İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2020/579 K.2023/811

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılardan Kayseri 1. Tugay Komutanlığı tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.

Davacı vekili, davacı ile davalı şahıs firması arasında imzalanan 11.12.2015 tarihli sözleşme kapsamında davalının 16.11.2016 tarih ve 105 sayılı ihale neticesinde yüklendiği diğer davalı Kayseri 1. Tugay Komutanlığı idaresindeki General Vecihi Akın Kışlası Erbaş-Er banyosu ile kazan dairesi iç cephe, çatı, baca, zemin ve tesisat bakım onarım işinin banyo kabinleri yapımı işini alt taşeron olarak ifa ettiğini ve davalı ...ç’tan bu sebeple alacağı doğduğunu, taraflar arasında alacağın miktarı konusunda ihtilafın söz konusu olmadığını,

...'un müvekkili şirkete alacaklarını kısmen ödemek maksadıyla diğer davalı Kayseri 1. Komando Tugay Komutanlığından alacaklı olduğu 63.397,75 TL + KDV miktarlı alacağını Kayseri ... Noterliğinin.

11.12.2015 tarih ve ... yevmiye sayılı temliknamesi ile müvekkiline devrettiğini, temlikname ile davalı komutanlığa müracaat ederek ödeme talebinde bulunduklarını, taleplerinin kısmen kabul görerek müvekkili şirkete 63.397,75 TL ödeme yapıldığını, fazlasının ödenmediğini, davalı kurumun temliknameye istinaden toplamda müvekkili şirkete 74.809,34-TL ödemesi gerekirken bunun 11.411,59 TL'lik kısmının müvekkiline ödenmediğini, bunun üzerine davalı komutanlığa ihtarname gönderildiğini, ihtarlarına karşılık davalı komutanlığın 30.09.2016 tarihli cevabi yazısında ödemenin ...’a yapıldığını, bu nedenle ödeme yapılmayacağını bildirdiğini,

davalı ...’un müvekkili şirkete ticari iş sebebiyle 14.389,25-TL borçlu olup alacağın tahsili için şifahi ve yazılı bildirimlere karşı borcunu ödemediğini belirterek, 14.389,25 TL alacağın 11.411,34 TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bakiye 2.977,91 TL'nin davalı ...’tan temerrüt tarihi itibariyle reeskont faizi işletilmek sureti ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılardan ... vekili, müvekkili ile davacı şirket arasında imzalanmış olan 11.12.2015 tarihli sözleşmeye istinaden müvekkilinin tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacı şirketten toplam KDV dahil 77.787,00-TL'lik malzeme aldığını, işin yapımı için gerekli malzemenin kullanıldığını, kullanılmayan KDV dahil 14.395,79 TL tutarındaki malzemenin ise sözleşmedeki şartlar çerçevesinde amacına uygun olarak davacıya iade edildiğini ve akabinde iade faturası kesildiğini,

müvekkilinin iade edilen fatura çıkarıldıktan sonra kalan 63.391,21-TL tutarında borcu da davacı şirkete davalılardan 1. Tugay Komutanlığı tarafından 29.12.2015 tarihinde ...'tan davacıya yapılan temlik ödemesi şeklinde not düşülerek 63.397,75- TL ödendiğini, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olup davacı şirkete de hiçbir borcunun kalmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece davalı olarak gösterilen Kayseri 1. Tugay Komutanlığı’na tebligat yapılmış, davalı davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır. Mahkemece, davalı ile davacı şirket arasında imzalanmış olan 11.12.2015 tarihli sözleşmeye istinaden davalı tüm yükümlülükler yerine getirdiğini, davacı şirketten toplam KDV dahil 77.787,00-TL malzeme aldığını,

işin yapımı için gerekli malzeme kullanılmış kullanılmayan KDV dahil 14.395,79-TL tutarındaki malzeme ise sözleşmedeki şartlar çerçevesinde amacına uygun olarak davacıya iade edilmiş ve akabinde iade faturası kesildiği iade edilen fatura çıkarıldıktan sonra kalan 63.391,21-TL tutarında borcu da davacı şirkete davalılardan 1. Tugay Komutanlığı tarafından 29.12.2015 tarihinde ... tan ... yapıya yapılan temlik ödemesi şeklinde not düşülerek 63.397,75- TL ödendiğini, davacı şirkete de hiçbir borcunun kalmadığını bildirmiş isede bu konuda iade faturasını sunmadığı gibi,

bu faturayı PTT aracılığı ile davacıya gönderdiğini iddia etmesine rağmen PTT makbuzunu sunamadığını, iade yapıldığına ilişkin tanık dinletme talebinde bulunduğunu, ancak 14.395,79 TL tutarındaki iade faturasının ve içeriği malların davacıya tebliğ ve teslimi kanıtlanamadığı için, davalının tanık dinletme talebi davacı vekilinin muvafakatı olmadığından reddedilerek, davalının kullanmadığı malları iade ettiğini kanıtlayamadığı. kendi ticari defterlerinde de böyle bir kayıt bulunmadığı, zaten davalı Kayseri 1. Komando Tugay komutanlığından alacaklı olduğu miktardan davacıya temlikname verdiği davalı komutanlıktan 74.809,34-TL alacaklı olduğu,

davalının cevap dilekçesinde sözünü ettiği mal iade edilerek iade faturası kesildiği iddiasının kendisinin düzenlediği temliknamede bildirilen rakam ile çeliştiği, davacı şirkete 63.397,75 TL kısmen ödeme yapıldığı, bu durumun davalı ..’tan kaynaklanmadığı Kayseri 1. Komando Tugay komutanlığından kaynaklandığı, dolayısıyla davalı ...'un bu iş nedeni ile 77.787,00 TL borçlu olup, bunun 63.397,75-TL Kayseri 1. Komando Tugay komutanlığınca davalının verdiği temlikname ile ödendiğinden davacının davalı ...'tan 77.787,00-TL bedelden temlikname ile ödenen 63.397,75-TL düşüldüğünde bakiye 14.389,25-TL alacağı bulunduğu,

ancak davacının Kayseri 1. Komando Tugay komutanlığına verdiği 74.809,34-TL temliknameye rağmen bu davalı tarafından 63.397,75 TL ödeme yapıldığından, diğer davalının var olan alacağına rağmen temliknameye aykırı olarak 11.411,34-TL lik kısmından sorumlu olduğu, kabul edilerek davanın kabulü ile.

14.389,25 -TL nin davalı ...’tan dava tarihinden itibaren diğer davalı Milli Savanma Bakanlığının bu miktarın 11.411.34 TL'sinden sorumlu tutularak dava tarihinden itibaren yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı Milli Savunma Bakanlığı'na izafeten İstanbul Muhakemat Müdürlüğü (Hazine) vekili istinaf dilekçesinde, tüm tebligatların tüzel kişiliği olmayan Kayseri 1. Tugay Komutanlığına yapıldığını, Milli Savunma Bakanlığının davadan haberdar edilmeyerek savunma hakkının kısıtlandığını, yetkili mahkemenin Kayseri Mahkemeleri olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu, yerel mahkeme kararının öncelikle usulden kaldırılması gerektiğini, aksi takdirde davanın İstinaf Mahkemesinde yeniden görülmesine ve davanın reddine karar verilmesini istediklerini belirterek, istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron davalılar yüklenici ve iş sahibidir. Davacı davalılardan ... şahıs firmasının diğer davalı iş sahibinden ihale ile aldığı işi 11.12.2015 tarihli sözleşme ile üstlenmiştir. Davacı bu iş karşılığı davalı ... adına 13.12.2015 tarih ... nolu KDV dahil 77.787,00 TL tutarlı fatura düzenlemiş; davalı ... Kayseri ...

Noterliğinin 11.12.2015 tarihli ... yevmiye nolu temliknamesi ile diğer davalıdan olan 63.397,75 TL + KDV = 74.809,34 TL tutarlı alacağını borcuna mahsuben davacıya temlik etmiş; davacı bu temlikname ile davalı Komutanlığa başvurmuş ve 63.397,75 TL ödeme yapılmış, davacı ihtar ile 11.411.34 TL KDV'nin ödenmesini talep etmiş ise de Komutanlık tarafından ...'a bedelin ödendiği bildirilmiştir.

Davalı Milli Savunma Bakanlığı adına İstanbul Muhakemat Müdürlüğü (Hazine) vekili istinaf dilekçesinde, tebligatların tüzel kişiliği bulunmayan Kayseri 1. Tugay Komutanlığına yapıldığından usulsüz olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

Dava dilekçesinde davalı olarak Kayseri 1. Tugay Komutanlığı (Milli Savunma Bakanlığı'na izafeten) gösterilmiş, dosya kapsamında yapılan tebligatlar da Kayseri 1. Tugay Komutanlığı (Milli Savunma Bakanlığı'na izafeten) adına çıkarılmış ve tebliğ edilmiştir. Kayseri 1. Tugay Komutanlığı'nın tek başına tüzel kişiliği bulunmadığından adına yapılan tebligatlar usulsüz olmuştur.

Hal böyle olunca, davalılardan Milli Savunma Bakanlığı'na yapılan tebligatların usulsüz olduğu ve buna bağlı olarak davalının davadan haberi olmadığı, dolayısı ile kendisini savunamadığı, adil yarılanma hakkı ve savunma hakkının kısıtlandığı açıktır.

Hazine vekili Av. ... tarafından sunulan 08/01/2020 tarihli dilekçe ile, tüm tebilgatların Milli Savunma Bakanlığı'nı temsilen İstanbul Muhakemat Müdürlüğü'ne Müşavir Hazine avukatı Av. ...'ye yapılmasını talep etmiş, bilahare gerekçeli karar bildirilen vekile tebliğ edilmiştir.

Şu halde, usulsüz tebligat yapılması nedeniyle adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkı gereği davalı Milli Savunma Bakanlığı'na davaya cevaplarını ve delillerini sunması için süre ve imkan verilmesi, dava aşamalarının tekrarlanması, tarafların sunduğu ve davalı Milli Savunma Bakanlığı'nın sunacağı tüm deliller toplanıp, birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu hususlar dikkate alınmadan davalı tarafın savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracak şekilde yargılamaya devam edilerek işin esasına ilişkin hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Öte yandan, davalı Milli Savunma Bakanlığı adına hazine vekilince sunulan istinaf dilekçesinde davanın yetkili mahkemede görülmediği, yetkili mahkemenin Kayseri mahkemeleri olduğu belirtilerek istinaf talebinde bulunulmuş ise de, davalı Milli Savunma Bakanlığı tarafından henüz cevap dilekçesi sunulmadığı ve mahkemece bu hususta bir değerlendirme yapılmadığından, yetki hususundaki istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı Milli Savunma Bakanlığı adına hazine vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.