İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2022/2253 K.2023/1452

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı davacı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili; asıl iş sahibi ... A.Ş.'nin ... mh. ... Sok. ... sitesi üstü Maltepe adresinde ...

Konut Yapım Projesinin yükleniciliğini davalı şirkete verdiğini, davalı ile müvekkilinin 18/10/2010 ve 14/03/2011 tarihlerinde iki sözleşme yaptıklarını, sözleşmeye göre blokların giydirme cephe işlerinin yapılması konusunda anlaştıklarını, edimin 3 etap halinde ifa edildiğini, her binanın 3 bloktan oluştuğunu, ilk 8 binanın Haziran 2012 tarihinde, müteakip 5 binanın Eylül 2012 tarihinde, kalan 7 binanın 08/04/2013 tarihinde asıl iş sahibi ...’ın geçici kabulü kaydıyla teslim edildiğini, bu tarih itibarı ile edimlerinin yerine getirilmesine rağmen davacının üzerine düşen yükümlüklüklerini yerine getirmediğini belirtmiş.

18/01/2015 tarihli dava dilekçesinin açıklanmasına ilişkin dilekçesinde fiyat artışından dolayı şimdilik 400,00 TL, sözleşmeye dahil olduğu halde üçüncü şahıslara yaptırılan balkon korkoluklarına ilişkin damga vergisinin davacıdan kesilmesi nedeni ile şimdilik 400,00 TL, ek iş olarak 10 adet ilave balkon bedelinden şimdilik 400,00 TL, teminat alacaklarından şimdilik 400,00 TL, iskele kurulum kalemi adı altında hakedişten kesilen alacağa ilişkin şimdilik 400,00 TL, sözleşmede olduğu halde vazgeçilen işler sebebi ile uğranılan zarardan dolayı şimdilik 400,00 TL,

gelir elde etmiş gibi fazla vergi ödemesine yolaçıldığından dolayı şimdilik 400,00 TL, davalının sonradan işe dahil ettiği danışmanlık şirketi nedeni ile sözleşmede yer alandan daha pahalı malzeme kullanıldığından farka ilişkin şimdilik 400,00 TL, davalının haksız kestiği faturanın iade edilmesi masrafları olarak şimdilik 400,00 TL ile sözleşme kapsamında yapılan işlere ilişkin ödenmeyen alacağına dair şimdilik 1000,00 TL'nin reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, tahkim itirazının bulunduğunu, davacının sözleşme hükümlerine uymadığını, üstlendiği işi tekniğe uygun ve süresinde yapmadığını, her iki tarafta tacir olup, sözleşme serbestisi çerçevesinde ve yasaya uygun olarak sözleşme düzenlendiğini, ifa süresinin uzamasının davacının iş programına uymaması ve işi süresinde ifa etmemesinden kaynaklandığını, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ek işler yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğunu, davacının tacir olup dövizin arttığı iddiası ile edimini ifadan kaçınamayacağını, haksız mali külfet yüklendiği iddiasını davacının ispat etmesi gerektiğini,

yapılan kesintilerin sözleşme hükümlerine uygun olduğunu, ayrıca davacının ihtirazı kayıtta bulunmadan hakediş belgelerinin imzaladığını, davacının herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, 09/06/2016 tarihli bilirkişi kök raporunda, 2010 - 2015 yılları itibariyle kati mutabakat eksikliklerin tespit edildiği, davalının davacıya 2013 yılından sonra incelemesi yapılan 2014 - 2015 yıllarında başkaca bir ödeme yapmadığı, 19 ayrı blok için kesinti konusunda davalının çalışması için süreç içinde yeni iskeleler kurulmuşsa 5 no'lu hakedişte yapılan 22.479,53 TL'lik kesintinin sözleşmeye uygun olduğu,

davalının teminat kesintisini cari hesaba iade ettikten sonra cezai şart niteliğinde cari hesap kalan bakiyenin tamamını kati bir hesaplama yapmadan mahsup ederek davacının alacak bakiyesini 49.195,92 TL, 01/10/2015 tarihinde sıfırladığı, davacının da eksik fatura kayıtlarını tamamlaması gerektiğinin bildirildiği, itirazlar üzerine alınan 14/03/2017 tarihli ve 09/01/2018 tarihli ek raporlarda, kök rapordaki sonuç ve kanaatlerde bir değişiklikte bulunulmadığı,

dosya kapsamına göre davaya konu sözleşmenin tarafı tacir olup, sözleşmede kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konunun imkansız olması gibi bir durum söz konusu olmadığından sözleşme serbestisi içerisinde düzenlendiği, davacı tarafça güvenlik giderleri için %1 kesinti yapılmasına ilişkin düzenlemenin sözleşmede yer aldığını ve SGK ödemelerini düzenleyen maddenin tacir olan davacı tarafından sözleşmenin kurulması sırasında kabul edildiği, dosyada yer alan mail yazışmalarından işin tesliminin geciktiğinin anlaşıldığı,

ayrıca davacı tarafın sözleşmenin gerekliliklerinin yerine getirilmediğine ilişkin iddiaların ispata muhtaç olduğu, davacının hakedişlerinden yapılan cezai şart bedel kesintilerinin yerinde olduğu, davacı tarafın 18/11/2015 tarihli açıklama dilekçesindeki talepleri yönünden, döviz kurunda meydana gelen dalgalanmadan doğan zararın balkon korkuluklarının bir kısmının başka firmaya yaptırılmış olmasına rağmen haksız olarak ödendiği iddia edilen damga vergisi bedelinin sözleşmeye ilave yapıldığı belirtilen 10 adet balkon bedelinin, haksız yapıldığı iddia edilen kesintilerin,

anlaşmaya varılmış olmasına rağmen davacıya yaptırılmaktan vazgeçilen işlere ilişkin bedellerin, yapılan fazla vergi ödemelerinin, haksız kesilen faturalara ilişkin iade bedellerinin tahsili talep edilmiş ise de, davacının bu iddialarını ispatlayamadığı, KDV iadesine ilişkin düzeltme beyannamesi celb olunmuş ise de, iadenin alındığı veya dava tarihinden önce veya sonra iadenin gerçekleştiğine ilişkin bir belge sunulmadığı, dava açılış tarihi itibariyle de KDV beyannamesi verilmediğinden dava tarihi itibariyle davacı bu ödemeye hak kazanmadığı gerekçesiyle, davacının ispatlanmayan davasının reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, asıl iş sahibi ...'in ihtiyaf konusu binaları tümü ile kabul etitğini, bedelleri hiç bir kesinti yapmaksızın davalı yükleniciye ödediğini, eğer yaptıkları işte eksiklik olsaydı, ...'ın kabulünün mümkün olmayacağını, sözleşmenin hakim konumunda olan yüklenici tarafından düzenlendiğini, sözleşme serbestisininden söz edilemeyeceğini, dengelerin eşit olmadığını, ... tarafından eserin ihtirazı kayıt koymadan kesin kabule tabi tutulduğunu, geç teslimin alacağın ödenmemesine gerekçe yapılamayacağını,

dava konusu iddialarının ispatı için ıslah ile delil olarak gösterilen ... kayıtları getirtilmeden alınan bilirkişi raporuna dayanarak karar verildiğini, ekonomideki değişiklikler, döviz kurunun artmasının maliyet artışlarına yol açtığını, sözleşmede öngörülen cezai şartın hükümsüz olduğunu, yapılan kesintilerinde haksız ve sözleşmeye aykırı olduğunu, iş yeri teslimlerinin geç yapıldığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir. Asıl iş sahibi ise dava dışı ...'dır. Taraflar arasında davalı yüklenicinin üstlendiği konut projesindeki blokların giydirme cephe işlerinin yapımı konusunda taraflar arasında 18/10/2010 ve 14/03/2011 tarihli sözleşmeler akdedilmiştir.

Davacı 18/10/2010 tarihli sözleşmeye göre bir binanın 14/03/2011 tarihli sözleşmeye göre de 19 binanın dış cephe giydirme işini üstlenmiştir. Dosyada alınan 09/06/2016 tarihli bilirkişi raporu ile alınan ek raporlar arasında davacının talep ettiği alacak kalemlerine ilişkin çelişkili değerlendirmeler olduğu gibi, dosyaya ...'da bulunan söz konusu işe ait işlem dosyası da getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmiştir.

İş yeri teslimine ilişkin taraflar arasında yer teslim tutanağı düzenlendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Bu nedenle işe başlama ve bitiş tarihleri ve gecikme süresine ilişkin ayrıntılı değerlendirmede yapılamamıştır. Her ne kadar işin gecikmesine ilişkin taraflar arasında e-mail yazışmaları mevcut ise de, bunlar da bilirkişilerce değerlendirilmemiştir.

Bu nedenle tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm belgelerin ibrazı, ilgili yerlerden getirtilmesi ve asıl iş sahibi ...'dan projeye ilişkin tüm hakedişler ve ekleri belgeler dosya getirtilmek sureti ile davacının 18/11/2015 tarihli açıklama dilekçesindeki dava konusu tüm taleplerine ilişkin çelişkiye yer vermeyecek şekilde yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak ayrıntılı, gerekçeli ve hüküm kurulmaya elverişli bilirkişi raporu düzenlettirilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Bu hususlar üzerinde durulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.