İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/1197 K.2019/922

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, eser sözleşmesi kapsamında haksız ihtiyati tedbirden dolayı uğranılan zararların tazmini istemine ilişkin olup, mahkemesince verilen görevsizlik kararına karşı davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur. 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi mahkemenin görevli olmasını dava şartı olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlık taraf teşekkülü sağlanmadan, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden, cevap dilekçesi sunma imkanı verilmeden karar verilip verilemeyeceği noktasındadır.

Yargıtay Yüksek 15. Hukuk Dairesinin 17/03/2015 gün, 2015/965-1286 E.K sayılı ilamında da "dava şartı ve ilk itirazlar ön incelemede sonuca bağlanacaktır. Ön inceleme ise HMK 137/1 maddesi gereğince dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacaktır.

Mahkemenin, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceğini öngören aynı Kanunun 138.maddesi hükmü, dilekçelerin karşılıklı verilmesi sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, ön inceleme duruşması yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilebilmesi için de, davanın ön inceleme aşamasına getirilmiş olması gereklidir.

Kanunun 137/1 maddesinin ön incelemesinin dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra yapılacağı açıkça öngörmüş olması karşısında, dava şartlarının mevcut olup olmadığının dava her aşamasında Hakim tarafından kendiliğinden gözetileceğine ilişkin 115/1 madde hükmü de, bu hususlarda, davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilebileceğine izin verir tarzda yoruma elverişli değildir.

Ayrıca 6100 Sayılı HMK'nın, HUMK'dan farklı olarak görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın görevli veya yetkili Mahkemeye gönderilmesini talep hakkını davalıya da tanıdığı (HMK 201/1 madde), görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine davaya bir başka Mahkemece devam edilmemesi halinde davalıya kararı veren Mahkemeden yargılama giderlerini talep etme hakkı da verdiği (HMK 331/2.mad.) davalının ve davacının bu haklarını kullanabilmesinin dava ve cevap dilekçelerinin kendisine tebliğine bağlı olması gerektiği" belirtilmiştir.Tüm bu açıklamalar kapsamında istinafa konu dosyanın incelenmesinde;

mahal Mahkemesince dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden doğrudan dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmiş olduğu görülmüş olmakla, 6100 Sayılı HMK'nın yukarıda sayılan maddeleriyle birlikte aynı Kanunun 27.maddesinde düzenlenen hukuki dinleme hakkına da aykırı olduğu kanaatine varılmış, davalı vekilinin istinaf sebepleri incelenmeksizin, Mahkeme kararı kaldırılarak dava dilekçesinin davalıya tebliği ile cevap süresi beklendikten sonra, dava şartları da değerlendirilmek suretiyle karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.