İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/2440 K.2021/1748

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı ve davalının içinde bulunduğu Konsorsiyum ile ...

Adi Ortaklığı arasında, Yeniköy ve Kemerköy'de bulunan termik santral tesislerinin rehabilite edilmesine ilişkin montaj, tedarik ve mühendislik işlerini konu alan bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşme çerçevesinde ‘Hava ve Gaz Kanalları, Elektrostatik Filtre ve Çelik Kazan, Korkuluk ve Platformların’ mühendislik, temin ve imalat işleri, malzemenin sahaya getirilerek tır üzerinde teslim edilmesi ve montaj, test, devreye alma ve kabul işlemleri sırasında süpervizör hizmetlerinin müvekkili şirketçe verilmesi amacıyla ise davalı ile müvekkili şirket arasında 12/10/2018 tarihli Sözleşme ve 04/02/2019 tarihli Zeyilnamenin imzalandığını,

müvekkili şirket tarafından sözleşmeye ve iş programına uygun şekilde yükümlülüklerin yerine getirildiğini, yapılan işler karşılığı düzenlenen hakedişler karşılığı faturalar tanzim edildiğini ve davalı firmaya teslim edildiğini, itiraza uğramadığını, davalının borcunu ödemediği gibi, müvekkili şirket tarafından sunulan teminat mektuplarını nakde çevirme girişiminde bulunduğunu, 75.732 EURO bedelli teminat mektubunu haksız ve dayanaksız şekilde nakde çevirdiğini,

302.927,00 EURO bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ise İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/635 D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı çerçevesinde durdurulduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/635 D.İş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının devamına, müvekkili şirketin 352.264,82 EURO alacağının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine,

borcunu ödemeyen ve alacaklılardan mal kaçırma ve mevcut adresini terketme hazırlığı içerisinde olan davalının dilekçedeki ve gösterilecek adreslerindeki menkul ve gayrimenkul mallarıyla, 3. şahıslardaki mevduat, şirket hissesi, hakediş, hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, sözleşme gereği tamamlanarak sevke hazır olduğu halde, davalının teslim almaması sebebiyle müvekkili şirkete ait fabrika sahasında bekletilmek zorunda kalınan 162.480,44 kg malzemenin teslim alınarak veya hurda değeri düşülerek davalı tarafça ödenmesi gereken bedelin,

alacağın şimdilik 20.790,48 EURO'luk kısmının en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, müvekkili şirketçe tamamlanan 1. ünite sonrasında başlanan ve müvekkili şirketin iradesi dışında el çektirildiği 2. ünitenin ve hiç yaptırılmayan 3. ünitenin müvekkili şirkete yaptırılmaması sebebiyle uğranılan maddi zarar ve kar kaybı, personel giderleri, kaçan iş fırsatları karşılığı davalı tarafça ödenmesi gereken bedelin şimdilik 10.000,00 EURO'luk kısmının en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

davalı tarafça haksız ve dayanaksız şekilde bozdurularak müvekkili şirketçe ödenmek zorunda kalınan 75,732,00 EURO tutarlı teminat mektubu bedelinin en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinde talep edilen, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/635 D.İş sayılı dosyasında verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının devamı talebine ilişkin olarak, henüz mahkemece bir karar verilmeden, davalı vekilince bu tedbirin kaldırılmasının talep edilmesi üzerine, duruşmalı olarak yapılan değerlendirme sonucunda, istinafa konu 13/07/2021 tarihli ara kararla, itirazın kabulü ile bu tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında, taraflar arasında imzalanan 12.10.2018 tarihli Sözleşme ve 04.02.2019 tarihli Zeyilname çerçevesinde müvekkili şirket tarafından, sözleşmeye ve iş programına uygun şekilde yükümlülüklerin yerine getirildiğini, yapılan işler karşılığı düzenlenen hakedişler karşılığı faturaların müvekkili şirketçe tanzim edildiğini ve tanzim tarihi itibariyle davalı firmaya teslim ve tebliğ edildiğini, itiraza uğramadıklarını, davalının buna rağmen 75.732.-EURO bedelli teminat mektubunu haksız ve dayanaksız şekilde nakde çevirdiğini, 302.927.-EURO bedelli teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ise,

İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/635D.İş sayılı dosyasında verilen 17.12.2020 tarihli ihtiyati tedbir kararı çerçevesinde durdurulabildiğini, dosya sundukları delillerle yaklaşık ispatın gerçekleşmiş olduğunu, mahkemenin yaklaşık ispata yarar belge bulunmadığı yönündeki değerlendirmesinin haksız ve dayanaksız olduğunu, belgeye dayanmayan tek bir iddiaları bulunmadığını belirterek, 13.07.2021 tarihli, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına dair ara kararın istinafen ortadan kaldırılmasına, bozulmasına, ihtiyati tedbir kararının işbu dava kesinleşinceye kadar devamına, karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.

Dava, yüklenicinin sözleşmedeki edimini yerine getirmiş olmasına rağmen, davalı iş sahibinin teminat mektuplarını paraya çevirmeye çalışması ve iş bedelini ödememesi nedeniyle, alacak, ayrıca iş sahibinin sözleşmenin kalan kısmını yükleniciye yaptırmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini ve paraya çevrilen teminat mektubunun bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Bu kapsamda, dava daha önce başka mahkeme tarafından Değişik İş üzerinden verilen 1 adet teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına ilişkin kararın da devamına karar verilmesi talep edilmiş, davalı vekilince bu tedbirin kaldırılmasının talep edilmesi üzerine, duruşmalı olarak yapılan değerlendirme sonucunda, itirazın kabulü ile tedbirin kaldırılmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamı değerlendirildiğinde.

6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dava dosyası henüz layihalar aşamasında olup, tarafların iddia ve savunmalarını ispatlayacak deliller tam olarak toplanmamıştır.

İhtiyati tedbir talep eden davacının, davalıya karşı sözleşmeyle yüklendiği edimlerinin tam ve eksiksiz yerine getirilip getirilmediği, bu surette teminat mektubunun karşılıksız kalıp kalmadığı yargılama sonucu belirlenebilecek olup, davacının bu iddiaları yönünden, teminat mektubunun niteliği dikkate alındığından seviyesi yükseltilmiş yaklaşık ispat koşulu ve bu bağlamda HMK'nın 389. maddesindeki şartlar henüz gerçekleşmemiştir.

Bu nedenle mahkemece dosya kapsamındaki delillerin değerlendirilmesi suretiyle davalı vekilinin itirazının kabulüyle, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/635 D.İş sayılı dosyasında verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yaklaşık ispat kriterleri ile yargılama sırasında sunulacak delillere göre talep halinde ihtiyati tedbir şartlarının her zaman yeniden değerlendirilebileceği göz önüne alındığında, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.