İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2021/2681 K.2025/766

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı davalı/birleşen dava davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı birleşen dava davalısı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı almış olduğu malların bedellerinin ödenmemesi nedeni ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzeriden icra takibi başlatıldığını, davalı birleşen dosyada davacı şirketin yasal dayanaktan yoksun itirazı nedeni ile takibin durduğunu, borçlununa; itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine dair verilen karara karşı davalı/birleşen dava davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı birleşen dava davalısı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı almış olduğu malların bedellerinin ödenmemesi nedeni ile İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzeriden icra takibi başlatıldığını, davalı birleşen dosyada davacı şirketin yasal dayanaktan yoksun itirazı nedeni ile takibin durduğunu, borçlunun birleşen dosyada davacı, müvekkilinden satın almış olduğu mallara ilişkin faturaya yasal süresinde herhangi bir itirazda bulunmadığını ve tarafların 30.04.2019 tarihinde mutabakat mektubu ile takibe konu miktarda mutabık olduklarını, tarafların her ikisininde tacir olduğunu, açık hesap şeklinde çalıştıklarını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde sonuçsuz kaldığını beyanla, davanın kabulü ile itirazı iptaline ve takibin devamına,

davalı birleşen dosyada davacı aleyhine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, taraflar arasındaki ticari iş ilişkisi neticesinde alacaklı konuda olduklarını, davalının kestiği fatura kapsamındaki davacı tarafından teslim edilmesi gereken mallar teslim edilmediğini, ihtarname gönderdiklerini, icra takibi başlattıklarını takibin itiraz ile durduğunu belirterek, davacıya borçlarının bulunmadığını davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dosya davacı vekili; taraflar arasında kurulan ticari ilişki kapsamında kestikleri faturalara karşılık teslim edilmesi gereken mallar kendilerine teslim edilmediği ya da ayıplı olarak teslim edildiğini, faturalarda yer alan 70'lik duş kesme kalıbı ile 60'lık duş kesme kalıbı kendilerine hiç teslim edilmediğini, davalıya gönderilen 22.07.2019 tarihli ihtarname ile sözleşmeden döndüklerini, mutfak süzgeci kalıbı 19.04.2019 tarihinde teslim edildiğini ancak ayıplı olduğunu, 80'lik duş kesme kalabı imalattan ayıplar içerdiğini, 80'lik duş kesme kalabında çıkan hatalı ürünler sebebiyle düzeltilmek üzere davalıya gönderildiğini,

ancak kendilerine teslim edilmediğini, davalı tarafa 22.07.2019 tarihli ihtarname gönderdiklerini, alacakları için giriştikleri icra takibine itiraz edilmesi üzerine durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir.

Birleşen dosya davalısı ... vekili, davalı tarafından gönderilen 22.07.2019 tarihli ihtarname ile bazı ürünler yönünden sözleşme ilişkisinden döndüklerini belirttiklerini, 29.07.2019 tarihli ihtarname ile 70'lik duş kesme kalıbı ve 60'lık duş kesme kalıbının sevk irsaliyesi ile teslim edildiğini, süzgeç kalıbı davacının talebi doğrultusunda üretilerek sağlam bir şekilde teslim yapıldığını, 80'lik duş kesme kalıbının ayıplı olduğu iddiasının doğru olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme; bilirkişi raporu tarafların sundukları deliller itibariyle; asıl dava yönünden davacının davalıdan iş bedeli olarak 8.533,00 TL alacaklı bulunduğu, asıl davanın asıl alacak yönünden kabulüne, birleşen dava yönünden ise, 6102 sayılı TTK 23/1-c maddesi gereğince ayıp açıkça belli olması halinde iki gün içinde satıcıya bildirmesi gerektiği, davalı ürünlerin ayıplı olduğu gerekçesi ile takip başlattığı ancak fatura tarihinden bir yıl sonra iade faturası düzenlendiği ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunulmadığını kabul ederek birleşen davanın reddine karar vermiştir.

Davalı/birleşen dava davacı vekili istinaf dilekçesinde; taraflar arasında birden fazla satış ve eser sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmelerden doğan tüm edimlerin davalı/birleşen dava davacısı tarafından ifa edilerek karşı tarafa ücret ödemesinin yapıldığını, kurulan karşılıklı ticari ilişki kapsamında davalının kestiği faturalara karşılık davacı/birleşen davalı tarafından teslim edilmesi gereken mallar davalıya ya hiç teslim edilmemiş ya da ayıplı olarak teslim edilmiş olduğunu, nitekim taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelinin de bu noktada toplandığını,

davalının davacı/birleşen davalının iddialarının aksine ortadaki ticari iş ilişkisi neticesinde alacaklı konumunda olduğunu, davacı/birleşen davalı tarafından tanzim edilen 05.07.2018 tarihli ... nolu faturaya konu 70'lik duş kesme kalıbı ve 26.04.2018 tarihli ... nolu faturaya konu 60'lik duş kesme kalıbının davalıya hiç teslim edilmediğini, davacıya gönderilen 22.07.2019 tarihli ihtarname ile bu ürünlere ilişkin sözleşmeden dönüldüğünü, davacı/birleşen davalı tarafından tanzim edilen 07.04.2016 tanzim tarihli ... nolu faturaya konu 30x50 mutfak süzgeci kalıbının 19.04.2019 tarihli irsaliye ile teslim edildiğini,

bu kalıbın ürünleri düzgün basamadığı, kalıptan çıkan ürünler eğri çıktığı için kullanılamadığını, bu nedenle bu ürüne ilişkin sözleşmeden dönülmüş, ürünün davacı tarafça teslim alınması ve ürün için ödenen bedelin ticari faizi ile birlikte davalı/birleşen dosya davacısına ödenmesi davacıya gönderilen 22.07.2019 tarihli ihtarname ile talep edildiğini, ancak davacının ayıplı ürünlerini teslim almadığını, dolayısıyla bahsi geçen bu tarihlere bakıldığı zaman usulüne ya da hakkaniyete uymayan bir sürenin geçmiş olacağından kesinlikle söz edilemez olduğunu,

bu nedenle mahkemece yapılan değerlendirmede ürünlerin teslim tarihinin araştırılıp gözetilmeyerek bunun yerine fatura tarihinin dikkate alınmasının son derece hatalı bir yaklaşım olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve yer yer gerçekle bağdaşmayan tespitler içerdiğini,

bilirkişinin söz konusu değer aralığını inceleme gününde yapılan gerçek değerler üzerinden açıklamaması ve akabinde hatalı kalıptan çıkarılan ürünlerin kullanılabileceğini ifade etmesinin tanzim edilen raporun tarafsızlık noktasında oldukça şüphe taşıdığını ve sırf bu nedenle dahi hükme esas alınmaması gerektiğini gösterdiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl davada davacı ve birleşen davada davalı yüklenici, asıl davada davalı ve birleşen davada davacı iş sahibidir.

Taraflar arasında sözlü bir eser sözleşmesi ilişkisi bulunmaktadır.Asıl davada davacı, eser sözleşmesi kapsamında üretilerek teslim edilen ürünlerin bedelin kısmen ödendiğini, 30.04.2019 tarihinde mutabık kaldıklarını ancak bakiye kısmın ödenmediğini, girişilen icra takibine itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamı talep edilmiştir.

Birleşen dosya davacı vekili, yüklenici tarafından fatura kesilen bir kısım ürünler teslim edilmediğini, bir kısım ürünlerin ayıplı olduğunu, ayıp ihtarnamesi ile ürünleri iade etmek istediklerini ancak yüklenici teslim almadığını, alacaklarını icra takibi ile takip ettiklerini ancak davalı itirazı ile takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına talep etmiştir.

Mahkeme, asıl dava yönünden iş bedelinin eksik ödenmesi sebebiyle icra takibinde asıl alacak yönünden davanın kabulüne, birleşen davada ise süresinde ayıp ihbarı yapılmaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dava dosyasına sunulan Mutabakat mektubu gereğince, davacı tarafın davalı taraftan 30.04.2019 tarihi itibariyle 8.534,09 TL bakiye alacağı kalmış olduğu belirlenmiştir.

Asıl dava yönünden, taraflar arasında mutabık kalınan bir alacak bedeli bulunmakta olup, gerek bilirkişi raporu ve gerek ise mutabakat mektubu kapsamında 8.534,00 TL davacının alacaklı olduğu anlaşılmış olup, mahkemece davanın asıl davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru olmuştur. Birleşen dava yönünden yapılan incelemede; mahkemece alınan bilirkişi raporunda davacı ticari defterleri itibariyle davacının 8.533,00 TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerinde ise.

30.7.209 tarihi itibariyle davalının 76.543,80 TL alacaklı olduğu, taraf ticari defterleri itibariyle farkın 76.543,80 + 8.533 = 85.076,80 TL olduğu, bu farkın ... inşaat şirketinin davalı tarafa düzenlediği ancak ... ticari defterlerinde yer almayan 3 fatura iadesinden kaynaklandığını, bu faturalar 04.07.2019 tarihli mutfak süzgeci, 18.07.2019 tarihli 80 Cm kesme kalıbı iade faturası, 18.07.2019 tarihli Hurda malzeme maliyet faturası olmak üzere 85.077,89 TL faturalardan dolayı fark oluştuğu,

... tarafından 26.04.2018 tarihli ... nolu KDV dahil 55.209,25 TL fatura ve 05.07.2018 tarihli ... nolu KDV dahil 66.410,40 TL bedelli faturalar içeriğinde yer aldıkları, satın alındıktan 1 yıl aşan süre sonrasında ayıplı iade faturası düzenlendiğini, ... tarafından ticari defterlere işlenmediği bildirmiştir. Eser sözleşmesinde yüklenicinin ayıptan sorumluluğu TBK'nın 474 ile 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir.

Yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilmesi için eserin iş sahibine teslim edilmesi, eserin ayıplı olması, eserin iş sahibi tarafından kabul edilmemesi veya kabul edilmek zorunda olunmaması, eserin iş sahibi tarafından muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmiş olması, eserdeki ayıbın iş sahibinin tutumundan kaynaklanmamış olması ve son olarak ayıplı teslimden doğan hakların süresi içinde kullanılması gerekmektedir.

Ayıp, teslim edilen eserde sözleşme ile kararlaştırılmış olan veya dürüstlük kuralına göre olması gereken ya da kanunun öngördüğü niteliklerin bulunmaması olarak nitelendirileceğinden ayıplı bir eserin imali ve teslimi sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediğini gösterir.

Eserin teslim alınmasından sonra açıkça görülen veya usulüne göre yapılan bir muayene ile görülebilen ayıplar açık ayıp, bu şekilde tespit edilemeyen ancak zaman içerisinde eser kullanılırken ortaya çıkan ayıplar ise gizli ayıp olarak nitelendirilir. TBK'nın 474/1.maddesi gereğince açık ayıplar bakımından iş sahibi işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve uygun bir süre içerisinde tespit ettiği ayıpların yükleniciye bildirmekle yükümlüdür.

İş sahibi bu külfetleri yerine getirmezse ayıp dolayısıyla kendisine tanınan haklardan yararlanamayacaktır.Bilirkişi heyeti tarafından ürünlerin ayıbın açık veya gizli olup olmadığı incelenmemiştir. Yine hurda malzeme olarak iade fatura kesilen ürünler yönünden de hurda olup olmadığı ve iadesi gerekip gerekmediği hususu incelenmemiştir.

Bununla birlikte; dava konusu ürünlerin ... tarafından ... inşaat şirketine teslim tarihi yönelik bir inceleme yapılmadan tamamen ticari defterler üzerinden inceleme ile rapor oluşturulmuştur.

O halde, mahkemece asıl davada davalı-birleşen davada davacı şirket vekilinden; ayıplı ürünler ile hurda ayrılan ürünler kendilerinde bulunup bulunmadığı sorulmak suretiyle, ürünler kendilerinde olduğu bildirilmesi halinde; bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, ürünlerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise; gizli ayıplı veya açık ayıplı olup olmadığı tespit edilmesi, ürünlerin hangi tarihte usulüne uygun olarak ... şirketine teslim edildiği belirlenerek; ayıplı ürünler ilişkin ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığının belirlenmesi,

hurdaya ayrılan ürünlerin hurdaya ayrılmasının gerekli olup olmadığı yönelik ek rapor almak suretiyle, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde birleşen dava yönünden karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.