İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/1067 K.2023/842

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirket tarafından davalı şirkete bir takım mal ve hizmetler verilmiş olup faturalar düzenlendiğini, işbu faturaların davalı şirkete gönderildiğini, müvekkili şirket ile davalı yan arasındaki ticari ilişkiye istinaden, müvekkili şirkete yöneltilen sipariş talepleri üzerine ürünler hazırlanmış olup, satın alma işlemleri gerçekleştirildiğini, müvekkili şirket tarafından davalı tarafın cari hesap ilişkisinde dört adet faturası davalı şirket tarafından ödenmediğini,

müvekkili şirketin cari hesap ekstresi de incelendiği takdirde bahse konu faturalara ilişkin borçların davalı tarafından ödenmediğinin görüleceğini, tarafların ticari defter ve kayıtları da incelendiği takdirde davalı tarafın ödenmemiş borçlarının varlığı açıkça ortadayken, davalı şirketin müvekkili şirketin alacağını ödemekten imtina ettiğini, hal böyle iken, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası kapsamında 27.10.022 tarihinde müvekkili şirket adına davalının cari hesap borcuna istinaden 394.051,08-TL bedelli icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bunun üzerine ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk müessesesinin varlığı sebebi ile taraflarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ...

Başvuru Numarası ile 10.11.2022 tarihli başvurularına ilişkin davalı taraf ile görüşmeler gerçekleştirildiğini, ... Büro Dosya No, ... Arabuluculuk No'lu arabuluculuk dosyası kapsamında yapılan görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamamış olup işbu hususa ilişkin arabuluculuk anlaşamama son tutanağı düzenlendiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin ... Mah. ... Sok. No:..

Gebze/Kocaeli adresinde mukim olduğundan davaya bakmakla yetkili mahkemenin Gebze Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde ikame edildiğinden usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yüklenicinin kiosku AVM yönetimi tarafından onaylanmış projede belirtilen özelliklere uygun inşa etmeyip, müvekkiline eseri ayıplı teslim ettiğini, davacı ücretsiz imalatı kabul etmediğinden müvekkili tarafından BK 475. maddesi uyarınca sözleşmeden dönme seçimlik hakkının kullanıldığını, takibe itirazı haklı oduğundan hakkında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

davacı davaya konu icra takibinde kötüniyetli olduğundan, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesinin gerektiğini belirterek, davanın usül ve esastan reddine, %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline, mahkeme aksi kanaatteyse takas taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, eser sözleşmelerinde yetkili mahkemenin HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi veya Kanun'un 10. Maddesinde düzenlenen sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi olduğu, tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması kaydıyla HMK'nın 17. Maddesi gereğince yetki sözleşmesi ile kararlaştırdıkları yerde de açılabileceği, taraflar arasında davalının Manisa, Bolu ve Hollanda alışveriş merkezlerinde bulunan mağazaları için kiosk adı verilen cihazın imalatı ve kurulumu için sözlü bir ticari ilişki bulunduğu, davalının adresinin Gebze/ Kocaeli olduğu,

eserin ifa yerlerinin ise Manisa, Bolu ve Hollanda olduğu anlaşılmakla mahkemenin yetkisizliğine HMK'nun 6. Maddesi gereğince dosyanın yetkili ve görevli Gebze Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava konusu borcun para borcu olması nedeniyle müvekkilinin ikametgahı mahkemelerinin de yetkili olduğunu, buna göre İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, buna ilişkin Yargıtay kararlarının bulunduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkemelerin yetkisi 6100 sayılı HMK'nın 5 ilâ 19 maddeleri arasında düzenlenmiştir.

HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir. TMK'nın 19. Maddesine göre gerçek kişilerin yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Aynı Kanunun 51. Maddesine göre tüzel kişilerin yerleşim yeri ise, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir.

HMK'nın 10. Maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir.

Para borçlarının alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğine dair TBK'nın 89. maddedeki kural salt para alacakları ile ilgili olup, eser bedeline ilişkin alacak istemleri yönünden uygulanamayacağı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarıyla da kabul edilmektedir. (bkz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2015 tarih ve 2015/3705 esas, 2015/4747 karar. 24/03/2015 tarih ve 2014/3179 esas, 2015/1457 karar.

23/02/2015 tarih ve 2014/2485 esas, 2015/922 karar sayılı kararları) Somut olayda, taraflar arasında kiosk imalat ve montajına ilişkin eser sözleşmesi düzenlenmiştir. Eser sözleşmelerinde yetkili mahkeme HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi veya Kanun'un 10. Maddesinde düzenlenen sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesidir.

Davacı, eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davasını bu iki yer mahkemesinden birinde açabilir.Davalının ikametgahının Gebze/Kocaeli olduğu; davaya konu kioskun montajının yapılacağı yerlerin Manisa, Bolu ve Hollanda olduğu, davanın ise İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafça yetkili yerlerden birinde dava açılmadığı anlaşıldığından, yetkili mahkemeyi belirleme konusundaki seçim hakkının davalıya geçtiğinin kabulü gerekir.

Davalı taraf süresinde yetki itirazında bulunmuş ve davalı şirketin ikametgahı olan Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu bildirmiştir. Bu durumda, HMK'nın 6. Maddesi gereğince davalı şirketin ikametgahı olan Gebze mahkemeleri yetkili olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosyanın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesi yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir.