İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2018/224 K.2019/1119

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı birleşen davada davalı ... Ltd.

Şti. vekili; taraflar arasında yurtdışındaki bir konut projesi için belirlenen özelliklere sahip ürünlerin üretim ve montaj işlemlerine yönelik olarak 253.700,00 TL bedelli 03/11/2014 tarihli sözleşme düzenlendiğini, 50.000,00 ve 100.000,00 TL bedelli 2 adet teminat senedinin müvekkili tarafından davalı tarafa verildiğini, ayrıca ekstra işler yapıldığını, davalının 98.700,00 TL borcu kaldığını, işin yurtdışında yapılması nedeniyle KDV düşüldüğünde ve yapılan ekstra iş bedeli de eklendiğinde 76.050,00 TL bakiye borç kaldığını, davalının ortaya çıkardığı tüm olumsuzluklara rağmen işin tamamlanıp teslim edildiğini,

davalının sözleşmeye aykırı olarak bir montaj faturası düzenleyerek gönderdiğini, faturanın iade edildiğini, davalının bakiye borcunu ödemediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’nin fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, teminat senetlerinin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ıslah dilekçesiyle, ek işler yönünden istenen bedelden vazgeçtiklerini belirterek,

60.000,00 TL fatura alacağının fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsiline, teminat senetlerinin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, karşı davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Asıl davada davalı birleşen davada davacı ... Ltd.

Şti. vekili; davacıya iş yaptırıldığını, ancak montajı yapmadığından müvekkilinin montaj işlerini 20/01/2015 tarihli sözleşme ile dava dışı ... isimli yükleniciye 22.500 USD ödeme karşılığında yaptırdığını, ayrıca davacı tarafından eksik yapılan ürünler için yapılan ödemeyle birlikte ... toplamda 32.285 USD ödeme yaptıklarını, bu nedenle davacıya bakiye bedeli ödemediklerini, bu ödemeler karşılığında davacı adına 61.530,00 TL montaj bedeli ve KDV ile birlikte toplam 72.605,40 TL bedelli 19/03/2015 tarihli fatura düzenlendiğini, işlerin eksiksiz yapılması halinde davacıya bakiye 61.530,00 TL ödenmesi gerektiğini,

... ödenen 32.285 USD karşılığının 75.546,90 TL olduğunu, buna göre davacının kusuru nedeniyle ... 14.016,90 TL fazla ödeme yapıldığını ileri sürerek, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile şimdilik 14.016,90 TL’nin 20/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile davalıdan tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, asıl dava davacısı tarafından sözleşme bedeli olarak düzenlenen 12/01/2015 tarihli 253.700,00 TL bedelli faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğundan yüklenicinin işi yapıp teslim etmiş olduğunu ispat etmiş sayılacağı, davacının kendi defterlerine göre 98.700,00 TL alacaklı görünse de bunun 38.700,00 TL’sinin KDV tutarı olup alacaktan düşüldüğü, taraf kayıtları arasındaki farkın eksik bırakıldığı ve üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülen işe ilişkin 72.605,40 TL bedelli 19/03/2015 tarihli faturadan kaynaklandığı,

asıl davada işin yapıldığı ispatlandığı gibi, eksik işlerin üçüncü kişiye yaptırılacağına dair bir ihtar veya uyarı gönderildiğine dair belge sunulmadığı, ticari defterlerinde buna ilişkin kayda rastlanmadığı, ödeme makbuzlarının tek başına bir şey ifade etmeyeceği, bu nedenle işin bir kısmının eksik bırakıldığı ve üçüncü kişiye yaptırıldığı, ticari itibarın zedelendiği savunmasına itibar edilmediği, buna göre asıl davada davacının 60.000,00 TL alacak talebinde haklı olduğu,

bunun yanında asıl davada teminat olarak verildiği ileri sürülen 50.000,00 ve 100.000,00 TL bedelli senetlerin iadesi talep edilmiş olup, bunun menfi tespit talebini de içerdiği, davalı tarafından bu konuda cevap verilmediği, sözleşmede bu senetlerin davalıya teslim edildiğinin belirtildiği ve senet suretlerinin sunulduğu,

asıl davada iş yapıldığına göre bu senetlerin de bedelsiz kaldığından davacıya iadesi gerektiği, asıl davada temerrüt oluşmadığından alacağın 10.000,00 TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren, ıslahla talep edilen 50.000,00 TL’lik kısmının ise ıslah tarihi olan 04/10/2017 tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsilinin talep edilebileceği, ancak hükümde sehven 60.000,00 TL’nin tamamına dava tarihinden itibaren faiz işletilecek şekilde hüküm kurulduğu, gerekçeli karar yazım aşamasında bu hata farkedilmiş ise de kısa karar ve gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması için hükümde değişiklik yapılmadığı,

ayrıca taleple bağlı kalınarak reeskont faizine hükmedildiği gerekçeleriyle, asıl davanın ıslah edilen hali ile kabulüne, 60.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının, keşidecisi .... San. Tic. Ltd. Şti., lehdarı ... San. Tic. Ltd. Şti. olan 03/11/2014 keşide 20/12/2014 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet ile keşidecisi .... San. Tic. Ltd. Şti. lehdarı .... San. Tic. Ltd.

Şti. olan 03/11/2014 keşide 20/12/2014 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli senet nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, senetlerin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin eksik incelemeyle karar verdiğini, davacının süresinde yapmadığı eksik işlerin 20/01/2015 tarihli sözleşme ile .. isimli kişiye yaptırıldığını, sözleşme ve ödeme dekontlarının dosyaya sunulduğunu, ... yurt dışında olması ve işin aciliyeti nedeniyle defterlerde faturaların olmadığını, ... tanık olarak dinlenmediğini, iş bedelinin tamamının istenmesinin hatalı olduğunu, davacıya bakiye 61.530,00 TL ödenmesi gerekirken üçüncü kişiye 75.546,90 TL ödendiğinden 14.016,90 TL fazladan ödediğini,

eksik ifa olgusu tartışılmadan defterler dikkate alınarak karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Taraflar arasında eser sözleşmesi düzenlenmiş olup, asıl davada davacı ve karşı davada davalı şirket taşeron; asıl davada davalı ve karşı davada davacı şirket ise yüklenicidir.

Dosya kapsamına ve alınan bilirkişi raporuna göre, iş bedelini oluşturan ve davacı tarafından düzenlenen faturanın her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, taraf defterleri arasındaki farkın davalının üçüncü kişiye yaptırdığını ileri sürdüğü eksikler için düzenlenen faturadan kaynaklandığı, ancak eksik işlerin üçüncü kişiye yaptırıldığının ispatlanamadığı, bilirkişi raporuna göre davacı taşeronun alacağının 60.000,00 TL olduğu,

mahkemece bu miktara hükmedilmesine rağmen, 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, bakiyesine ıslah tarihinden faiziyle tahsili yerine sehven 60.000,00 TL alacağa dava tarihinden faiz yürütülecek şekilde karar verildiği, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki yaratılmaması için değişiklik yapılmadığı, bu hususun mahkemece de gerekçeli kararda açıklandığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 298/2 maddesinde gerekçeli kararın, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı hükme bağlanmış, mahkemece de çelişki yaratılmaması için kısa karardaki hüküm fıkrası gerekçeli kararda muhafaza edilmiştir. Ancak kısa karar hatalı olduğundan hükmün tümden kaldırılarak, yeniden hüküm kurulması gerekmektedir.

Buna göre, asıl davada 60.000,00 TL olarak tespit edilen alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden 50.000,00 TL'sine ıslah tarihinden itibaren reeskont faizi yürütülerek tahsiline; davacı yüklenicinin işi tamamlayıp teslim ettiği kabul edildiğinden, teminat senetleri nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, davalı iş sahibine verilen 100.000,00 TL ve 50.000,00 TL bedelli teminat senetlerinin davacıya iadesine; birleşen dava ispatlanamadığından birleşen davanın da reddine karar verilmesi gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin usul yönünden kabulü ile,

usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak, aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.