İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/134 K.2024/94

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda değişik işler esası üzerinden verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Talep; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup; mahkemece talep eden vekilinin icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı talep eden vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Talep eden vekili, taraflar arasında 26/04/2017 tarihinde ...

Projesi İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede öngörülen 10.000.000,00 TL'lik yapım maliyetinin davalı tarafından tahammül edilemeyecek seviyede arttırılması nedeniyle sözleşmenin müvekkili yanca Yalova ...

Noterliği'nin 01/08/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiğini, fesih akabinde davalı şirketin 05/07/2018 tarihli 491.226,78 TL bedelli, 30/07/2018 tarihli 106.947,95 TL bedelli, 06/08/2018 tarihli 241.048,61 TL bedelli ve 06/08/2018 tarihli 28.670,12 TL bedelli olmak üzere toplam 867.893,46 TL bedelli faturalara dayanarak İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkili tarafından noter kanalı ile faturaların inşaat maliyetinden doğan aşkın bedeli kabul etmediğinin ve 5.840.521 TL ödeme yaptığının davalıya bildirildiğini, akabinde müvekkili tarafından davalı hakkında İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2019/140 Esas ve İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı dava dosyaları ile menfi tespit davası açıldığını,

İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2019/140 Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde taraflarınca icra işlemlerinin devam edilmemesi için İİK'nın 72.maddesi uyarına ihtiyati tedbir kararı verilmesi istendiğini, bu taleplerinin mahkemece teminat karşılığında kabul edildiğini, yargılama sonunda davalarının 69.795,35 TL yönünden kabulüne, 477.431,00 TL yönünden ise reddine karar verildiğini, yerel mahkeme ilamı ile birlikte İİK'nın 72/f.4.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının reddedilen miktar bakımından kendiliğinden kalktığını,

halen derdest olan İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi heyet raporlarında cari hesaplamalarda müvekkili şirketin ...

Projesi İnşaat Yapım Sözleşmesi'nden kaynaklanan borcu olmadığının belirlendiğini, aynı şekilde İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dava dosyasında alınan ancak hükme esas alınmayan 10/06/2021 tarihli ve 08/11/2021 tarihli bilirkişi raporlarında da müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespit edildiğini,

İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı dava dosyasının 16/07/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda "Bu tip konutlarda kaba yapının keşfi bina maliyetinin yaklaşık %40’ına denk geleceği öngörüldüğünden 11.684.000 TL x %40 = 4.673.600 TL ( kaba yapının keşif maliyeti) ( kaba yapı maliyetleri içerisinde kaba inşaatın temel kazısı, dolgu ve imalat blokaj, grobeton, subasman duvarları,

bütün inşaatın betonarme ve duvar işleri vs.. dahil olarak hesap edilir.) Bu keşiften anlaşılacağı üzere inşaatın kaba yapısı 4.673.600 TL'ye % 10 yüklenici karı ve % 15 genel giderler dahil)bitirilebilir durumdadır. davacının borcunun bulunmadığı, davalının davacıya karşı işçilik ve malzeme maliyeti bakımından sorumluluğunu yerine getirmediği, yapmış olduğu metraj hesaplarında davalı hatalı hesaplar yaptığı, inşaatın henüz kaba yapı aşamasında daha pahalıya mal olacağının anlaşıldığı" nın yine aynı dosyadan alınan 06/02/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda;

"normal şartlarda tüm maliyetin %40 ını kapsadığı kabul edilen kaba inşaat oranı, davalı tarafın iddiaları (zeminden çok miktarda su çıkması sebebi ile zemin iyileştirme kapsamında fazla beton kullanımış olması gibi) dikkate alınarak bu oran %45 olarak kabul edilse dahi toplam imalat bedeli 5.257.800,00 TL olarak hesap edilmiştir." dendiğini, söz konusu raporlar bir arada değerlendirildiğinde müvekkili şirketin borçlu olmadığı açık iken İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dava dosyasında eksik inceleme ile kısmen kabul kararı verildiğini, oysa maddi vakıaları,

tarafları ve konusu aynı olan İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı dava dosyasında eksikliklerin giderilmesi amacıyla dosyanın üçüncü kez bilirkişi heyetine tevdi edildiğini, İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı davalarının da reddedilmesi halinde gerek bu dosyadan gerekse İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dava dosyasından kaynaklı olarak müvekkili şirketin haksız şekilde davalı yükleniciye ödeme yapmış olacağını ve bu halde mükerrer ödeme ile davalı yüklenicinin haksız şekilde kazanç elde etmiş olacağını ileri sürerek İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında; icra veznesine girmiş paranın alacaklıya ödenmemesi için İİK'nın 72/ f.3 cümle-2 hükmü uyarınca borcun tamamına ilaveten ayrıca borcun %15'i tutarında bedelin taraflarınca yatırılması kaydıyla icra veznesine depo ettikleri 800.000,00 TL tutarın alacaklı tarafa geçirilmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 24/11/2023 tarihli karar ile;

ihtiyati tedbir talep eden tarafından İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında İİK'nın 72.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği ve mahkemece teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, yine ihtiyati tedbir talep eden tarafından İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2018/473 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığı,

HMK'nın 390/1.maddesi gereğince ihtiyati tedbirin dava açıldıktan sonra ancak davanın görüldüğü mahkemeden isteneceği ve aynı kanunun 397/2. maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararının etkisinin aksi belirtilmediği taktirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceği gerekçesiyle koşulları oluşmadığından talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Talep eden vekili istinaf dilekçesiyle, mahkemenin gerekçesinin aksine İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1473 Esas sayılı dosyasından verilmiş olan bir ihtiyati tedbir kararı bulunmadığını, müvekkili şirketin, davalı yükleniciye karşı herhangi bir borcunun olmadığı kesin hüküm ile ortaya konuluncaya kadar müvekkili şirketin telafisi mümkün olmayan zararlar ile karşı karşıya kalmasının muhtemel olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Talep eden iş sahibi, kaşı taraf ise yüklenicidir. Taraflar arasında ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Parsel' sayılı bulunan taşınmaz üzerinde bina inşa edilmesi konulu 26/04/2017 tarihli ... Projesi İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşme konusu iş anahtar teslimi, maliyet ve artı kar yöntemiyle davalı tarafa ihale edilmiştir.

Davalı yüklenici, maliyet ve maliyetin %9'u oranında kâr eklenmek suretiyle ortaya çıkan bedel karşılığı işin yapılmasını kabul etmiştir. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/9 Esas sayılı dosyası ile davacı vekili, davalı yanca müvekkili şirket aleyhinde İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nde ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, müvekkili şirketin davalı alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek müvekkilinin anılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespiti ile uygun görülecek teminat karşılığında öncelikle takibin durdurulmasına,

icra veznesine ödenecek tutarın ve müvekkilinin hacizli mallarının satışından ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarından elde edilecek paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece 16/01/2019 tarih ve 2019/45 Karar sayılı kararı ile dava açılmadan önce zorunlu arabulucuya başvurulmadan davanın açıldığı gerekçesiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114 (2). ve 115. maddeleri gereğince davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karar 09/05/2019 tarihinde kesinleşmiştir.Talep eden vekili İstanbul Anadolu ....

İcra Müdürlüğü'nde ...

Esas sayılı dosyasına verdiği 31/10/2019 tarihli dilekçesiyle, müvekkili şirket tarafından takip konusu borca ilişkin olarak, İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2019/140 Esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, dosyada 21/10/2019 tarihinde alınan ara karar gereğince İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbire karar verildiğini, bu kapsamda belirtilen müdürlük dosyasına, dosyaya girecek paraların alacaklıya ödenmemesi için 23/10/2019 tarihinde müzekkere yazıldığını, müdürlük dosyasına sunulmak üzere; ...

Bankası T.A.O Yakutiye/Erzurum Şubesi tarafından hazırlanan 800.000,00 TL bedelli teminat mektubu hazırlandığını, 08/11/2019 tarihi itibari ile dosya borcunun 796.945,54 TL alacağın kapak hesabıyla belirlendiğini belirterek teminat mektubunun kabulü ile dosya borcu ödenmiş olacağından, borçlu müvekkili şirkete ait malların üzerindeki hacizlerin kaldırılması için gerekli yerlere müzekkere yazılmasına ve Yalova İcra Müdürlüğü'nün ...

Talimat dosyasına satışın durdurulmasına karar verilmesini istemiştir. Davacı .... Tic. Ltd. Şti. vekili davalı ... Tic. A.Ş.'ye husumet yönelterek İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı dava dosyasına verdiği dilekçesiyle, yanlar arasında 26/04/2017 tarihinde ...

Projesi İnşaat Yapım Sözleşmesi imzalandığını, iş sahibi müvekkili şirketin yüklenici davalı taraf ile yaklaşık bedel usulüne göre anlaştığını, tarafların bu sözleşmeleri, içeriklerini değiştirmeden, 02/01/2018 tarihinde yenilediğini, müvekkili şirketin 2018 yılının Temmuz ayında yapmış olduğu incelemelerde;

davalı yüklenicinin, sözleşmenin (8.5) sayılı maddesi ile öngörülen 10.000.000 TL'lik yapım maliyetini "tamamen (davalı tarafın) kusuruna dayalı olarak" tahammül edilemeyecek seviyede artırması sebebiyle sözleşmeyi feshettiğini, davalı yüklenicinin kusurlu olduğunun ve sözleşmenin haklı nedenlerle feshedildiğinin kabulünün gerektiğini, davalı tarafın öngörülen maliyeti aşan bedeli, faturalandırarak davacı müvekkili aleyhinde İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine dayanak olarak, böyle bir ilişki bulunmadığı halde cari hesap ilişkisini gösterdiğini, davalı şirketin 05/07/2018 tarihli, ... numaralı, 491.226,78 TL bedelli. 30/07/2018 tarihli, ... numaralı, 106.947,95 TL bedelli.

06/08/2018 tarihli, ... numaralı, 241.048,61 TL bedelli ve 06/08/2018 tarihli ... numaralı, 28.670,12 TL toplam 867.893,46 TL bedelli faturaları takip dosyasına eklediğini, müvekkili şirketin Yalova ....

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 09/08/2018 tarihli ihtarnamesi ile faturalara miktar ve içerikleri ile itiraz ettiğini, TBK'nın 482.maddesine göre sözleşmeyi haklı nedenle fesheden müvekkili şirketin, aşkın bedeli içeren faturalara itiraz ederek ödeme yapmayı kabul etmemesinin kanun ve içtihatlardan doğan hakkı olduğunu ileri sürerek müvekkili şirketin, davalı şirkete borcunun bulunmadığını ileri sürerek İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasına, müvekkili şirketin aşkın bedelin ödenen kısmı için talepte bulunma ve dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla, dosyada da borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasının iptaline ve davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece 28/09/2023 tarih, 2019/140 Esas ve 2023/615 Karar sayılı karar ile, 31/08/2022 tarihli bilirkişi raporu, 27/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporu ve 23/05/2023 tarihli bilirkişi ikinci ek raporunda yapılan tespitlerin dosya kapsamına usul ve yasaya uygun olduğu,

23/05/2023 tarihli ikinci ek raporda davacının güncel borcunun hesaplandığı belirtilerek ve 23/05/2023 tarihli ikinci ek rapor hükme esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının 69.795,35 TL yönünden İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine, davalının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Yapılan bu açıklamalar ışığında somut olayda mahkemece, İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/140 Esas sayılı menfi tespit konulu dava dosyasından verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin hükümde İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca 21/10/2019 tarihli ara karar gereğince verilen icra veznesine depo edilen tutarın alacaklı tarafa ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik bir karar bulunmadığı,

bu itibarla HMK'nın 397/2. maddesi gereğince aksi belirtilmediği taktirde anılan dosyadaki ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devam edeceği gerekçesiyle davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.