haklılık durumu, feshin ileriye dönük mü yoksa geriye etkili olarak mı (sözleşmeden dönme) sona erdiği hususları dikkate alınarak yapılacak tasfiye ve mahsuplaştırma sonucu göre tarafların alacakları,

borçları ve/veya varsa tazmini gereken zararları belirli hale geleceğinden mahkemece mevcut bilgi ve belgelere ve gelinen aşamaya göre teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesine dair verilen ihtiyati tedbir kararı ile tedbirde hükmedilen teminat ve tutarı usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olmuştur.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre,

mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.